Jedną z najbardziej wydajnych roślin pastewnych, uprawianych w polnie głównym jest kukurydza, przez żywieniowców nazywana „Królową Pasz”. Atutem kukurydzy jest niewątpliwie duża koncentracja energii. Dobra kiszonka z kukurydzy, wychodzi na przeciw często występującym u krów mlecznych deficytom energetycznym.
Kiszonka z całych roślin kukurydzy w przypadku bydła może stanowić 60% s.m. całej dawki. Krowa zjada wtedy około 40 kg świeżej kiszonki. Skarmianie tak dużej ilości tej paszy może wpływać z jednej strony na wysoką wydajność i zdrowotność zwierząt, z drugiej zaś może być przyczyną wielu chorób i braku wydajności.
Wartość kukurydzy zależy od uprawy polowej, nawożenia, pogody, gleby i właściwego doboru odmiany. Jeśli już uprawimy piękną i wartościową kukurydzę ponosząc na ten cel dużo czasu, pracy i nakładów finansowych to powinniśmy dołożyć starań by przy zbiorze tych roślin i ich magazynowaniu i dystrybucji ponieść jak najmniej strat.
Termin zbioru
Najważniejszym parametrem, który decyduje o terminie zbioru kukurydzy jest zawartość suchej masy w całej roślinie. Prawidłowa zawartość s.m. zakiszanych roślin powinna mieścić się w zakresie 32-35%. W kolbach jej poziom powinien wynosić ok. 50-55%, w łodygach 21-22%. Przy takim procencie s.m. zazwyczaj ziarniak jest już dobrze wypełniony skrobią, a materiał kiszonkowy da się jeszcze dobrze ubić.
Do szacowania zawartości suchej masy w kukurydzy można skorzystać z dwóch metod. Pierwsza metoda mniej precyzyjna, ale za to szybka i nie wymagającą żadnego sprzętu polega na określeniu miejsca występowania linii mlecznej ziarniaków kukurydzy. Do oceny przełamujemy kilka reprezentatywnych kolb w połowie ich długości i obserwujemy ziarniaki które umiejscowione są na spodzie ich górnej części. Optymalny termin zbioru jest wtedy, gdy linia mleczna znajduje się pomiędzy 1/2 a 2/3 ziarniaka patrząc od strony zewnętrznej kolby.
Drugi znacznie dokładniejszy i coraz częściej praktykowany sposób pomiaru zawartości suchej masy polega na wykorzystaniu kuchenki mikrofalowej, wagi, szklanki wody i kalkulatora.
Kalkulacja uprawy 1 ha kukurydzy na kiszonkę
Sierpień 2021
| Nakład | Jednostka | Ilość | Cena | Wartość |
| 1. Materiał siewny | j.s. 50 tys. | 2 | 245,00 | 490,00 |
| 2. Nawożenie: | ||||
| Saletra amonowa | dt | 5 | 144,36 | 721,80 |
| Polifoska 6-20-30 | dt | 5 | 216,96 | 1084,80 |
| Ca/Mg co 4 lata | t | 4 | 124,13 | 124,13 |
| Razem nawożenie | 1930,73 | |||
| 3. Ochrona roślin | ||||
| Traxor 600 EC | kg(l) | 2 | 29,00 | 58,00 |
| Maister Power 42,5 OD | kg(l) | 1,5 | 128,00 | 192,00 |
| Proteus 110 OD | kg(l) | 0,5 | 102,00 | 51,00 |
| Razem ochrona | 301,00 | |||
| 4. Inne | ||||
| Razem inne | 0,00 | |||
| 5. Usługi | ||||
| Siew punktowy | godz. | 0,8 | 188,76 | 151,01 |
| Sieczkarnia polowa | godz. | 2,5 | 515,00 | 1287,50 |
| Wapnowanie co 4 lata | godz. | 0,5 | 224,30 | 28,04 |
| Razem usługi | 1315,54 | |||
| 6. Praca ciągnika | ||||
| Uprawa ścierniska | godz. | 1 | 57,98 | 57,98 |
| Orka zimowa | godz. | 3 | 57,98 | 173,93 |
| Bronowanie | godz. | 0,6 | 50,09 | 30,06 |
| Wysiew nawozów (3x) | godz. | 2,1 | 42,21 | 88,64 |
| Uprawa przedsiewna | godz. | 1,5 | 50,09 | 75,14 |
| Opryski (2x) | godz. | 1,8 | 42,21 | 75,98 |
| Odbiór ziarna | godz. | 1 | 50,09 | 50,09 |
| Transport zewnętrzny | godz. | 4 | 50,09 | 200,37 |
| Razem praca ciągnika | godz. | 15 | 752,19 | |
| 7. Podatek | 135,90 | |||
| 8. Ubezpieczenie uprawy | 65,85 | |||
| 9. OC rolników | 3,90 | |||
| Razem koszty bezpośrednie | 4995,11 | |||
| 10. Koszty ogólnogospodarcze | 1052,45 | |||
| w tym amortyzacja | 697,32 | |||
| 11. Koszt pracy ludzkiej | godz. | 28 | 18,30 | 512,40 |
| Suma kosztów | 6559,96 | |||
| Wartość produkcji | ||||
| Produkt główny | dt | 550 | 9,98 | 5487,77 |
| Koszt produkcji masy zielonej | zł/dt | 10,23 | ||
| Dopłata bezpośrednia | zł/ha | 936,16 | ||
| Razem przychód | 6423,93 | |||
| Wynik finansowy | zł/ha | -136,03 | ||
| Zdolność odtworzenia majątku gospodarstwa | % | 80,49 |
Czasami kukurydzę można skosić szybciej, to znaczy poniżej 30% s.m.. Przypadki takie mogą mieć miejsce, kiedy:
- maszyna do zbioru nie poradzi sobie z twardym ziarniakiem (wytarte wałki),
- gdy zakiszanie odbywa się w pryzmach, w których ubicie materiału suchszego byłoby trudne,
- kończą się zapasy kiszonki,
Koszenie kukurydzy o zbyt małym procencie suchej masy prowadzi do:
- mniejszej zawartości skrobi (pasza mniej energetyczna),
- nadmiernego zakwaszenia kiszonki (więcej kwasu octowego),
- wypływania soku kiszonkowego.
Oprac. na podst. WIR
