Polska nie zamierza ustępować w negocjacjach dotyczących nowego budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Rząd sprzeciwia się przekazywaniu części dochodów z systemu ETS do unijnej kasy i jest gotowy zablokować porozumienie, jeśli jego stanowisko nie zostanie uwzględnione. Jednocześnie Warszawa broni pieniędzy dla rolników i regionów, podczas gdy Niemcy oraz inne państwa domagają się kolejnych wielomiliardowych cięć. Stawką są przyszłe dopłaty rolne, fundusze na rozwój obszarów wiejskich oraz środki na transformację energetyczną.

Polska stawia twarde warunki. Budżet UE może zostać zablokowany
Negocjacje nad kolejnym siedmioletnim budżetem Unii Europejskiej ujawniły poważne różnice między państwami członkowskimi. Jednym z najważniejszych punktów spornych jest sposób finansowania unijnych wydatków.
Jak ustaliła dziennikarka RMF FM, polski rząd jest gotowy zablokować przyjęcie budżetu UE, jeżeli część jego dochodów miałaby pochodzić z pieniędzy uzyskiwanych przez państwa członkowskie w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji CO₂ (ETS).
Premier Donald Tusk ma w tej sprawie jednoznaczne stanowisko. Warszawa nie zgadza się na rozwiązanie, które oznaczałoby przekazywanie do Brukseli środków obecnie pozostających w krajowym budżecie.
– Jeżeli w Brukseli nie rozumieją jeszcze naszego sprzeciwu, to mogą się zdziwić, gdy zablokujemy budżet – przekazał RMF FM rozmówca z polskiego rządu.
Na obecnym etapie nie ma sygnałów wskazujących, że Polska byłaby gotowa zmienić stanowisko.
Ponad miliard euro rocznie z Polski do Brukseli? Spór o ETS
Komisja Europejska proponuje, aby 30 proc. dochodów z systemu ETS trafiało bezpośrednio do unijnego budżetu.
Według informacji przedstawionych przez RMF FM w przypadku Polski oznaczałoby to przekazywanie do wspólnej kasy ponad miliarda euro rocznie.
Obecnie wpływy te pozostają w kraju i mogą być wykorzystywane między innymi do finansowania transformacji energetycznej oraz działań służących ograniczaniu kosztów energii.
Polski rząd argumentuje, że oddanie części tych pieniędzy do Brukseli zmniejszyłoby środki dostępne na krajowe potrzeby energetyczne.
Sprawa ma również wymiar prawny i polityczny. Wprowadzenie nowych źródeł dochodów unijnego budżetu wymaga jednomyślności państw członkowskich, a następnie zatwierdzenia zgodnie z ich krajowymi procedurami.
W Polsce odpowiednią ustawę musiałby podpisać prezydent Karol Nawrocki, który sprzeciwia się systemowi ETS.
Warszawa nie odrzuca jednak wszystkich propozycji Komisji Europejskiej. Popiera między innymi mechanizm opłaty granicznej związanej z emisjami CO₂ oraz wkład finansowy dużych przedsiębiorstw.
Zastrzeżenia dotyczą natomiast opłaty od elektroodpadów, a także pomysłu przekazywania do unijnego budżetu części wpływów z akcyzy tytoniowej.
Polska broni pieniędzy dla rolników. Ważą się losy przyszłych dopłat
Równolegle do sporu o ETS trwa walka o wielkość i podział środków przeznaczonych na rolnictwo oraz rozwój regionalny.
Dla Polski kluczowe jest utrzymanie odpowiedniego finansowania Wspólnej Polityki Rolnej oraz polityki spójności po 2027 roku.
Z informacji RMF FM wynika, że Warszawa pozytywnie oceniła kompromisową propozycję budżetu przedstawioną przez irlandzką prezydencję. Powodem jest zachowanie krajowej puli środków, na której zależy polskiemu rządowi.
Nie oznacza to jednak, że negocjacje zostały zakończone. Polska wraz z innymi państwami opowiadającymi się za utrzymaniem funduszy rolnych i regionalnych zamierza sprzeciwiać się dalszym ograniczeniom wydatków w tych obszarach.
Dla rolników wynik rozmów będzie miał znaczenie przede wszystkim w kontekście dopłat bezpośrednich, wsparcia inwestycji w gospodarstwach oraz finansowania rozwoju obszarów wiejskich.
Ostateczna wysokość tych środków nie została jeszcze ustalona.
