Czy można „dopłacić” brakujące lata w KRUS? Ministerstwo wyjaśnia zasady

Możliwość uzupełniania składek na ubezpieczenie społeczne rolników od lat budzi wątpliwości wśród gospodarzy, zwłaszcza tych, którzy zbliżają się do wieku emerytalnego. Po wystąpieniu Zarządu Krajowa Rada Izb Rolniczych głos w tej sprawie zabrało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W piśmie z 29 grudnia 2025 r. resort jasno przedstawił, jakie rozwiązania są dopuszczalne, a gdzie przepisy stawiają wyraźną granicę.

Emerytura to prawo, nie obowiązek

MRiRW podkreśla, że świadczenia emerytalne mają charakter uprawnienia, a nie automatycznego obowiązku. Samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie powoduje ani zakończenia ubezpieczenia, ani nabycia prawa do emerytury – kluczowe jest złożenie wniosku.

Oznacza to, że rolnik, który osiągnął wiek emerytalny, może:

• nadal prowadzić działalność rolniczą,
• pozostać w ubezpieczeniu społecznym rolników,
• kontynuować opłacanie składek, aby osiągnąć wymagany 25-letni okres ubezpieczenia emerytalno-rentowego, niezbędny do uzyskania emerytury rolniczej.

Składek wstecznie opłacić się nie da

Resort rolnictwa jednoznacznie zaznacza, że nie ma możliwości opłacania składek z mocą wsteczną, jeżeli w danym okresie dana osoba nie podlegała ubezpieczeniu w systemie rolniczym.

Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy rolnik w tym samym czasie był objęty ubezpieczeniem w systemie powszechnym (ZUS). Obowiązuje bowiem zasada wyłączności jednego systemu ubezpieczeniowego – ten sam okres nie może być zaliczony jednocześnie do KRUS i ZUS.

Nie da się „przenieść” składek między systemami

MRiRW wyjaśnia również, że okresy, w których składki były opłacane w systemie powszechnym, nie mogą zostać przeniesione do KRUS ani uznane za okresy ubezpieczenia rolniczego. Wynika to z konstrukcji systemu ubezpieczeń społecznych, opartego na bieżącym podleganiu ubezpieczeniu i terminowym opłacaniu składek.

Za składki opłacane w ZUS przysługuje bowiem odrębne świadczenie, a ich „przepisanie” do systemu rolniczego byłoby sprzeczne z zasadami prawa i stabilności systemu.

Renta okresowa a dalsze opłacanie składek

Inaczej wygląda sytuacja osób pobierających okresową rentę rolniczą. Jeżeli spełniają one ustawowe warunki, mogą nadal podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników i opłacać składki emerytalno-rentowe.

Ma to znaczenie przy ustalaniu prawa do emerytury rolniczej – zwłaszcza w kontekście spełnienia wymaganego stażu ubezpieczeniowego.

Co mówią przepisy

Wszystkie przedstawione zasady wynikają z:

• ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
• ogólnych reguł prawa ubezpieczeń społecznych, w tym zasady legalizmu, równego traktowania ubezpieczonych i ochrony stabilności systemu.

Ministerstwo podkreśla, że brak możliwości opłacania składek „bez podstawy prawnej” ma charakter bezwzględny i nie może być obchodzony indywidualnymi decyzjami.

Nie ma ryzyka „braku emerytury”

Resort odniósł się także do obaw, że osoba, która podlegała zarówno KRUS, jak i ZUS, po osiągnięciu wieku emerytalnego mogłaby nie uzyskać żadnego świadczenia. Zdaniem MRiRW taka sytuacja nie jest możliwa.

W zreformowanym systemie powszechnym nawet jednorazowa składka daje prawo do emerytury. Jeśli natomiast ktoś łącznie spełni wymagania w systemie rolnym i powszechnym, nabędzie prawo co najmniej do najniższej emerytury.

Lepsza informacja dla rolników

Na zakończenie ministerstwo zapowiedziało, że zwróci się do Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wytycznymi dotyczącymi obowiązku rzetelnego i jednoznacznego informowania ubezpieczonych o skutkach wyłączenia z systemu rolniczego.

Chodzi przede wszystkim o uświadamianie rolnikom konsekwencji decyzji, które mogą prowadzić do niespełnienia warunku minimalnego okresu ubezpieczenia – a w efekcie do problemów z uzyskaniem emerytury rolniczej.