Co ma wpływ na opłacalność produkcji mleka?

Postawione w tytule pytanie zwykle rozpala emocje hodowców bydła mlecznego i trudno się temu dziwić. Byt ich i ich rodzin uzależniony jest od wspomnianej „opłacalności”, lub jej braku. Dyskusje na ten temat często skupiają się na cenach. Z jednej strony na cenie mleka, z drugiej na cenach środków produkcji, które producent mleka musi kupować.

Co ma wpływ na opłacalność produkcji mleka?
Co ma wpływ na opłacalność produkcji mleka?

Ceny te są oczywiście bardzo istotne. Problem w tym, że pojedynczy hodowca nie ma na nie prawie żadnego wpływu. Skupmy się zatem na tym, co w przeważającym stopniu decyduje o opłacalności produkcji mleka a na co ma wpływ właściciel stada  – na szeroko rozumianym  „zarządzaniu stadem”.

Opłacalność produkcji

Zarządzanie stadem i ekonomiczna produkcja mleka powinna opierać się na stałej analizie wydatków i przychodów, poszukiwaniu oszczędności i eliminacji zbędnych kosztów. O opłacalności hodowli, możemy mówić wtedy, kiedy zysk z produkcji mleka przewyższa wcześniej zainwestowane koszty. Jednocześnie, wygenerowana nadwyżka zawsze powinna wynikać z racjonalnych posunięć hodowlanych i ekonomicznych, a nie nieprzemyślanych oszczędności, które mogą w ogromnym stopniu zaszkodzić gospodarstwu. Kierowanie hodowlą bydła mlecznego to przede wszystkim właściwa organizacja oraz rzetelna ocena potencjału utrzymywanych zwierząt, to kontrolę wyników produkcyjnych i wskaźników płodności.

Analiza zebranych danych pozwala wyciągać obiektywne wnioski i podejmować konkretne decyzje. Poprawność żywienia, organizacja bazy paszowej, optymalny dobór par do kojarzeń i analiza płodności zwierząt, czy nawet zarządzanie zdrowiem krów, wszystko to opiera się na monitoringu łaciatych podopiecznych. Ich świadoma obserwacja a przede wszystkim znajomość wyników ich użytkowości, pozwala nie tylko na stabilne funkcjonowanie gospodarstwa, ale również na planowanie przyszłych posunięć hodowlanych, czy inwestycji. Wydajność i skład mleka, w tym parametry odpowiadające za jakość surowca, zależą od wielu czynników. Począwszy od genetycznych, poprzez żywienie i zdrowie, na środowiskowych kończąc. Dlatego warto poznać potencjał swojego stada, mieć wiedzę jak ono funkcjonuje, czy wspomniane wyżej elementy, działają tak  jakbyśmy sobie tego życzyli, a to pozwoli na zachowanie zyskowności prowadzonej hodowli.

Wyniki gospodarstw

W poniższej tabeli przedstawiono wyniki gospodarstw ujętych w FADN (System Zbierania i Wykorzystywania Danych Rachunkowych z Gospodarstw Rolnych), które specjalizowały się w produkcji mleka krowiego. Za wyspecjalizowane uznano te gospodarstwa, które ponad 70% przychodów uzyskiwały ze sprzedaży mleka.

Tabela Wyniki ekonomiczne gospodarstw na podstawie „Parametry techniczno – ekonomiczne według grup gospodarstw rolnych uczestniczących w polskim FADN w 2018 roku

Wyszczególnienie

Przedział wydajności

[kg mleka/krowę/rok]

4000 -4999 5000 -5999 6000 -6999 7000 i więcej
L. gospodarstw 311 357 316 606
Średnioroczny stan krów [n] 21 26 31 41
Przeciętna roczna wydajność krów 4 552 5 564 6 483 8 652
Cena mleka [zł/100 kg] 127 130 133 137

wyniki ekonomiczne [zł/ krowę]

Przychód ze sprzedaży mleka 5 781 7 233 8 622 11 853
Przychody ze sprzedaży ogółem 6 973 8 561 9 963 13 429
Koszty bezpośrednie produkcji zwierzęcej, w tym: 1 951 2 426 2 946 4 349

            pasz treściwych własnych oraz pasz z zakupu

1 695 2 084 2 496 3 667

            usług (weterynaria, inseminacja, ocena,  itp.)

144 211 304 448
Nadwyżka bezpośrednia 5 176 6 135 6 884 8 757
Dochód z gospodarstwa 3 862 4 430 4 935 6 108

 

„Nadwyżce bezpośredniej” oraz „dochód z gospodarstwa”

Na początek, żeby być bardziej precyzyjnym warto wskazać, że skupimy się nie na „opłacalności” w sensie ekonomicznym, ale na dwóch innych kategoriach ekonomicznych: „nadwyżce bezpośredniej” oraz „dochodzie z gospodarstwa” wg. FADN. Wspomniana „nadwyżka” to różnica między przychodami ze sprzedaży surowców, produkowanych w gospodarstwie (w tym przypadku głównie mleka i żywca), a kosztami bezpośrednimi, które obejmują koszty żywienia, koszty związane z odchowem (lub zakupem) jałówek remontowych oraz inne koszty, które można przypisać bezpośrednio konkretnej krowie (np. koszty inseminacji czy koszty weterynaryjne).

Trzeba podkreślić, że w przedstawionej powyżej kalkulacji koszty bezpośrednie nie obejmują kosztów pasz objętościowych, wytworzonych w danym gospodarstwie. Jest to zabieg często stosowany w kalkulacjach ekonomicznych, ponieważ koszty pasz objętościowych są trudne do bezpośredniej wyceny. Zatem, z tak skalkulowanej nadwyżki bezpośredniej gospodarz musi jeszcze opłacić koszty związane z uprawą, zbiorem i konserwacją pasz objętościowych, a także koszty robocizny, utrzymanie maszyn i urządzeń, amortyzację budynków itp. Uzyskiwanie możliwie wysokiej nadwyżki bezpośredniej jest zatem fundamentem opłacalności produkcji, ale jej nie gwarantuje.

Druga przytoczoną w tabeli kategorią jest „dochód z gospodarstwa”. Ta kategoria jest chyba najbliższa temu znaczeniu słowa „opłacalność”, jakie przypisuje mu większość właścicieli gospodarstw mlecznych. Dochód ten otrzymuje się przez zsumowanie wartości produkcji z sumą dopłat, otrzymywanych przez gospodarstwo, a następnie pomniejszenie tej sumy o bezpośrednie i pośrednie koszty produkcji, koszty pracy najemnej, amortyzację budynków i urządzeń oraz należne podatki i ewentualne czynsze. Reasumując, wspomniany dochód to suma, jaka pozostaje właścicielowi na utrzymanie własne i rodziny, oraz ewentualne inwestycje.

Źródło: PFHBiPM

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Złagodzenie ustawy antywiatrakowej

5 lipca br. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. Prace nad liberalizacją tzw. ustawy antywiatrakowej...
12,518FaniLubię
4,343ObserwującyObserwuj
3,939ObserwującyObserwuj
4,180SubskrybującySubskrybuj

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE