Gazeta Agronews Nr 61

Komisja podkreśla, że sektor zwierzęcy daje za- trudnienie około 7 mln osób w całym łańcuchu wartości , generuje około 400 mld euro roczne- go obrotu i odpowiada za około 40 proc. unijnej wartości dodanej w rolnictwie . Jednocześnie jest pod coraz silniejszą presją: niskiej opłacalności, ro- snących kosztów, chorób zwierząt, wymagań śro- dowiskowych, oczekiwań konsumentów i zależno- ści od importowanych pasz białkowych. Hodowla wraca do centrum polityki rolnej UE Przez ostatnie lata wielu rolni- ków odbierało unijną politykę wobec produkcji zwierzęcej głównie przez pryzmat ogra- niczeń: dobrostanu, emisji, re- dukcji presji środowiskowej i kolejnych wymogów admini- stracyjnych. Nowa strategia ma nieco inny ton. Bruksela mówi już nie tylko o ograni- czaniu skutków hodowli, ale również o jej znaczeniu dla żywności, miejsc pracy, terenów wiejskich i odporności całej Unii. Komisja wskazuje, że zwierzęta gospodarskie są elementem europejskiego systemu żywnościowe- go, gospodarki i życia społecznego na wsi. W do- kumencie zwrócono uwagę, że hodowla pomaga utrzymywać krajobraz, wspiera lokalne społeczno- ści i ma znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościo- wego Europy. To istotna zmiana narracji. Bruksela dostrzega, że bez produkcji zwierzęcej wiele regionów wiejskich może stracić gospodarcze podstawy funkcjonowa- nia, a Unia stanie się bardziej zależna od importu żywności i pasz. Pięć priorytetów: odporność, konkurencyjność, zrównoważenie, regiony i jakość Strategia opiera się na pięciu głównych obszarach. Pierwszy to odporność sektora , czyli lepsze N ajważniejszy sygnał jest jasny: hodowla ma pozostać ważną częścią europejskiego rolnictwa, bezpieczeństwa żywnościowego i gospodarki obszarów wiejskich. WYWIAD NUMER 30 PRODUKCJA ZWIERZĘCA NUMER 61 przygotowanie rolników na kryzysy, choroby zwie- rząt, wahania cen i zmiany klimatu. Komisja zapowia- da m.in . prace nad narzędziami zarządzania ryzykiem, wsparciem dla profilaktyki chorób oraz wykorzysta- niem technologii cyfrowych w monitorowaniu zdro- wia i dobrostanu zwierząt. Drugi obszar to konkurencyjność . Bruksela chce wspierać inwestycje, innowacje, finansowanie mo- dernizacji gospodarstw oraz promocję europejskich pro- duktów zwierzęcych na rynkach światowych. W strategii pojawia się rów- nież wątek warunków wza- jemności w handlu, czyli oczekiwanie, aby produkty importowane spełniały wy- magania zgodne z unijny- mi standardami i zasadami WTO. Trzeci filar dotyczy zrów- noważonej produkcji. Tu mieszczą się kwestie emisji, nawożenia, obiegu skład- ników pokarmowych, dobrostanu i presji środowisko- wej. Czwarty priorytet to różnorodność terytorialna , czyli uwzględnienie faktu, że inaczej wygląda hodow- la w regionach górskich, inaczej na obszarach inten- sywnej produkcji, a jeszcze inaczej w gospodarstwach mieszanych. Piąty filar dotyczy europejskiej jakości , pochodzenia i lepszego komunikowania konsumen- tom standardów produkcji. Więcej pieniędzy na inwestycje? Komisja mówi o luce finansowej Jednym z kluczowych problemów pozostaje finanso- wanie zmian. Nowe wymogi dobrostanowe, moderni- zacja budynków, ograniczanie emisji czy inwestycje w technologie cyfrowe kosztują. Komisja zapowiada, że będzie analizować możliwość utworzenia specjalnego instrumentu finansowego dla sektora hodowlanego, który miałby pomóc w inwestycjach podnoszących poziom zrównoważenia i dobrostanu. Bruksela dostrzegła, że bez produkcji zwierzęcej wiele regionów wiejskich może stracić gospodarcze podstawy funkcjonowania, a Unia stanie się bardziej zależna od importu żywności i pasz. 26. AgroNews .com.pl W dokumencie pojawia się też zapowiedź