Susza a odstępstwo od zazielenienia – jest odpowiedź ministerstwa

W ostatnich latach susza nie pozwala rolnikom na wywiązanie się z deklaracji co do zazielenienia. Rolnicy mają problem wysiać poplony w terminie, który wytycza prawo tj. do 20 sierpnia, w sytuacji gdy rok do roku panuje skrajna susza.

KRiR zwróciła się do ministerstwa rolnictwa o zmianę przepisów w zakresie międzyplonów uznawanych za obszar proekologicznych (EFA), w taki sposób aby w przypadku potwierdzenia suszy na danym obszarze przez System Monitoringu Suszy Rolniczej (SMSR), było to automatycznie uznawane przez właściwego kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) jako przypadek wystąpienia siły wyższej.

Oto odpowiedź ministerstwa:

Zgodnie z opinią przekazaną przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach (IUNG), który prowadzi SMSR, należy wskazać, że IUNG nie dysponuje wielkościami krytycznymi powodującymi suszę międzyplonów, w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu upraw i zwierząt gospodarskich (z 07 lipca 2005 r.) w okresie od 1 lipca do 15 października. Trudność w wykorzystaniu monitoringu suszy do oceny ryzyka i powodzenia uprawy międzyplonu ścierniskowego i ozimego wynika z braku informacji o warunkach wilgotnościowych w okresie ich wegetacji (okres wegetacji wykracza poza prowadzony obecnie monitoring suszy – tj. do końca września). W zależności od doboru gatunków poplony ścierniskowe wymagają od 50 do 100 dni wegetacji. Okres ich wegetacji charakteryzuje się dużą zmiennością warunków meteorologicznych (częstym występowaniu opadów o zasięgu lokalnym), wykorzystaniu w zasiewach poplonów mieszanek o różnych składzie gatunkowym, a tym samym o różnych wymaganiach wilgotnościowych, co powoduje że jest problem z określeniem wartości granicznych klimatycznego bilansu wodnego.

Międzyplony a susza

Ponadto, odnosząc się do kwestii suszy w okresie wysiewu międzyplonu ścierniskowego, wykonywanego najczęściej po zbiorze plonu głównego (zbóż, rzepaku) w pierwszej połowie sierpnia, IUNG zaznacza, że określenie braku opadów jest bardzo trudne do sprecyzowania z uwagi na fakt, że brak jest dostatecznej wiedzy odnośnie dokładnego określenia długości okresu bezopadowego, powodującego brak wschodów. IUNG w konkluzji swojej opinii stwierdza, że w przypadku braku opadów atmosferycznych System Monitoringu Suszy Rolniczej nie jest w stanie określić precyzyjnie możliwości wschodów przez rośliny, zwłaszcza w okresie od 1 lipca do 20 sierpnia. Publikowane przez SMSR informacje o warunkach niedoboru wody mogą być jedynie narzędziem pomocnym dla kierownika biura powiatowego ARiMR przy ocenie tych warunków jako przypadek wystąpienia siły wyższej, skutkujące zwolnieniem rolników z zadeklarowanego obowiązku wysiewu międzyplonów lub okrywy zielonej.

Kierownik biura powiatowego ARiMR uzna czy zaistniała “siła wyższa”

Niezależnie od powyższego pragnę podkreślić, że w myśl przepisów UE, w sytuacji, gdy rolnik ze względu na suszę nie jest w stanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków wynikających z zazielenienia, np. nie może dokonać wysiewu międzyplonu ścierniskowego w określonym terminie do 20 sierpnia, to co do zasady jest to przesłanka do potraktowania tej sytuacji jako siły wyższej. Organem właściwym w sprawie uznania danego przypadku za działanie siły wyższej jest kierownik biura powiatowego ARiMR, do którego zgłasza się przypadki działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

MRiRW: w 2021 roku pilotażowy satelitarny monitoring suszy

Dodatkowo pragnę zapewnić, że resort rolnictwa, dostrzegając potrzebę reagowania na zmieniające się warunki i okoliczności, na bieżąco monitoruje sytuację i odpowiednio do potrzeb, zasadności i możliwości dokłada wszelkich starań, aby wypracowywać jak najkorzystniejsze rozwiązania dla rolników. Przykładem mogą tu być lata 2018 i 2019, w których, na wniosek Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Komisja Europejska wydała decyzje umożliwiające rolnikom skorzystanie z określonych odstępstw w zakresie zazielenienia, w tym w zakresie międzyplonów EFA.

W ramach odstępstw możliwe było:
– wysianie międzyplonu składającego się z pojedynczej uprawy należącej do traw lub innych zielnych roślin pastewnych, zamiast co do zasady obowiązkowej mieszanki składającej się co najmniej z dwóch gatunków roślin;
– uznanie za międzyplony w ramach EFA również upraw roślin ozimych uprawianych z przeznaczeniem na pasze dla zwierząt lub wypasanie;
– skrócenie okresu utrzymania międzyplonu ścierniskowego z 8 do 6 tygodni pod warunkiem wysiania po międzyplonach na tych gruntach roślin ozimych.”

Oprac. na podstawie KRiR

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here