Gazeta Agronews Nr 61

Wyczyniec jest groźniejszy, ale miotła występuje znacznie szerzej Miotła zbożowa pozostaje jednym z najczęstszych chwastów jednoliściennych w polskich zbożach ozimych. Dobrze radzi sobie na glebach lekkich i średnich, a jej wschody przypadają przede wszyst- kim na jesień. Część roślin może pojawić się także wiosną. Największą przewagą tego gatunku jest ogromna zdolność rozmnażania. Jedna roślina może wytwo- rzyć od około tysiąca do nawet kilkunastu tysię- cy ziarniaków. Kiełkują one głównie z powierzchni lub bardzo płytkiej warstwy gleby, dlatego miotle sprzyjają uproszczone systemy uprawy, w których nasiona pozostają blisko powierzchni. Wyczyniec polny występuje bardziej lokalnie, ale na opanowanych stanowiskach może być znacznie trudniejszy do zwalczenia. Preferuje gleby cięższe, żyzne, zasobne w wapń i dobrze uwilgotnione. Szczególnie dobrze rozwija się na polach okreso- wo podmokłych oraz w miejscach o słabym od- pływie wody. W Polsce od lat największe problemy obserwuje się na Żuławach Wiślanych, jednak chwast pojawia się także na Dolnym Śląsku, Opolszczyź- nie, Pomorzu Zachodnim, Warmii i Mazurach, Podlasiu oraz wWielkopolsce. Chwasty odbierają wodę, azot i światło Miotła i wyczyniec konkurują ze zbożami już od pierwszych faz rozwoju. Pobierają wodę i składni- ki pokarmowe, ograniczają dostęp światła do dol- nych części łanu, a przy dużym nasileniu utrudnia- ją zbiór. Oba gatunki należą do chwastów wysokich. Silnie rozkrzewione rośliny przerastają zboże, zwiększa- ją wilgotność w łanie i mogą sprzyjać jego wylega- niu. Są również potencjalnymi żywicielami patoge- nów oraz szkodników występujących w uprawach zbożowych. W opracowaniach próg ekonomicznej szkodli- wości miotły w pszenicy ozimej najczęściej określa- ny jest na około 10–15 roślin na metr kwadratowy. W przypadku wyczyńca wartości podawane w bada- niach są bardziej zróżnicowane i mogą wynosić od około 20 do 50 roślin na metr kwadratowy, zależnie od warunków, odmiany i potencjału plonowania. W praktyce decyzji nie należy jednak opierać wy- łącznie na jednej wartości progowej. Znaczenie mają również faza chwastów, ich rozmieszczenie, kondycja zboża i historia pola. Najważniejszy jest zabieg jesienny Jesienią chwasty są młode, mają słabszy system ko- rzeniowy i zwykle są bardziej wrażliwe na działanie herbicydów. Jednocześnie nie zdążyły jeszcze ode- brać zbożu dużej ilości wody i składników pokarmo- wych. Wiosną sytuacja wygląda inaczej. Rośliny, które prze- zimowały, są silniej rozkrzewione i zahartowane. Szybko rozpoczynają wzrost, a okres na wykonanie skutecznego zabiegu może być bardzo krótki. Dlatego tam, gdzie miotła lub wyczyniec występują regularnie, podstawowy zabieg powinien być planowany jesienią. Wiosenne odchwaszczanie na- leży traktować jako korektę albo rozwiązanie wymuszone przez warunki pogodowe. Nie oznacza to jednak, że każdy herbicyd jesienny zwalcza oba gatunki. Miotła jest wymieniona w ety- kietach znacznie większej liczby preparatów niż wy- czyniec. Aktualna etykieta jest ważniejsza niż stara tabela Rejestr środków ochrony roślin zmienia się wraz z de- cyzjami dotyczącymi substancji czynnych i zezwo- leń poszczególnych produktów. Dlatego zestawie- nia przygotowane kilka lat wcześniej mogą obecnie wprowadzać w błąd. Przykładem jest flufenacet. Zatwierdzenie tej sub- stancji nie zostało odnowione w Unii Europejskiej. Zezwolenia na środki zawierające flufenacet musiały zostać cofnięte, ale Polska ustanowiła okres na PRODUKCJA ROŚLINNA NUMER 61 Miotła i wyczyniec kon- kurują ze zbożami już od pierwszych faz rozwoju. 14. AgroNews .com.pl PRODUKCJA ROŚLINNA NUMER 61 •mieszanin flufenacetu z kilkoma substancjami uzupełniającymi. Nie oznacza to jednak, że każdy środek z flufe- nacetem pozostanie dostępny do tej daty. In- dywidualne zezwolenie konkretnego preparatu może przewidywać krótszy termin. Dlatego trze- ba sprawdzić decyzję MRiRW i etykietę produktu znajdującego się w gospodarstwie. W oficjalnych decyzjach dla produktów zawierających flufena- cet wskazywany jest obowiązek wycofania ze- zwoleń i końcowy unijny termin zużycia zapasów. Rolnik nie powinien zatem kupować środka wy- łącznie na podstawie informacji, że „flufenacet jest jeszcze dozwolony”. Znaczenie mają data le- galnego wprowadzenia pro- duktu do obrotu, termin sprzedaży, indywidualne zezwolenie i końcowa data stosowania. W rzepaku dostępne są gra- minicydy Miotła i wyczyniec mogą pojawiać się również w rzepaku ozimym. Do ich zwalczania stosuje się graminicydy zawierające między innymi cykloksydym, chizalofop-P-etylu, fluazifop-P-butylu lub kletodym. Płodozmian może ograniczyć problem skutecz- niej niż kolejny oprysk Miotła i wyczyniec rozwijają się szczególnie do- brze w gospodarstwach z dużym udziałem zbóż ozimych. Ich cykl życiowy jest zbliżony do cy- klu pszenicy, jęczmienia czy pszenżyta. Jesienne wschody chwastów przypadają na ten sam okres co wschody roślin uprawnych, co utrudnia ich eli- minację metodami agrotechnicznymi. Wprowadzenie roślin jarych przerywa ten sche- mat. Pole można przygotować później, niszcząc jesienne i wczesnowiosenne wschody przed sie- wem. Dobrymi elementami zmianowania mogą być: • kukurydza, • buraki, • rośliny bobowate, Tam, gdzie miotła lub wyczyniec występują regularnie, podstawowy zabieg powinien być planowany jesienią. AgroNews .com.pl 15.