Polscy producenci zbóż biją na alarm. Niskie ceny ziarna, słaby handel i ogromne zapasy w gospodarstwach sprawiają, że wielu rolników znalazło się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W tej sprawie Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych wystosował oficjalny apel do premiera Donald Tusk, wzywając rząd do podjęcia konkretnych działań stabilizujących rynek.
Zdaniem organizacji jedną z najważniejszych decyzji powinno być uruchomienie większego skupu zbóż przez państwową spółkę Elewarr.
Ceny zbóż na poziomie poniżej kosztów produkcji
W liście skierowanym do szefa rządu producenci wskazują, że od wielu miesięcy ceny zbóż utrzymują się na poziomie, który nie pozwala pokryć kosztów produkcji. W praktyce oznacza to, że wielu rolników sprzedaje ziarno poniżej opłacalności.
Sytuację dodatkowo pogarsza fakt, że ceny ziarna w Polsce należą obecnie do najniższych w całej Unii Europejskiej, a handel na rynku jest bardzo ograniczony. Obrót zbożem pozostaje niewielki, a wielu producentów wstrzymuje sprzedaż w oczekiwaniu na poprawę sytuacji.
Magazyny pełne, a nowe żniwa coraz bliżej
Problem ma także wymiar logistyczny. W wielu gospodarstwach wciąż znajdują się duże ilości zboża z poprzednich zbiorów, które nie znalazły nabywców.
Tymczasem za kilka miesięcy rozpoczną się kolejne żniwa. Oznacza to, że rolnicy mogą stanąć przed problemem braku miejsca na nowe ziarno, a presja podażowa na rynku jeszcze bardziej wzrośnie.
Zdaniem organizacji branżowej bez zdecydowanej interwencji sytuacja ekonomiczna producentów zbóż może się jeszcze pogorszyć.
Postulat: większy skup przez Elewarr
Dlatego Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych zwrócił się do rządu z postulatem zwiększenia aktywności spółki Elewarr.
Organizacja podkreśla, że choć możliwości operacyjne spółki są ograniczone, to jej większe zaangażowanie w skup ziarna mogłoby:
- ożywić handel na rynku zbóż,
- poprawić sytuację popytową,
- pomóc rolnikom w utrzymaniu płynności finansowej.
Według producentów nawet częściowe zwiększenie skupu przez podmiot kontrolowany przez państwo mogłoby wysłać wyraźny sygnał dla rynku i poprawić nastroje w sektorze.
Zboże mogłoby trafić do rezerw strategicznych
Związek wskazuje także na możliwe rozwiązanie systemowe. Ziarno skupione przez Elewarr mogłoby zostać przeznaczone na zwiększenie krajowych zapasów strategicznych.
W tym kontekście branża proponuje współpracę spółki z Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych. Taki model – zdaniem producentów – pozwoliłby połączyć budowanie bezpieczeństwa żywnościowego państwa z realnym wsparciem rynku rolnego.
Rolnicy oczekują szybkiej reakcji rządu
Autorzy apelu podkreślają, że sytuacja w sektorze zbóż jest coraz bardziej napięta. Wielu gospodarstwom zaczyna brakować płynności finansowej, a dalszy spadek cen może pogłębić kryzys w tej części rolnictwa.
Dlatego – jak zaznacza prezes Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych Justyna Jasińska – potrzebne są działania, które realnie zwiększą popyt na zboże i ustabilizują rynek przed nadchodzącymi żniwami.
W ocenie producentów większy skup ziarna przez państwową spółkę Elewarr mógłby być jednym z najszybszych i najbardziej praktycznych narzędzi wsparcia rolników w obecnej sytuacji.
