Wszystko o króliku

Spośród wszystkich gatunków zwierząt gospodarskich tylko królik dostarcza mięsa, skór i wełny oraz użytkowany jest jako zwierzę laboratoryjne. Coraz częściej znajduje również miejsce w domach jako zwierzątko pokojowe, utrzymywane dla towarzystwa.

Króliki należą do rodziny zającowatych i chociaż wykazują zewnętrzne podobieństwo do zajęcy, genetycznie są od nich dość odległe. Różnice występują również w sposobie zachowania: króliki kopią nory i spędzają w nich znaczną cześć dnia, a zające w ogóle nie wykazują takiej zdolności. Nie udało się również wyhodować krzyżówki królika i zająca.

Na terenie Europy królik pojawił się najprawdopodobniej w drugim tysiącleciu p.n.e. i już jako zwierzę udomowione od tego czasu rozpoczął swoją ekspansję tworząc szereg odmian geograficznych o różnej wielkości ciała i odmiennym umaszczeniu. Początkowo zamieszkiwał Półwysep Iberyjski i część Afryki Północnej, a następnie dla celów łowieckich został rozpowszechniony także w innych częściach globu. Zawsze jednak był to jeden gatunek – królik europejski.

W rozprzestrzenianiu królików dużą rolę odegrał człowiek, prowadząc mniej lub bardziej przemyślaną hodowlę. Znaczny rozwój hodowli królików nastąpił około XVI wieku. Chciano uzyskać jak największe okazy o jak najspokojniejszym usposobieniu, dlatego rozpoczęto pracę nad tworzeniem nowych ras. Starano się osiągnąć różne barwy i długości futra. W końcu XVIII wieku pojawiły się króliki długowłose, czyli tzw. angory oraz barany (lopy), czyli króliki z oklapniętymi uszami. Obecnie na świecie występuje ponad 100 ras królików, które można podzielić na trzy podstawowe grupy użytkowe: mięsne, wełniste oraz do produkcji skór.

Hodowla królików jako domowych ulubieńców rozpoczęła się dopiero w XIX wieku. W tym okresie rozpoczęto prace nad wyhodowaniem królików miniaturowych i karzełków. To właśnie te miniatury możemy oglądać na wystawach sklepów zoologicznych.
Trudno mówić o królikach rasowych wśród miniatur, gdyż w Polsce nie ma dokładnie określonych wzorców dla tego typu królików. Można wyróżnić 5 odmian miniatur (potocznie zwanych rasami) w zależności od futra i budowy ciała zwierząt: gładkowłosy, minirex, baran miniaturowy, lew, angora.

Mimo wieloletniego przebywania wśród ludzi, królik domowy pozostaje w bliskim pokrewieństwie ze swoim dzikim kuzynem. Dzikie króliki mają okrywę brunatnoszarą z lekko „pobrudzonym” grzbietem i białym brzuchem. Barwy te zapewniają im wtapianie się w otoczenie i ochronę przed wrogami. Długość jego ciała to około 45 cm, a waga wynosi do 3 kg. W razie niebezpieczeństwa króliki dzikie ratują się ucieczką lub starają się przestraszyć przeciwnika tupaniem tylnymi kończynami. W naturalnych warunkach króliki przebywają w środowisku suchym i łagodnym, w rzadkich lasach sosnowych, najchętniej w terenie piaszczystym, który umożliwia im kopanie korytarzy i nor na legowiska. Ważna jest obfitość paszy. Dzikie króliki znaczą swój rewir, obejmujący nawet do 20 ha, zostawiając w charakterystycznych punktach kuleczki kału nasączone wydzieliną z gruczołów okolicy odbytu i moczem.

Najistotniejszą różnicą między królikami dzikimi i udomowionymi jest okres rozrodczy, który w warunkach naturalnych trwa od końca stycznia do końca czerwca, a w chowie przydomowym praktycznie cały rok. Kopulację poprzedza zawsze gra miłosna. Samiec stara się zbliżyć do samicy, samica zaś, gdy przyjmuje zaloty, rozpoczyna wzajemną gonitwę kończącą się dotykaniem noskami i obwąchiwaniem oraz oblizywaniem głów i uszu. Ciąża trwa 28–31 dni, po czym rodzą się oseski gołe, ślepe i głuche, ważące 40–50 g. Po ośmiu dniach młode widzą, po około trzech tygodniach poznają świat, w wieku 4–5 tygodni przestają ssać mleko, a w 8–10 miesiącu mogą zakładać swoje rodziny.

Dzikie króliki są smakoszami i lubią zmiany paszy, przy czym świetnie rozpoznają i unikają roślin trujących. Nie stwierdzono, czy króliki udomowione również posiadają tę umiejętność. Wśród pasz ważną rolę pełnią gałązki drzew i okopowe, pozwalające ścierać stale rosnące zęby.

Króliki dzikie i hodowane bardzo dbają o higienę. Dużą uwagę poświęcają łapom i okrywie włosowej.


Tak jak inne zwierzęta, króliki wykształciły sobie sposoby porozumiewania się. Rzadko używają głosu, mają jednak swoisty system znaków i odgłosów:

  • strach i zagrożenie – tupanie tylnymi kończynami i cichy krzyk;
  • gotowość do obrony – pozycja siedząca z uszami „po sobie”, przednie kończyny gotowe do obrony;
  • ból – zgrzytanie zębami;
  • nastrój agresywny – krótkie powarkiwania, szeroko otwarte oczy, uszy położone, napięte mięśnie gotowe do skoku;
  • ciekawość, węszenie niebezpieczeństwa – stawanie na tylnych kończynach, postawione uszy (stają słupka);
  • potrzeba spokoju – oczy przymknięte, uszy położone, leżenie (w czasie upałów na boku, w czasie mrozów na brzuchu z podkurczonymi kończynami);
  • gotowość do nawiązania kontaktu – zaczepianie pyszczkiem i próby lizania, lekkie chwytanie zębami, wykonywanie przewrotów dla zabawy.

Większość opisanych cech jest wspólna dla królików dzikich i udomowionych, występują jednak i różnice. Masa ciała naszych królików przekracza nawet 7 kg, mają słabsze serce i mniejszą odporność na choroby. W zachowaniach mają tendencję do przekopywania ściółki, znaczą identycznie terytorium, tak samo się ostrzegają i wyrażają zadowolenie. Króliki młode znacznie później się usamodzielniają.

Należy pamiętać o tym, że króliki domowe są zdane na nas i to my jesteśmy odpowiedzialni za ich karmienie, utrzymanie warunków higienicznych i komfort w klatkach. Musimy zapewnić im spokój i zmniejszyć do minimum czynniki stresujące, które mają zasadniczy wpływ na zdrowotność naszych podopiecznych.

Możliwość obcowania z tymi pięknymi zwierzątkami to wielka przyjemność, ale także poważny obowiązek. Każde zwierzę ma psychikę i jest co najmniej tak samo wrażliwe jak my sami.

Źródło: Lidia Dymek, Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, Oddział w Przysieku, www.kpodr.pl, fot. sxc.hu

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,169FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,546ObserwującyObserwuj
5,430SubskrybującySubskrybuj

#HodowcyRazem: Produkty zwierzęce niezbędnym składnikiem diety

Rzekoma szkodliwość produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym mięsa, jest jednym z najczęściej pojawiających się argumentów organizacji pseudoekologicznych. Mięso oskarża się o to, że nie...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE