Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki, wyraził publicznie swoje poparcie dla przywrócenia niedziel handlowych w ograniczonym zakresie. Jego wypowiedź w Radiu Zet wywołała falę komentarzy i ponownie rozbudziła dyskusję o przyszłości zakazu handlu w niedziele.
„Jestem zwolennikiem, aby niedziele handlowe w pewnym wymiarze wróciły. To jest do dyskusji politycznej, bo nie ma zgody w koalicji” – powiedział Domański, dodając, że rozmowa na ten temat jest konieczna.
Zakaz handlu w niedziele: historia i wyjątki
Zakaz handlu w niedziele obowiązuje od 1 marca 2018 roku, a jego pełne wdrożenie nastąpiło w 2020 roku. Obecnie handel jest dozwolony tylko w siedem niedziel w roku, m.in. w ostatnie niedziele stycznia, kwietnia, czerwca i sierpnia oraz w niedzielę przed Wielkanocą i trzy niedziele przed Bożym Narodzeniem.
Ustawa przewiduje 32 wyjątki, które pozwalają na prowadzenie działalności m.in. w:
- cukierniach i lodziarniach
- stacjach paliw
- kwiaciarniach
- sklepach z prasą
- kawiarniach
- placówkach pocztowych, jeśli spełniają określone warunki
Sankcje za naruszenie przepisów
Za złamanie zakazu handlu w niedziele grozi kara od 1000 zł do 100 tys. zł, a w przypadku uporczywego naruszania przepisów – kara ograniczenia wolności. Przepisy są egzekwowane przez inspekcję pracy, a kontrole w placówkach handlowych są regularnie prowadzone.
Zmiany w grudniowym kalendarzu: Wigilia dniem wolnym
Od 2025 roku 24 grudnia stała się dniem wolnym dla wszystkich pracowników, w tym dla osób zatrudnionych w handlu. Dotychczas Wigilia była dniem roboczym do godziny 14. Nowelizacja ustawy wprowadziła również zasadę, że pracownik handlu nie może pracować więcej niż dwie niedziele w grudniu.
Prezydent kieruje ustawę do Trybunału Konstytucyjnego
Pod koniec grudnia ubiegłego roku prezydent Andrzej Duda skierował ustawę o wolnej Wigilii do Trybunału Konstytucyjnego. Jego zastrzeżenia dotyczą wprowadzenia trzeciej niedzieli handlowej w grudniu, co może budzić wątpliwości konstytucyjne w zakresie ochrony pracowników.
Niedziele handlowe – między gospodarką a społeczną równowagą
Wypowiedź ministra Domańskiego wpisuje się w szerszy kontekst debaty o równowadze między interesem gospodarczym a prawem pracowników do odpoczynku. Zwolennicy liberalizacji przepisów wskazują na potrzeby konsumentów i korzyści dla handlu, przeciwnicy podkreślają znaczenie wolnych niedziel dla życia rodzinnego i społecznego.
