Dla wielu właścicieli gruntów słupy energetyczne i linie wysokiego napięcia są elementem krajobrazu, z którym trzeba się pogodzić. Tymczasem w świetle obowiązujących przepisów taka sytuacja bardzo często oznacza jedno: ograniczenie prawa własności, za które należy się rekompensata. I nie są to symboliczne kwoty.
Działka pod linią traci na wartości – i to realnie
Obecność infrastruktury przesyłowej wpływa na sposób użytkowania gruntu w dużo większym stopniu, niż się powszechnie uważa. W przypadku działek budowlanych może to oznaczać ograniczenie lub całkowite uniemożliwienie zabudowy. W gospodarstwach rolnych problem dotyczy z kolei utrudnionej pracy maszyn, ograniczeń w zagospodarowaniu przestrzeni czy wyłączenia części areału z produkcji.
To przekłada się bezpośrednio na wartość nieruchomości. Grunt z linią wysokiego napięcia jest po prostu mniej wart, a właściciel ponosi z tego tytułu wymierną stratę.
Kluczowe pytanie: czy firma energetyczna ma do tego prawo?
Nie każda linia na działce oznacza automatycznie odszkodowanie. Kluczowe jest ustalenie, czy przedsiębiorstwo energetyczne korzysta z gruntu legalnie.
Jeżeli nie ma podpisanej umowy, wpisu służebności w księdze wieczystej ani odpowiedniej decyzji administracyjnej, mówimy o tzw. bezumownym korzystaniu z nieruchomości. W takiej sytuacji właściciel ma prawo domagać się wynagrodzenia – zarówno za obecne użytkowanie, jak i za lata wstecz.
Co istotne, nawet jeśli infrastruktura stoi na działce od wielu lat, nie oznacza to automatycznie, że sprawa jest zamknięta. W wielu przypadkach roszczenia nadal są możliwe.
Rekompensata może być wysoka. W grę wchodzą dziesiątki tysięcy złotych
Największym zaskoczeniem dla właścicieli działek jest skala możliwych odszkodowań. W praktyce kwoty często sięgają kilkudziesięciu tysięcy złotych, a w bardziej skomplikowanych przypadkach mogą być jeszcze wyższe.
Wysokość rekompensaty zależy od kilku czynników, ale najważniejsze są stopień ingerencji w działkę oraz jej wartość rynkowa. Linie wysokiego napięcia należą do najbardziej uciążliwych – zajmują szerokie pasy techniczne i znacząco ograniczają możliwości wykorzystania gruntu. To właśnie dlatego w ich przypadku odszkodowania są zazwyczaj najwyższe.
Nie tylko słupy. Problem często jest niewidoczny
Warto pamiętać, że roszczenia nie dotyczą wyłącznie widocznych elementów infrastruktury. Równie istotne są instalacje podziemne – kable czy inne urządzenia przesyłowe. Choć nie rzucają się w oczy, również ograniczają korzystanie z nieruchomości i mogą stanowić podstawę do dochodzenia wynagrodzenia.
Czas ma znaczenie. Zwlekanie może kosztować
Jednym z najczęściej popełnianych błędów jest odkładanie sprawy na później. Tymczasem roszczenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości ulegają przedawnieniu, a dodatkowo przedsiębiorstwo przesyłowe może z czasem nabyć prawo do korzystania z działki przez zasiedzenie.
To oznacza, że każdy rok zwłoki działa na niekorzyść właściciela i może zmniejszyć kwotę możliwą do odzyskania.
Wniosek: wielu właścicieli oddaje pieniądze, nawet o tym nie wiedząc
Linie wysokiego napięcia na działkach to w Polsce powszechne zjawisko, ale świadomość praw właścicieli wciąż jest ograniczona. Tymczasem przepisy jasno wskazują, że ograniczenie korzystania z nieruchomości powinno być rekompensowane.
