Uprawa ziemniaka a zrównoważone gospodarowanie glebą: zmianowanie

Zgodnie z ideą rolnictwo zrównoważone dąży do pogodzenia trzech celów: ekonomicznego, środowiskowego i społecznego. Producenci rolni są tego w coraz większym stopniu świadomi. Farm Frites Poland uczestniczy w procesie budowania świadomości zrównoważonego gospodarowania wśród rolników oraz chce dostarczać merytorycznego wsparcia swoim dostawcom w dostosowywaniu gospodarstw do wymagań rolnictwa zrównoważonego.

 

\"rolnictwo,

 

W przypadku gospodarki rolnej na gruntach ornych narzędziem uwzględniającym zrównoważenie celów ekonomicznych i środowiskowych jest odpowiednie zmianowanie roślin na polu. Zmianowanie to takie następstwo roślin, które uwzględnia ich wymagania siedliskowe. Zmianowanie zaplanowane na kilka lat dla wszystkich (lub części) pól w gospodarstwie określane jest mianem płodozmianu. Dobór roślin oraz kolejności ich uprawy stanowi punkt wyjścia do zrównoważonego zarządzania środowiskiem glebowym. Należy przy tym zaznaczyć, że właściwe zmianowanie roślin nie jest najnowszym osiągnięciem nauki i praktyki. – jego początki sięgają XVIII wiecznej Anglii. System ten, przez wiele lat stosowany przez rolników, zaczął tracić na znaczeniu wraz z wprowadzeniem nawozów sztucznych oraz środków ochrony roślin, które to umożliwiły znaczne zniwelowanie skutków niewłaściwego zmianowania. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że największe znaczenie w doborze roślin do uprawy mają kwestie ekonomiczne – uprawiane są rośliny, które dają największą opłacalność w warunkach środowiskowych danego gospodarstwa. Mniejsze znaczenie w procesie decyzyjnym ma natomiast wpływ uprawianych roślin na glebę – najlepszym przykładem są rośliny strączkowe, których uprawa przyczynia się do poprawy właściwości środowiska glebowego, jednak niska opłacalność sprawia, że obecnie zajmują one niewielki odsetek w strukturze zasiewów w skali kraju.

Celem płodozmianu jest utrzymanie żyzności gleby na jak najwyższym poziomie. Dobór roślin do zmianowania powinien uwzględniać ich wymagania glebowe, wodne i klimatyczne.

Jako zalety płodozmianu wymienia się:

  • wysokie i stabilne w czasie plonowanie roślin – plonowanie roślin w zmianowaniu jest zawsze wyższe niż w monokulturze,
  • zwiększenie aktywności biologicznej gleby
  • skuteczną walkę z chwastami i patogenami roślin (od momentu wprowadzenia obowiązku ochrony roślin w sposób integrowany płodozmian jest jedną z metod walki z organizmami szkodliwymi),
  • zapobieganie zmęczeniu gleby. Zmęczenie gleby to zjawisko zmniejszenia poziomu plonowania roślin uprawianych w monokulturze lub w krótkich rotacjach wywołane zaburzeniem równowagi biologicznej gleby (kumulacja toksycznych wydzielin roślin oraz produktów ich rozkładu – autotoksyczność, namnożenie szkodliwych mikroorganizmów oraz szkodników glebowych.)
  • ograniczenie niekorzystnego wpływu rolnictwa na środowisko: zmniejszenie wymywania składników pokarmowych do wód gruntowych oraz ochrona gleb przed degradacją
  • optymalną organizację prac polowych w gospodarstwie

Wadliwe zmianowanie lub monokultura w dłuższym lub krótszym okresie czasu może doprowadzić do niekorzystnych zmian w glebie, które są przeciwstawne do wyżej wymienionych zalet płodozmianu.

Czytaj także:
Co zyska rolnik na przystąpieniu do projektu rolnictwa zrównoważonego? Wywiad z Rafałem Reszką z Farm Frites Poland
Praktyczne wdrażanie rolnictwa zrównoważonego z punktu widzenia firmy Farm Frites Poland

Uprawa ziemniaków na tym samym polu częściej niż co 4 lata powoduje szereg niekorzystnych zjawisk: następuje namnożenie nicieni szkodliwych dla roślin – cystowych (szkodniki kwarantannowe) jak i wolnożyjących, pojawia się większa presja ze strony chorób grzybowych przenoszonych przez glebę (rizoktonioza i werticilioza ziemnniaka) co w konsekwencji prowadzi do spadku plonu oraz jego jakości. Zbyt duży udział ziemniaków w zmianowaniu powoduje pogorszenie fizycznych właściwości gleby – ubytek próchnicy (w dobie coraz większej liczby gospodarstw bezinwentarzowych stosowanie nawozów naturalnych pod ziemniaki jest coraz rzadziej spotykane), pogorszenie struktury gleby.

Wśród dostawców ziemniaków Farm Frites Poland SA dominuje zmianowanie cztero polowe: ziemniaki – pszenica ozima – rzepak ozimy – pszenica ozima. Takie zmianowanie można z powodzeniem uznać za zrównoważone – udział zbóż wynosi 50 %, roślin przemysłowych (rzepak) i okopowych – odpowiednio po 25 %, zatem udział poszczególnych rodzajów roślin kształtuje się na optymalnym dla nich poziomie. W takim układzie pomiędzy uprawą pszenicy ozimej oraz ziemniaków pozostaje miejsce na uprawę międzyplonu ścierniskowego lub ozimego, którego rolą jest wzbogacenie gleby w materię organiczną, poprawa struktury gleby, zapobieżenie erozji gleby w okresie jesiennym i zimowym oraz wymywaniu składników pokarmowych w głąb profilu glebowego. Dodatkowo ziemniak jest bardzo dobrym przedplonem dla innych roślin – pozostawia stanowisko w wysokiej kulturze, niezachwaszczone oraz zasobne w składniki pokarmowe.

Podsumowując, płodozmian jest pierwszym i niezwykle ważnym krokiem do zrównoważonego zarządzania glebą. Uprawa ziemniaków w płodozmianie przyczynia się do zoptymalizowania struktury zasiewów w gospodarstwie. Poprawia także dywersyfikację przychodów z produkcji roślinnej, co zwiększa stabilności gospodarowania.

Karol Piekutowski
Inspektor ds. agronomii
Farm Frites Poland SA
 
Fot.  sxc.hu

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,174FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,872ObserwującyObserwuj
5,390SubskrybującySubskrybuj

PIORiN przypomina o warunkach bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin

Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa mając na uwadze wiosenną intensyfikację prac polowych przypomina o warunkach bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin, których przestrzeganie eliminuje...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE