Polski rynek nie został zalany żywnością z Ameryki Południowej, ale to nie oznacza, że umowa UE–Mercosur pozostaje bez wpływu na krajowe rolnictwo. Ministerstwo Rolnictwa uspokaja, wskazując na spadek importu wielu produktów do Polski. Tymczasem ekonomiści zwracają uwagę na rosnącą konkurencję na całym rynku unijnym, na którym polscy producenci sprzedają znaczną część swojej produkcji. Szczególnie wrażliwa na zmiany pozostaje branża mięsna.

Ministerstwo uspokaja: import z Mercosuru nie wzrósł
Pierwsze cztery miesiące stosowania tymczasowej umowy handlowej między Unią Europejską a krajami Mercosur nie przyniosły gwałtownego wzrostu importu produktów rolnych do Polski. Tak wynika z danych przedstawionych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Resort podkreśla, że import kluczowych produktów rolnych, w tym drobiu, wołowiny i kukurydzy, był niższy niż przed rokiem. Co więcej, w analizowanym okresie z państw Mercosuru nie sprowadzano do Polski wieprzowiny, mleka w proszku ani serów.
Nie zmieniła się również zasadniczo struktura importu. Ponad połowę jego wartości nadal stanowią makuchy sojowe, wykorzystywane przede wszystkim w produkcji pasz. Ich import także był niższy niż rok wcześniej.
Spadki odnotowano również w innych kategoriach:
- kawa – spadek importu o 60 proc.,
- soki owocowe – spadek o 38 proc.,
- owoce cytrusowe – spadek o 11 proc.
Z perspektywy krajowych statystyk sytuacja może więc wyglądać uspokajająco. Ekonomiści ostrzegają jednak przed wyciąganiem zbyt daleko idących wniosków.
Polska to nie cała Unia. Konkurencja rośnie na europejskim rynku
Kluczowy problem polega na tym, że skutków umowy UE–Mercosur nie można oceniać wyłącznie na podstawie wielkości importu do Polski. Polscy producenci rolni konkurują bowiem z dostawcami z Ameryki Południowej również na innych rynkach państw członkowskich.
Jak wskazuje Jakub Olipra, starszy ekonomista Credit Agricole Bank Polska, w skali całej Unii Europejskiej widoczny jest silny wzrost importu z krajów Mercosur, szczególnie w takich kategoriach jak drób, wołowina, miód, etanol i cukier.
Oznacza to, że nawet jeśli brazylijska wołowina czy drób nie trafiają bezpośrednio do Polski w większych ilościach, mogą zwiększać presję konkurencyjną na polskich eksporterów sprzedających swoje produkty w innych państwach UE.
Podobne wnioski przedstawiają analitycy PKO BP. Według ich oceny wejście w życie tymczasowej umowy mogło już w trzecim kwartale 2026 roku nieznacznie negatywnie oddziaływać na unijny rynek.
Brazylijskie mięso zwiększa obecność w Europie
Szczególną uwagę ekonomiści poświęcają rynkowi mięsa. Dane Eurostatu analizowane przez PKO BP wskazują na wzrost unijnego importu mięsa solonego z Brazylii w czerwcu i lipcu 2026 roku.
Jednocześnie przyspieszyła roczna dynamika importu całej kategorii mięsa i podrobów.
Zdaniem analityków okresowe wstrzymanie importu brazylijskiego mięsa przez UE od września 2026 roku powinno w krótkim terminie ograniczyć tempo tego wzrostu.
Nie zmienia to jednak faktu, że kraje Mercosur dysponują znaczną przewagą kosztową nad wieloma europejskimi producentami mięsa.
Jak zwraca uwagę Jakub Olipra, obawy zgłaszane wcześniej przez rolników znajdują potwierdzenie w obserwowanych zmianach na rynku unijnym. Problemem nie jest wyłącznie bezpośredni import do Polski, lecz również konkurencja o odbiorców na wspólnym europejskim rynku.
Wołowina i drób. Różnice cen pokazują skalę konkurencji
Na istotną przewagę cenową producentów z Ameryki Południowej wskazuje również prof. Łukasz Ambroziak z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.
Z jego analizy wynika, że w pierwszym okresie obowiązywania porozumienia ceny skupu wołowiny w Brazylii nie osiągały równowartości 400 euro za 100 kg, podczas gdy w Unii Europejskiej przekraczały 650 euro za 100 kg.
Jeszcze większe dysproporcje występowały na rynku drobiu, gdzie różnice cenowe były niemal trzykrotne.
Tak znacząca rozbieżność pokazuje, dlaczego europejscy hodowcy obawiają się liberalizacji handlu.
Tańsza produkcja w Brazylii i Argentynie może zwiększać presję na ceny uzyskiwane przez unijnych producentów, zwłaszcza w przypadku dalszego wzrostu importu.
Nie oznacza to automatycznie gwałtownego spadku cen skupu w Polsce. Pokazuje jednak skalę różnic, z jakimi europejskie rolnictwo musi mierzyć się w konkurencji z południowoamerykańskimi dostawcami.
Kontyngenty będą rosły. Skutki umowy mogą być widoczne później
Ministerstwo Rolnictwa przyznaje, że cztery miesiące to zbyt krótki okres, aby jednoznacznie ocenić długoterminowe konsekwencje porozumienia.
Istotne znaczenie ma fakt, że kontyngenty taryfowe na część produktów rolnych będą stopniowo zwiększane w kolejnych latach.
Oznacza to, że obecna skala importu nie musi odzwierciedlać sytuacji, jaka ukształtuje się po dalszym otwieraniu unijnego rynku.
Tymczasowa umowa handlowa jest stosowana od 1 maja 2026 roku. Dotyczy liberalizacji handlu i inwestycji, a jej funkcjonowanie ma poprzedzać wejście w życie pełnej umowy o partnerstwie.
Unia Europejska przewidziała jednocześnie mechanizmy ochronne dla sektora rolnego.
W przypadku stwierdzenia szkód dla unijnych producentów możliwe jest czasowe zawieszenie preferencji taryfowych na import produktów z Mercosuru.
Zaostrzonym monitoringiem objęto między innymi wołowinę, drób, wieprzowinę, cukier, etanol, ryż, miód i kukurydzę. Państwa członkowskie mogą również inicjować na poziomie unijnym dochodzenia dotyczące zastosowania środków ochronnych.
Rolnicy muszą patrzeć na cały rynek, nie tylko na polski import
Resort rolnictwa zapewnia, że na bieżąco analizuje wielkość importu, ceny oraz sytuację na poszczególnych rynkach rolnych. Wskazuje również na dodatkowe regulacje dotyczące pozostałości szkodliwych środków ochrony roślin w produktach importowanych z państw Mercosur.
Pierwsze miesiące stosowania umowy nie potwierdziły najbardziej pesymistycznych scenariuszy zakładających gwałtowny napływ południowoamerykańskiej żywności do Polski. Nie oznacza to jednak, że zagrożenia dla krajowych producentów zniknęły.
Dla polskiego rolnictwa równie ważne jak wielkość importu do kraju jest to, co dzieje się na całym rynku Unii Europejskiej. To właśnie tam polska wołowina, drób i inne produkty rolno-spożywcze konkurują z ofertą zagranicznych dostawców.
Dlatego ocena skutków umowy UE–Mercosur wymaga nie tylko monitorowania importu, ale również obserwowania cen, możliwości eksportowych oraz sytuacji ekonomicznej europejskich gospodarstw.
Cztery miesiące to zdecydowanie za mało, aby ogłaszać, że obawy rolników okazały się bezpodstawne.










