Co dalej z dopłatami dla rolników? Jest kompromis

Ministrowie rolnictwa UE porozumieli się w sprawie kształtu Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku i limitów połowowych na Bałtyku. Kompromis nie zamyka jednak sporów o przyszły budżet.

Irlandzki minister rolnictwa, żywności i gospodarki morskiej Martin Heydon [© European Union 2026 – Source: EUCO]

Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa wypracowała częściowe podejście ogólne do ram Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) po 2027 roku. Ministrowie uzgodnili również limity połowowe na Morzu Bałtyckim na 2027 rok.

Irlandzki minister rolnictwa, żywności i gospodarki morskiej Martin Heydon określił oba rozstrzygnięcia jako znaczący sukces prezydencji. Przypomniał, że od powstania w 1962 roku WPR wspiera rolników i społeczności wiejskie.

– Nowa polityka musi zapewniać producentom stabilność i przewidywalność – stwierdził. Podkreślił, że irlandzka prezydencja koncentruje się na rozwiązaniach wspierających aktywnych rolników, wzmacniających młode pokolenie i pomagających gospodarstwom przetrwać kryzysy oraz radzić sobie z ryzykiem.

– Musimy przy tym zachować opłacalność produkcji i realizować cele klimatyczne oraz środowiskowe – dodał.

Według Heydona uzgodnione ramy mają zapewnić wsparcie niezbędne do utrzymania produkcji żywności, zwiększyć odporność i konkurencyjność sektora oraz pomóc mu sprostać przyszłym wyzwaniom.

– WPR po 2027 roku nadal ma zapewniać bezpieczną i przystępną cenowo żywność, chronić przyrodę i dbać o żywotność obszarów wiejskich – zapewnił. Dodał, że uproszczona i bardziej przejrzysta struktura WPR pozwoli precyzyjniej kierować pomoc.

Kwestie finansowe pozostają jednak otwarte. – Osobną kwestią są alokacje finansowe i elementy budżetowe specyficzne dla WPR. Unijni przywódcy rozstrzygną je w dalszej części roku, w ramach porozumienia dotyczącego całego budżetu Unii – wyjaśnił Heydon.

Zaznaczył, że uzgodnione stanowisko stworzy podstawę do rozpoczęcia w odpowiednim czasie negocjacji z Parlamentem Europejskim nad ostatecznym kształtem rozporządzenia.

Komisja Europejska popiera kompromis

Komisarz UE ds. rolnictwa i żywności Christophe Hansen zwrócił uwagę na szeroki konsensus wśród państw członkowskich, a także na szybkie tempo negocjacji.

– To już trzeci sukces irlandzkiej prezydencji w ciągu dwóch tygodni. Wcześniej uzgodniono częściowe podejście ogólne do wniosku dotyczącego wspólnej organizacji rynków, a także zakończono negocjacje trójstronne nad rozporządzeniem w sprawie rolnictwa ekologicznego. Dzisiejsze porozumienie otwiera drogę do rozmów z Parlamentem, gdy ten sformułuje własne stanowisko – podkreślił.

Komisarz zaapelował o przyspieszenie prac nad wieloletnimi ramami finansowymi UE. Argumentował, że rolnicy potrzebują pewności co do wysokości i terminowości płatności w nowej perspektywie budżetowej, aby planować inwestycje.

Hansen pozytywnie ocenił zachowanie ogólnej struktury i najważniejszych założeń pierwotnego wniosku Komisji. Zaniepokoiło go jednak obniżenie poziomu ambicji i włączenie WPR do jednego instrumentu wraz z innymi instrumentami. – Zachowanie wspólnotowego wymiaru polityki rolnej ma zasadnicze znaczenie – przypomniał.

Luksemburczyk wyraził nadzieję, że dialog z Parlamentem pozwoli znaleźć właściwą równowagę. Zapowiedział, że będzie zabiegał o odpowiedni ostateczny kształt WPR.

Bałtyk: odbudowa zasobów i interesy rybaków

Heydon podkreślił, że coroczne negocjacje dotyczące Bałtyku należą do wyjątkowo złożonych. Jego zdaniem porozumienie świadczy o dobrej współpracy państw skupionych w grupie BALTFISH (Polski, Danii, Niemiec, Szwecji, Finlandii, Litwy, Łotwy i Estonii) i zapewnia sektorowi rybackiemu większą przewidywalność.

– Ustalone limity połowowe dla śledzia, dorsza, gładzicy, szprota i łososia mają wspierać odbudowę zasobów i ochronę środowiska morskiego. Jednocześnie powinny zapewniać opłacalność rybołówstwa i utrzymanie społeczności nadbrzeżnych, które od niego zależą – zapewnił Heydon.

Komisarz UE ds. oceanów i rybołówstwa Kostas Kadis nazwał porozumienie dobrą wiadomością dla bałtyckich rybaków i efektem ich wieloletnich wysiłków. Przypomniał trudną sytuację z ostatnich lat.

– Bałtyk przeżywał głęboki kryzys, kolejne stada się kurczyły, a rybacy przez długi czas musieli mierzyć się z cięciami kwot i zamykaniem łowisk – zaznaczył.

Ocenił jednak, że sytuacja zaczyna się poprawiać. – Zasoby szprota znacząco wzrosły i znajdują się już daleko od strefy zagrożenia. Populacja śledzia w środkowym Bałtyku również zaczęła się odbudowywać – dodał.

Komisarz zastrzegł, że odbudowa pozostaje krucha i nie obejmuje wszystkich gatunków. Jego zdaniem państwa członkowskie powinny konsekwentnie realizować kierunek obrany w ubiegłym roku. Obecne porozumienie wpisuje się w tę strategię.

Kadis przypomniał również, że Bałtyk nadal zmaga się z eutrofizacją i zanieczyszczeniami. Podkreślił, że pełne wdrożenie prawa UE pozostaje „kluczowe, by osiągnięte postępy nie przepadły”.

Aktywny rolnik i ograniczenia płatności

Według polskiego ministra rolnictwa i rozwoju wsi Stefana Krajewskiego przyjęcie częściowego porozumienia dotyczącego WPR po 2027 roku ma kluczowe znaczenie dla terminowego zaplanowania i uruchomienia wsparcia dla rolnictwa i rybołówstwa. Minister podkreślił, że Polska opowiada się za ambitną definicją aktywnego rolnika.

Jego hiszpański odpowiednik Luis Planas Puchades ocenił, że udało się osiągnąć „cel fundamentalny”. – To, co w lipcowej propozycji Komisji Europejskiej z 2025 roku pozostawało niejasne, jest dziś przedmiotem solidnego europejskiego rozporządzenia – podkreślił.

Za najważniejsze uznał zachowanie europejskiego charakteru polityki oraz elastyczność jej stosowania w państwach członkowskich.

Porozumienie ma charakter częściowy z dwóch powodów. Pierwszym jest powiązanie rozporządzenia z finansowaniem WPR na lata 2028–2034. Ostateczne rozstrzygnięcia w tej sprawie zależą od negocjacji nad wieloletnimi ramami finansowymi UE.

– Hiszpania nie akceptuje propozycji cięć przedstawionej przez irlandzką prezydencję – przypomniał Planas.

Zauważył jednocześnie, że kwota 293,7 mld euro przewidziana na chronione finansowanie WPR nie uległa zmianie. Wskazał również na dwa listy przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen.

Pierwszy dotyczy przeznaczenia 10 proc. środków na obszary wiejskie, a drugi – tak zwanego front-loadingu, czyli przesunięcia części środków z późniejszych lat okresu budżetowego na jego początek. Według Planasa obie kwestie wymagają doprecyzowania na szczeblu europejskim.

Drugim powodem częściowego charakteru porozumienia jest dalszy przebieg procesu legislacyjnego. Uzgodnione przez Radę UE stanowisko posłuży za punkt wyjścia do negocjacji z Parlamentem Europejskim. Rozmowy mają rozpocząć się w styczniu.

Nawiązał do tego również niemiecki minister rolnictwa Alois Rainer. Przyznał, że chce „silnej WPR z silnym zapleczem finansowym”, ale uznał, że na szczegółowe rozstrzygnięcia dotyczące finansowania jest jeszcze za wcześnie.Francja broni dotychczasowych zasad i postuluje uproszczenia

Francuska minister rolnictwa, sektora rolno-spożywczego i suwerenności żywnościowej Annie Genevard wskazała kilka kwestii, których Francja zamierza bronić „z wielką determinacją”. Jedną z nich są wywołujące kontrowersje wśród wielu rolników tzw. normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC).

– Są to rozwiązania szeroko stosowane, zwłaszcza w hodowli. Sprawdziły się w praktyce, dlatego Francja chce je bezwzględnie utrzymać – podkreśliła Genevard.

Drugą kwestią jest uproszczenie procedur związanych z użytkowaniem gruntów. Francja domaga się, aby ułatwienia obejmowały nie tylko rolników, lecz także wspólnoty lokalne i stowarzyszenia. Dotyczy to zwłaszcza inwestycji związanych z gospodarką wodną, które według Genevard mają kluczowe znaczenie w obliczu zmian klimatu.

– Rolnictwo z natury wiąże się z różnymi zagrożeniami, ale w tym roku liczba obciążeń była wyjątkowo duża. Dlatego negocjacje dotyczące WPR mają fundamentalne znaczenie dla przywrócenia zaufania i zapewnienia perspektyw, zwłaszcza młodemu pokoleniu. Młodzi ludzie muszą dostrzegać w tej polityce szansę na lepszą przyszłość rolnictwa – podkreśliła francuska minister.

Adam Radoliński FocusEurope.pl

Agata Molenda
Agata Molendahttps://agronews.com.pl
Redaktor portalu agronews.com.pl. Email: a.molenda@agronews.com.pl

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

13,428FaniLubię
7,105ObserwującyObserwuj
3,946ObserwującyObserwuj
13,432SubskrybującySubskrybuj