Niemcy chcą kolejnych cięć. Nawet 141 miliardów euro oszczędności to za mało
Największy sprzeciw wobec proponowanej wielkości unijnego budżetu zgłaszają państwa będące płatnikami netto, czyli wpłacające do wspólnej kasy więcej, niż z niej otrzymują.
Na czele tej grupy stoją Niemcy. Do przeciwników zwiększania wydatków należą również między innymi Austria, Holandia i Szwecja.
Irlandzka prezydencja przedstawiła propozycję ograniczenia budżetu o 141 miliardów euro względem pierwotnego projektu Komisji Europejskiej. Oznacza to redukcję o około 8 proc.
Mimo tak znaczących oszczędności państwa domagające się większej dyscypliny finansowej uznały propozycję za niewystarczającą.
Niemcy i część pozostałych płatników netto chcą dalszego ograniczenia wydatków, także w obszarach rolnictwa i polityki spójności.
To bezpośrednio koliduje z oczekiwaniami Polski oraz innych państw zabiegających o utrzymanie silnego finansowania tradycyjnych polityk unijnych.
Spór dotyczy więc nie tylko całkowitej wielkości budżetu, ale także tego, czy większą część pieniędzy należy przeznaczyć na rolnictwo i regiony, czy na nowe priorytety, takie jak obronność i konkurencyjność gospodarcza.
Porozumienie do końca roku coraz trudniejsze
Państwa członkowskie chciałyby uzgodnić wieloletni budżet jeszcze w 2026 roku. Pozwoliłoby to przygotować i przyjąć szczegółowe przepisy w kolejnym roku, tak aby nowe programy finansowania mogły rozpocząć się od 1 stycznia 2028 roku.
Jednak osiągnięcie kompromisu staje się coraz trudniejsze.
Niemcy, Austria i Holandia sygnalizują, że nie zamierzają zgadzać się na porozumienie za wszelką cenę podczas grudniowego szczytu UE.
Jeżeli rozmowy przeciągną się na 2027 rok, będą prowadzone w okresie ważnych wyborów w kilku państwach członkowskich, w tym w Polsce.
Po październikowym szczycie istotną rolę w dalszych negocjacjach będzie odgrywał przewodniczący Rady Europejskiej António Costa.
Przyjęcie wieloletnich ram finansowych wymaga jednomyślności wszystkich państw członkowskich. Oznacza to, że sprzeciw jednego kraju może uniemożliwić zatwierdzenie budżetu w proponowanym kształcie.
Nie tylko pieniądze. Polska zabiega o zmiany w polityce migracyjnej
Drugim ważnym tematem październikowego szczytu była polityka migracyjna.
Polska zabiega o to, aby unijny mechanizm reagowania kryzysowego uwzględniał różnice między sytuacją na poszczególnych granicach zewnętrznych UE.
Chodzi przede wszystkim o rozróżnienie między nagłym napływem migrantów a długotrwałą, zorganizowaną presją migracyjną.
Jak wskazywał w rozmowie z RMF FM wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Maciej Duszczyk, sytuacja na polskiej granicy z Białorusią różni się od problemów migracyjnych, z jakimi mierzy się Hiszpania w Ceucie.
Warszawa podkreśla, że presja migracyjna ze strony Białorusi jest wykorzystywana jako narzędzie wywierania nacisku na Polskę.
Spory dotyczą również działań Hiszpanii, Włoch i Danii w sprawie kontroli granicznych oraz legalizacji pobytu migrantów.
Co dalej z unijnymi pieniędzmi dla polskiego rolnictwa?
Dla polskich gospodarstw najważniejszym rezultatem negocjacji będzie ostateczny podział środków na lata 2028–2034.
Z jednej strony Polska zabiega o utrzymanie wysokiego finansowania Wspólnej Polityki Rolnej i rozwoju regionalnego. Z drugiej sprzeciwia się proponowanemu przekazywaniu części dochodów z ETS do unijnej kasy.
Obecna propozycja budżetu nie oznacza jeszcze ani zagwarantowania przyszłych dopłat na określonym poziomie, ani decyzji o ich zmniejszeniu. Szczegółowe zasady finansowania rolnictwa pozostają przedmiotem negocjacji.
Nadal nie wiadomo również, jak duża część przyszłego budżetu zostanie ostatecznie przeznaczona na rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich.
Najbliższe rozmowy pokażą, czy uda się pogodzić żądania oszczędności zgłaszane przez Niemcy i inne państwa z oczekiwaniami Polski dotyczącymi finansowania rolnictwa oraz polityki spójności.










