Rynki rolne wchodzą w 2026 rok w nastroju dalekim od optymizmu. To nie polityka, nie wojna i nie nagłe zwroty akcji dyktują dziś ceny, lecz twarda matematyka podaży i kursów walut. Minione dwanaście miesięcy na giełdzie MATIF upłynęło pod znakiem systematycznej erozji cen, a Europa – zamiast korzystać z globalnych napięć – sama stała się ofiarą własnych rekordów i silnego euro.
Rynek najpierw policzył zbiory, dopiero potem spojrzał na mapę
Rok 2025 był testem dla tezy, że geopolityka zawsze podbija ceny. Tym razem nie zadziałała. Wojna na Ukrainie zeszła na dalszy plan, bo światowy rynek został zalany ziarnem. Dane publikowane przez USDA i Komisja Europejska jasno pokazują: globalna podaż zbóż osiągnęła poziomy, które skutecznie zdusiły wszelkie próby wzrostów.
Inwestorzy szybko doszli do wniosku, że nawet eskalacja konfliktów nie zmieni faktu, iż magazyny są pełne, a kolejne transporty płyną na rynek z Półkuli Południowej.
Silne euro – cichy zabójca unijnego eksportu
Drugim, często niedocenianym czynnikiem był rynek walutowy. Euro, które w relacji do dolara umocniło się w ciągu roku o ponad 13%, stało się dla europejskich eksporterów poważnym problemem. Przy kursie EUR/USD w okolicach 1,17 unijne zboże przestało być konkurencyjne.
Efekt domina był szybki:
- eksport z UE zwolnił,
- presja podaży przeniosła się na rynek wewnętrzny,
- ceny na MATIF zamiast odbijać – systematycznie osuwały się w dół.
Pszenica: świat produkuje, Polska sprzedaje tanio
Na rynku pszenicy decydujące znaczenie miały rekordowe zbiory poza Europą. Argentyna, Australia i Kanada weszły w sezon z bardzo wysoką produkcją, a Rosja po raz kolejny agresywnie walczyła o rynki zbytu.
Polska, z produkcją przekraczającą 13,5 mln ton, znalazła się w szczególnej sytuacji. Z jednej strony był to rok ilościowego sukcesu, z drugiej – rok niskich cen, lokujących krajowe oferty w dolnych rejonach unijnego cennika. Dla wielu gospodarstw rekord zbiorów nie przełożył się na rekord przychodów.
Kukurydza: historyczny wolumen, historyczna presja
Jeszcze trudniejszy obraz wyłania się z rynku kukurydzy. Choć południe Europy ucierpiało z powodu suszy, Polska zebrała ponad 10 mln ton, co stanowi wynik bez precedensu.
Problem w tym, że:
- popyt paszowy nie nadążał,
- sektor biopaliw nie dał impulsu cenowego,
- na rynek napływała tania kukurydza z USA.
W efekcie krajowe ceny stały się jednymi z najniższych w UE, a zapasy ciążyły rynkowi również pod koniec roku.
Rzepak i oleiste: ropa dolała oliwy do ognia
Na rynku rzepaku presja przyszła z zupełnie innej strony. Tania ropa naftowa ograniczyła opłacalność biopaliw, a tym samym popyt na oleje roślinne. Jednocześnie Kanada dostarczyła na rynek rekordowe 21,8 mln ton canoli, co dopełniło obrazu nadpodaży.
Notowania rzepaku na MATIF przez długie tygodnie pozostawały bez energii do odbicia, a ceny w Polsce wiernie podążały za Paryżem, bez lokalnych premii.
Co dalej? Rynek czeka na impuls spoza tabel
Wejście w 2026 rok nie przynosi przełomu. Fundamenty nadal są jednoznacznie podażowe, a krótkotrwałe reakcje na polityczne nagłówki – czy to wojna, czy napięcia handlowe związane z administracją Donald Trump – gasną szybciej, niż się pojawiają.
Dla polskiego rolnictwa kluczowe pytania brzmią dziś inaczej niż rok temu:
- czy euro osłabnie na tyle, by pomóc eksportowi,
- czy pogoda ograniczy przyszłe zbiory,
- czy rynek energii przywróci popyt na biopaliwa.
Rok 2025 pokazał brutalnie jasno: rekordy produkcji nie gwarantują wysokich cen. Bez zmiany układu walutowego lub realnego ograniczenia podaży rynek pozostaje w defensywie – a Polska wciąż płaci cenę za własny urodzaj.
