Gazeta Agronews Nr 61

Korzeń palowy potrzebuje gleby rozluźnionej, ale nie przesuszonej Rzepak źle reaguje zarówno na zbitą warstwę gle- by, jak i na nadmiernie pulchne, przesuszone pod- łoże. Korzeń palowy powinien szybko wrastać w głąb profilu, bez zawijania się i rozgałęziania nad warstwą zagęszczoną. Dlatego przed wyborem technologii trzeba oce- nić stan pola. Na stanowiskach ze zbitą podeszwą płużną lub koleinami potrzebne może być głęb- sze spulchnienie. Gdy struktura gleby jest dobra, wystarczy płytsza uprawa, ograniczająca straty wody. Do wyboru pozostają między innymi: • orka, • gruberowanie, • uprawa pasowa, • siew bezpośredni, • systemy kombinowane. Nie ma jednej technologii najlepszej dla wszyst- kich pól. Kluczowe jest uzyskanie wilgotnej, wyrównanej i odpowiednio zagęszczonej warstwy siewnej. Orka pod rzepak wymaga czasu na osiadanie gleby Jeżeli gospodarstwo pozostaje przy technologii płużnej, orkę najlepiej wykonać z wyprze- dzeniem. Gleba powinna mieć czas na naturalne osiadanie przed siewem. Zbyt świeżo zaorane pole może powodować: • zapadanie się redlic, • nierówną głębokość siewu, • zbyt luźne podłoże pod nasionami, • przerwanie podsiąkania, • późniejsze osiadanie gleby i odsłanianie szyjek korzeniowych. Wwarunkach deficytu wody orka wykonana zbyt wcześnie może jednak silnie przesuszyć profil. Dlatego termin trzeba dopasować do wilgotno- ści gleby i prognozy pogody. Jeżeli orka przypada bezpośrednio przed siewem, konieczne jest dobre PRODUKCJA ROŚLINNA NUMER 61 dobre zagęszczenie roli, na przykład wałem doprawiającym. Uprawa bezorkowa ogranicza liczbę przejazdów, ale wymaga precyzji Na przesuszonych stanowiskach korzystna może być technologia bezorkowa. Głębsze spulchnie- nie gruberem pozwala rozluźnić glebę bez jej cał- kowitego odwracania, a jednocześnie ograniczyć parowanie. Warunkiem powodzenia jest jednak równomier- ne rozmieszczenie słomy i zachowanie właściwej głębokości pracy. Maszyna nie może pozostawiać nieuprawionych pasów ani tworzyć nadmiernie luźnej warstwy na powierzchni. W technologii uproszczonej szczególnie ważne są: • równa praca na całej szerokości, • dobre podcięcie ścierniska, • brak zatorów z resztek, •właściwe zagęszczenie po zabiegu, • ograniczenie liczby przejazdów. Każdy dodatkowy prze- jazd oznacza kolejną utratę wilgoci. Fosfor i potas budują zimotrwałość Rzepak pobiera skład- niki bardzo intensywnie już jesienią. Fosfor od- powiada za rozwój systemu korzeniowego i go- spodarkę energetyczną rośliny, natomiast potas reguluje gospodarkę wodną, poprawia odporność na stres i wpływa na zimotrwałość. Dawki tych składników powinny wynikać z: • analizy gleby, • zakładanego plonu, • zasobności stanowiska, • przedplonu, • nawożenia organicznego, • ilości pozostawionych resztek. Na glebach o średniej zasobności pełną dawkę fosforu i potasu zwykle stosuje się przedsiewnie. Siew w suchą, przesuszoną warstwę tylko po to, aby dotrzymać daty, może być bardziej ryzykowny niż niewielkie opóźnienie. 10. AgroNews .com.pl AgroNews .com.pl 11. Przy niskiej zasobności nie należy ograniczać na- wożenia do dawki odpowiadającej wyłącznie bie- żącemu pobraniu. Trzeba również uzupełniać nie- dobory w glebie. Fosfor powinien znaleźć się wwarstwie dostęp- nej dla młodych korzeni. Jego powierzchniowe rozsianie bez wymieszania jest mniej efektywne, zwłaszcza w suchej glebie. Siarka, magnez i wapń nie mogą być dodatkiem na końcu planu Rzepak ma wysokie wymagania wobec siar- ki. Składnik ten wpływa na wykorzystanie azo- tu, syntezę białek i rozwój roślin. Jego niedobór może ograniczyć efekt nawożenia azotowego, na- wet jeżeli całkowita dawka azotu jest wysoka. Magnez odpowiada za fotosyntezę i przemiany energetyczne. Wapń uczestniczy w budowie tka- nek i rozwoju korzeni. Dlatego program nawoże- nia przedsiewnego nie powinien opierać się wy- łącznie na NPK. Wybierając nawóz wieloskładnikowy, należy sprawdzić nie tylko proporcję azotu, fosforu i po- tasu, ale także obecność siarki, magnezu oraz for- mę poszczególnych składników. Azot jesienią trzeba stosować ostrożnie Rzepak potrzebuje azotu do budowy rozety, ale nadmierna dawka jesienna może spowodować zbyt intensywny rozwój części nadziemnej, wy- niesienie stożka wzrostu i pogorszenie zimotrwa- łości. Jesienna dawka azotu powinna uwzględniać: • przedplon, • termin siewu, • zawartość azotu mineralnego w glebie, • rozkład słomy, • kondycję roślin, • długość jesiennej wegetacji. Na stanowiskach zasobnych, po przedplonach pozostawiających dużo azotu, dodatkowa dawka może być zbędna. Większej interwencji mogą wy- magać pola z dużą ilością słomy, opóźnionym sie- wem lub słabymi wschodami. PRODUKCJA ROŚLINNA NUMER 61 Bor jest ważny już jesienią Rzepak należy do roślin szczególnie wrażliwych na niedobór boru. Składnik ten wpływa na rozwój stożka wzrostu, szyjki korzeniowej i systemu ko- rzeniowego. Niedobór boru może prowadzić do: • pękania szyjki korzeniowej, • osłabienia korzenia, • pustych przestrzeni w tkankach, • gorszego przezimowania, • zaburzeń w późniejszym kwitnieniu. Bor najczęściej podaje się dolistnie jesienią, gdy rośliny mają odpowiednio rozwiniętą powierzch- nię liści. Na glebach o wysokim pH, świeżo wap- nowanych, lekkich i suchych jego dostępność może być ograniczona. Termin siewu nie powinien być ustalany wyłącz- nie według kalendarza Rzepak musi mieć przed zimą wystarczająco dużo czasu na rozwój, ale zbyt wczesny siew także może powodować problemy. Nadmiernie rozwi- nięte rośliny są bardziej podatne na wyniesienie stożka wzrostu, wyleganie i porażenie przez cho- roby. Terminy regionalne najczęściej mieszczą się od pierwszej do trzeciej dekady sierpnia, przy czym na północnym wschodzie siew rozpoczyna się wcześniej, a na południowym zachodzie może być wykonany później. Nie należy jednak ignorować: •wilgotności gleby, • temperatury, • prognozowanych opadów, • przygotowania stanowiska, • przewidywanej długości jesieni. Siew w suchą, przesuszoną warstwę tylko po to, aby dotrzymać daty, może być bardziej ryzykow- ny niż niewielkie opóźnienie. Głębokość siewu zależy od wilgotności, nie od przyzwyczajenia Nasiona rzepaku są drobne, dlatego powinny być