roz- mów z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym o preferencyjnym dostępie do kredytów dla rolni- ków przechodzących na systemy bezklatkowe. To ważna informacja zwłaszcza dla producen- tów drobiu i trzody chlewnej, bo właśnie w tych sektorach Bruksela zapowiada konkretne zmia- ny legislacyjne. Koniec klatek i nowe zasady dla świń. Harmonogram już jest Strategia zawiera konkretne ter- miny dotyczące dobrostanu. Do końca 2026 roku Komisja chce zaproponować ukierunkowaną zmianę przepi- sów dla kur niosek i brojlerów. Ma ona obejmo- wać m.in. odchodzenie od klatek, praktyczne wskaźniki dobrostanu w gospodarstwach, za- kończenie systemowego zabijania piskląt płci męskiej oraz równoważne wymagania dla im- portu zgodne z zasadami WTO. Z kolei do drugiego kwartału 2027 roku Komi- sja planuje przedstawić propozycję zmian dla sektora trzody chlewnej . Chodzi m.in. o przej- ście od kojców jarzmowych do systemów kojco- wych, wskaźniki dobrostanu na poziomie gospo- darstwa i analogiczne wymogi wobec importu. Dla rolników oznacza to jedno: dokument stra- tegiczny może w najbliższych latach przełożyć się na realne obowiązki inwestycyjne. Kluczowe będzie więc to, czy za zmianami pójdą pienią- dze, okresy przejściowe i uproszczenia admini- stracyjne. Choroby zwierząt: szczepienia, monitoring i szybka reakcja Komisja mocno akcentuje także bezpieczeństwo epizootyczne. W strategii zapisano przegląd obecnego systemu kategoryzacji chorób zwie- rząt, dostosowanie przepisów do najnowszej wiedzy naukowej oraz standardów Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt. Bruksela chce również wspierać szersze, oparte na nauce wy- korzystanie szczepień profilaktycznych. To ważny kierunek w kontekście ostatnich kryzysów związanych z ASF, grypą ptaków czy WYWIAD NUMER 30 PRODUKCJA ZWIERZĘCA NUMER 61 AgroNews .com.pl 27. innymi chorobami zakaźnymi. Komisja zapowia- da też analizę finansowania systemów wczesnego ostrzegania, cyfrowych narzędzi wykrywania zagro- żeń i kanałów informacji dla rolników. Dla gospodarstw ma to znaczenie praktyczne. Im szybciej wykrywana jest choroba, tym większa szansa na ograniczenie strat, blokad handlowych i konieczności likwidacji stad. Pasze białkowe: UE chce zmniejszyć zależność od importu Strategii hodowlanej towarzyszy plan białkowy. To nie przypadek, bo hodowla bez stabilnej bazy pasz- owej pozostaje podatna na wahania cen i napięcia geopolityczne. Komisja wskazuje, że w 2025 roku tylko 25 proc. roślin oleistych i białkowych wyko- rzystywanych w żywieniu zwierząt w UE pocho- dziło z produkcji unijnej. Celem jest zwiększenie tego udziału do 35 proc. do 2035 roku. Dla rolników może to oznaczać większe zaintere- sowanie uprawami białkowymi i oleistymi, a także większe znaczenie lokalnych źródeł pasz. Bruksela chce w ten sposób ograniczyć zależność od impor- tu i wzmocnić strategiczną autonomię europejskie- go rolnictwa. Małe ubojnie i krótszy transport zwierząt W strategii pojawia się również temat infrastruk- tury ubojowej. Komisja zapowiada przygotowanie mapy drogowej dotyczącej małych, lokalnych i mo- bilnych ubojni. Celem ma być ograniczenie trans- portu zwierząt, ale także odbudowa lokalnych łań- cuchów dostaw i wsparcie gospodarki wiejskiej. To może być szczególnie ważne dla regionów od- dalonych od dużych zakładów przetwórczych. Brak lokalnej infrastruktury często oznacza wyższe kosz- ty, dłuższy transport i mniejszą elastyczność sprze- daży dla gospodarstw. Oznaczanie pochodzenia i „europejska doskona- łość” Komisja chce też mocniej pokazywać konsumen- tom pochodzenie i standardy produkcji zwierzęcej Nowa strategia Komisji Europejskiej jest ważnym sygnałem politycznym.