Czy opłaca się uprawiać ziemniaki?

 

Od wielu lat powierzchnia uprawy ziemniaków jadalnych w Polsce ulega nieznacznie zmniejszeniu. Zmienia się natomiast przeznaczenie ziemniaków, coraz częściej ziemniaki traktowane są przez konsumentów jako warzywo. Ziemniak jest jednym z najbardziej popularnych warzyw w Polsce, stosowany w przetwórstwie spożywczym na frytki i chipsy.

Dlaczego rezygnujemy z uprawy ziemniaków?
Dlaczego rezygnujemy z uprawy ziemniaków?

Przyczyny zmniejszania się liczby gospodarstw uprawiających ziemniaki jadalne

Do najważniejszych obecnie przyczyn ciągłego zmniejszania się liczby gospodarstw uprawiających ziemniaki jadalne oraz areału uprawy tego gatunku zaliczamy:
– ograniczenie wykorzystania ziemniaków jako paszy gospodarskiej tylko do plonu odpadowego, którego z przyczyn niskiej jakości nie można sprzedać,

– wysokie koszty uprawy ziemniaków, w porównaniu do innych gatunków roślin uprawnych,

– trudności ze sprzedażą zbiorów przez małych producentów (rozwój sieci sklepowych współpracujących z dużymi specjalistycznymi gospodarstwami lub centralami konfekcjonowania ziemniaków z ciągłością dostaw),

– obawy producentów oraz utrudnienia eksportowe związane z chorobami bakteryjnymi, które wykrywane są w naszym kraju dość często,

– zmniejszające się spożycie ziemniaków, które coraz częściej traktowane są przez konsumentów jako warzywo.

Mimo nieznacznie zmniejszającej się powierzchni uprawy ziemniaka, jego znaczenie w gospodarstwach rolnych będzie ciągle duże, z punktu widzenia wyżywienia (tradycyjny produkt) oraz tradycji uprawy tej rośliny. Ze względów ekonomicznych natomiast istotnie zmniejszy się zużycie ziemniaka na paszę oraz do przetwórstwa na krochmal i etanol.

Pomimo, że Europa nie jest największym producentem ziemniaków nadal pozostaje regionem o największych obrotach handlowych. Zdaniem eksperta IERiGŻ-PIB w Warszawie Wiesława Dzwonkowskiego rygorystyczne przepisy fitosanitarne, duża wrażliwość ziemniaków na transport oraz wysokie jego koszty uprawy sprawiają, że światowy rynek ziemniaków tworzy szereg rynków lokalnych, z których największy jest w Europie. Duże obroty handlowe ziemniakami między krajami UE wynikają z różnic klimatycznych i późnych terminów zbioru ziemniaków. Pomimo gwałtownego spadku cen w okresie wiosennym, w Europie Zachodniej areał uprawy ziemniaków jadalnych w 2020 roku został utrzymany na poziomie 2019 r., natomiast miał miejsce jego wzrost w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. W całej UE areał uprawy ziemniaków w 2020 r. wyniósł 1,81 mln ha i był o 3,4% większy niż w roku poprzednim. Dzięki w miarę korzystnym, chociaż bardzo zróżnicowanym warunkom agrometeorologicznym w okresie wegetacji, średnie plony wzrosły w UE, w porównaniu z rokiem poprzednim, o około 5% do 338 dt/ha, a w odniesieniu do średniej z ostatnich pięciu lat ich poziom był wyższy o 3,5%.

W Polsce powierzchnia uprawy ziemniaków wyniosła w 2020 r. około 328 tys. ha i była większa niż w roku poprzednim o około 6%

Czynnikiem zwiększającym areał uprawy ziemniaków jest systematycznie rosnący popyt na ziemniaki z przeznaczeniem do przetwórstwa spożywczego na frytki i chipsy, stymulowany wysoką dynamiką produkcji i eksportu przetworów ziemniaczanych.

W Polsce powierzchnia uprawy ziemniaków, według szacunków IHAR-PIB i IERiGŻ-PIB, wyniosła w 2020 r. około 328 tys. ha i była większa niż w roku poprzednim o około 6%. Plony szacuje się na 270 dt/ha, wobec 214 dt/ha w roku poprzednim i 234 dt/ha średnio w latach 2011-2015. Zbiory wyniosły ok. 8,87 mln ton i były o 2,27 mln ton większe niż w 2019 r. i o 0,93 mln ton powyżej średnich zbiorów z lat 2011-2015. W sezonie 2020/21 prognozuje się, że nastąpi niewielki wzrost spożycia ziemniaków i ich przetworów (do ok. 90 kg na mieszkańca), głównie pod wpływem spadku cen i dosyć dobrej jakości bulw zebranych w 2020 r. Zadecyduje o tym wzrost spożycia w gospodarstwach domowych, przy spadku konsumpcji w sektorze HoReCa (określenie sektora hotelarskiego i gastronomicznego) – podaje IERiGŻ.

Uwaga na nielegalny obrót sadzeniakami ziemniaka

Z powodu znaczącego wzrostu produkcji, ceny ziemniaków również w Polsce są  niskie, w okresie jesiennym w obrocie targowiskowym nieznacznie przekraczały 100 zł/dt. Ceny ziemniaków w Polsce zdaniem ekspertów będą utrzymywać się na podobnie niskim poziomie, a dalszy ewentualny ich spadek będzie stymulowany sytuacją na rynkach zachodnioeuropejskich i możliwą presją importu bardzo tanich ziemniaków z tego kierunku. Przewiduje się natomiast, że zwiększy się przede wszystkim przerób  na skrobię, ale również wzrośnie wykorzystanie ziemniaków w produkcji frytek, chipsów i suszy. Wzrośnie również sprzedaż do bezpośredniej konsumpcji. Samozaopatrzenie również będzie większe niż przed rokiem. Przewiduje się, że w sezonie 2020/21 kanałami rynkowymi (skup, sprzedaż hurtowa, sprzedaż targowiskowa), przy uwzględnieniu ubytków i strat, rozdysponowane będzie ok. 54% zbiorów.

Średnia cena oferowanych ziemniaków na targowiskach w województwie kujawsko-pomorskim wyniosła na początku marca 111 zł/dt

Sytuacja cenowa ziemniaków jadalnych na targowiskach w woj. kujawsko-pomorskim na początku marca 2021 roku jest dość zróżnicowana na poszczególnych targowiskach. Najwyższe ceny  odnotowano na targowisku w Piotrkowie Kujawskim (200 zł/dt), najniższe  na targowisku w Golubiu-Dobrzyniu (70,00 zł/dt). Średnia cena oferowanych ziemniaków na targowiskach w województwie kujawsko-pomorskim wyniosła na początku marca  (111 zł/dt). Na wielkość ceny ziemniaków ma wpływ rejonizacja uprawy, koszty transportu surowca. Analiza bieżącej sytuacji rynku ziemniaka pozwala stwierdzić, że w najbliższej perspektywie nie przewiduje się istotnych zmian w zakresie zmian poziomu cen. Prawdopodobnie nastąpi stabilizacja cen na dotychczasowym poziomie.

 Rys. 1  Kształtowanie się cen ziemniaków jadalnych na targowiskach w woj. kujawsko-pomorskim w okresie od stycznia 2020 do lutego 2021 roku.

 

Więcej informacji odnośnie kształtowania się cen w wybranych punktach targowiskowych na terenie woj. kujawsko-pomorskiego, w tym ziemniaków jadalnych można uzyskać na stronie Naszego Ośrodka: www. notowania.kpodr.pl

Kalkulacje rolnicze – ziemniaki jadalne

Poniższa tabela zawiera kalkulację uprawy 1 ha ziemniaków jadalnych według cen brutto i środków do produkcji z marca 2021 r. opracowaną na podstawie wydawnictwa „Kalkulacje Rolnicze”. Założenia metodyczne do „Kalkulacji Rolniczych” znajdziecie Państwo na stronie Naszego Ośrodka.

Tabela 1. Kalkulacja uprawy 1 ha ziemniaków jadalnych

Waldemar Poświata
Główny specjalista ds. ekonomiki
Dział Ekonomiki i Zarządzania Gospodarstwem Rolnym

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,177FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,620ObserwującyObserwuj
5,410SubskrybującySubskrybuj

Nawet 100 tys. euro rocznie dla grup i organizacji producentów

15 kwietnia Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoczęła przyjmowanie wniosków o wsparcie w ramach działania Tworzenie grup producentów i organizacji producentów finansowanego z PROW...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE