Zimowa fala chłodu ponownie wywołała dyskusję o bezpieczeństwie energetycznym gospodarstw domowych i opłacalności produkcji rolnej. Były minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski w swoim wpisie w mediach społecznościowych przypomina rozwiązanie, które – jego zdaniem – może jednocześnie pomóc rolnikom sprzedać nadwyżki ziarna i złagodzić niedobory paliw grzewczych.
Drogi pellet, tanie zboże – dwa rynki, dwa skrajne światy
W ostatnich tygodniach część użytkowników kotłów na biomasę sygnalizuje problemy z dostępnością pelletu oraz wyraźne podwyżki cen. Według przywoływanych danych tona pelletu przekracza już 2 tys. zł, co dla wielu gospodarstw oznacza znaczący wzrost kosztów ogrzewania w środku sezonu zimowego.
Jednocześnie rynek zbóż pozostaje pod presją nadpodaży. Ceny ziarna na początku lutego rzadko przekraczają 700–750 zł za tonę, a w wielu regionach pojawiają się trudności ze sprzedażą nawet po tych poziomach.
Ta dysproporcja – drogie paliwo grzewcze i relatywnie tanie zboże – stała się punktem wyjścia do przypomnienia koncepcji wykorzystania surowców rolnych do celów energetycznych.
Ziarno jako paliwo – rozwiązanie awaryjne, ale realne
W ocenie Ardanowskiego ziarno zbóż ma parametry energetyczne pozwalające na jego wykorzystanie w systemach grzewczych. Wartość opałowa zbóż jest porównywalna z pelletem, choć – jak zaznacza – pozostaje niższa od miału węglowego.
Specjaliści wskazują, że technicznie możliwe jest:
• mieszanie ziarna z pelletem lub miałem
• stosowanie przystawek do spalania
• wykorzystanie dedykowanych palników
Były minister podkreśla, że takie rozwiązanie powinno mieć charakter interwencyjny, stosowany w okresach niedoboru paliw lub wyjątkowo trudnej sytuacji rynkowej.
Nadwyżki zbóż i presja importowa
W swojej wypowiedzi Ardanowski wiąże propozycję spalania ziarna z szerszym problemem nadwyżek produkcyjnych i presji konkurencyjnej na rynku. Wskazuje na jednoczesne oddziaływanie kilku czynników:
• przyzwoite krajowe zbiory
• napływ produktów rolno-spożywczych z zagranicy
• rosnącą konkurencję handlową
W jego ocenie szersze wykorzystanie surowców rolnych w sektorze energetycznym mogłoby ograniczyć presję cenową i stworzyć dodatkowy kanał zbytu dla gospodarstw.
Apel o działania systemowe
Były minister przypomina, że koncepcja została przedstawiona wcześniej jako jedna z propozycji działań wspierających rolnictwo w trudnym okresie rynkowym. Jednocześnie zwraca uwagę, że wdrożenie takich rozwiązań wymagałoby inicjatywy administracyjnej – zarówno w zakresie regulacji technicznych, jak i ewentualnego wsparcia inwestycji w odpowiednie instalacje.
W jego ocenie temat ma wymiar nie tylko ekonomiczny, ale także społeczny. Z jednej strony chodzi o zapewnienie dostępnego źródła ciepła w okresie mrozów, z drugiej – o utrzymanie płynności finansowej gospodarstw dotkniętych niskimi cenami skupu.
Energia z rolnictwa – kierunek dyskusji na trudne czasy
Propozycja wykorzystania ziarna do celów grzewczych wraca regularnie w momentach napięć na rynku energii. Zwolennicy wskazują na jej pragmatyzm i szybki efekt ekonomiczny, przeciwnicy podnoszą argumenty związane z bezpieczeństwem żywnościowym i efektywnością systemową.
Obecna zima pokazuje jednak, że dyskusja o alternatywnych źródłach energii dla gospodarstw wiejskich i małych miejscowości pozostaje aktualna. W warunkach wysokich kosztów paliw oraz nadwyżek produkcyjnych w rolnictwie temat wykorzystania biomasy rolniczej – w tym zbóż – może ponownie znaleźć się w centrum debaty publicznej.
Dziadkowie i ojcowie się w grobach przewracają. Ci co zbierali każde ziarno, żeby było na chleb….