Małe biogazownie rolnicze – czy to się opłaca?

Jakie są korzyści i zagrożenia produkcji biogazu rolniczego?

Powszechnie ocenia się, że inwestowanie w instalację do wytwarzania biogazu rolniczego lub produkcję energii elektrycznej przynosi realne korzyści ekologiczne oraz niemały przychód biznesowy.

Korzyści:

  • Możliwość magazynowania i taniego przechowywania surowców
  • Powszechna dostępność substratów, znane technologie uprawy i ogromny potencjał
  • Niezależność mocy wytwórczych od warunków atmosferycznych i pór roku
  • Wysoka sprawność układów CHP (układy kogeneracyjne)  „Zerowy bilans” CO2, utylizacja metanu (wysoki efekt ekologiczny)

Zagrożenia:

  • Relatywnie wysokie koszty inwestycyjne
  • Wprowadzanie monokultur w uprawach
  • Konkurencja dla produkcji żywności
  • Brak jednoznacznych uregulowań prawnych (pomimo dużego postępu)

Co to jest biogazodochodowość?
Wielkość biogazodochodowości ocenia się poprzez wielkość tzw. centrów zysku:

  • zagospodarowanie gnojowicy czy ewentualnie obornika
  • wytworzenie metanu – tłoczenie do sieci lub bezpośrednio do pieca
  • przemiana metanu (Kogeneracja CHP) w energię elektryczną i ciepło
  • poferment jako nawóz płynny lub zgranulowany nawóz sypki lub biomasa
  • czysta woda lub łatwy do obróbki ściek

Podstawowym czynnikiem efektywności biogazowni rolniczej jest koszt pozyskania substratu. W klasycznej biogazowni rolniczej zagospodarowuje się głównie gnojowicę świńską lub bydlęcą, której koszt pozyskania ocenia się na poziomie kosztów transportu oraz koszt kiszonki np. z kukurydzy czy sianokiszonki wytworzonej lub zakupionej po cenach rynkowych. Przyjmuje się, że w zależności od wybranej technologii, poniesionych kosztów budowy i eksploatacji (przy uwzględnieniu wszystkich czynników kosztowo-przychodowych) średnia opłacalność z jednego hektara użytków rolnych wyniesie od 5,2 do nawet 12,7 tys. zł i nie jest to przychód, lecz dochód (zysk brutto).

Najbardziej efektywna ekonomicznie (ze względu na wsparcie rządowe) jest zamiana oczyszczonego biogazu w energię elektryczną i sprzedaż jej (najlepiej jako energię szczytową) do operatora sieci energetycznej. Sprzedaż lub zagospodarowanie ciepła i pofermentu nawozowo (w płynie lub jako granulatu) jest mniej efektywne.

Co to są certyfikaty energetyczne?

Jest to gwarancja pochodzenia energii elektrycznej – prawo majątkowe powstające w wyniku automatycznej konwersji świadectw pochodzenia wystawionych przez Urząd Regulacji Energetyki – „zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia, uiszczenia opłaty zastępczej oraz zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii”.

Obecnie stosowane biogazowe certyfikaty:

  • Energia pozyskana z Odnawialnych Źródeł Energii – wszystkie biogazy (fizyczne wytwarzanie energii elektrycznej) – 274,92 zł/MWh
  • Biogaz rolniczy wtłaczany do sieci (ekwiwalent certyfikatu zielonego) – 274,92 zł/MWh – Energia elektryczna wyprodukowana wysokosprawnie w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła, dla mocy elektrycznej poniżej 1 MW – biogaz rolniczy – dowolna moc – 127,15 zł/MWh
  • Energia elektryczna wyprodukowana wysokosprawnie w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła o mocy elektrycznej powyżej 1 MW – nie dla biogazu rolniczego – NIE DOTYCZY
  • Dla producentów energii w jednostkach kogeneracyjnych opalanych metanem pozyskiwanym w kopalniach lub biogaz – wszystkie biogazy (dowolna moc) – 59,16 zł/MW

Certyfikaty można łączyć (jedynie):

  • zielony i żółty lub fioletowy
  • brązowy i żółty lub fioletowy

Dla rachunku ekonomicznego należy uwzględnić także: 1. Gwarantowaną cenę energii elektrycznej tzw. czarnej; 195,21 zł/MWh 2. Sprzedaż ciepła ~ 22 zł/GJ 3. Dodatek do ceny energii elektrycznej za dostawy grafkowe (szczytowe) w kwocie w zależności od operatora ~ 60 zł/ MWh 4. Sprzedaż świadectw emisyjnych CO2 (Joint Implementation) ~ 60 zł/t 5. Sprzedaż (ewentualnie) nawozu ~ 400 zł/t

Czy są jakieś ulgi podatkowe?
Podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na zakup i zainstalowanie urządzeń do wykorzystywania na cele produkcyjne odnawialnych źródeł energii: wiatru, biogazu rolniczego, słońca, spadku wód. Ulga inwestycyjna przyznawana jest po zakończeniu inwestycji i polega na odliczeniu od należnego podatku rolnego od gruntów położonych na terenie gminy, w której została dokonana inwestycja – w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami i realnie poniesionych nakładów inwestycyjnych. Ulga z tytułu tej samej inwestycji nie może być stosowana dłużej niż przez 15 lat.

Jaka jest pewność inwestowania?
Podstawą stabilności prawnej jest nowa ustawa z dnia 19.08.2011 r. (podpisana 7 września br. przez Prezydenta RP) o zmianach w Prawie Energetycznym, która określa m.in.:

  • defnicję biogazu rolniczego
  • obowiązek, nałożony na sprzedawców z urzędu, zakupu energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii (w tym z biogazu rolniczego), po średniej cenie jej sprzedaży w poprzednim roku kalendarzowym
  • zwolnienie biogazowni rolniczych z ponoszenia wszelkich opłat skarbowych za czynności urzędowe związane z prowadzeniem przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego rejestru przedsiębiorstw energetycznych zajmujących się wytwarzaniem biogazu rolniczego. Jednocześnie ostatnio ukazało się kilka rozporządzeń regulujących szczegółowe rozwiązania związane z wytwarzaniem i obrotem biogazem rolniczym.

Artur Brzeziński

Źródło: Polska Wieś, nr 5-6, czerwiec 2011, fot. sxc.hu

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here