Rosnące koszty energii coraz mocniej uderzają w europejską gospodarkę. W wielu sektorach przemysłu ceny prądu i gazu stały się jednym z głównych czynników ograniczających konkurencyjność firm z Unii Europejskiej. W odpowiedzi na sygnały płynące z rynku Komisja Europejska analizuje możliwość wprowadzenia działań, które w krótkim czasie mogłyby obniżyć koszty energii dla przedsiębiorstw.
Jak wynika z dokumentów analizowanych w Brukseli, rozważane są zmiany dotyczące m.in. podatków energetycznych, opłat sieciowych oraz kosztów związanych z emisją CO₂.
Przemysł alarmuje: Europa traci konkurencyjność
W ostatnich miesiącach wiele europejskich firm zaczęło otwarcie wskazywać, że wysokie ceny energii stają się poważnym zagrożeniem dla produkcji w UE. Według przedsiębiorstw koszty w Europie są coraz trudniejsze do udźwignięcia, zwłaszcza w porównaniu z konkurencją z USA i Chin, gdzie energia bywa znacznie tańsza.
Dodatkową presję na ceny surowców energetycznych wywołują napięcia geopolityczne. Wzrost notowań ropy i gazu na światowych rynkach jest związany m.in. z konfliktem pomiędzy USA, Izraelem i Iranem, który zwiększa niepewność na rynku energii.
Komisja Europejska analizuje rachunki za energię
Jednym z elementów analiz w Brukseli są opłaty sieciowe, które według szacunków odpowiadają za około 18 proc. kosztów energii ponoszonych przez przemysł. Komisja sprawdza również, czy możliwe są korekty w systemie podatków krajowych oraz opłat wynikających z polityki klimatycznej, w tym kosztów emisji CO₂.
Szacuje się, że opłaty związane z emisjami odpowiadają za około 11 proc. rachunków energetycznych firm. Właśnie w tych obszarach Bruksela widzi potencjał do złagodzenia presji kosztowej.
Plan działań ma zostać przedstawiony w marcu
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała, że propozycje działań zostaną przedstawione podczas szczytu Unii Europejskiej zaplanowanego na 19 marca w Brukseli.
Z dokumentów przygotowanych na to spotkanie wynika, że Komisja chce pomóc przemysłowi w przetrwaniu okresu wysokich kosztów energii, jednocześnie nie rezygnując z celów klimatycznych i transformacji energetycznej.
Rozwiązania przejściowe na najbliższe lata
Bruksela przyznaje jednak, że zmiany legislacyjne w energetyce wymagają czasu, dlatego nie przyniosą natychmiastowych efektów. Właśnie dlatego rozważane są działania pomostowe, które mogłyby przynieść ulgę przedsiębiorstwom w perspektywie najbliższych dwóch do pięciu lat.
Celem jest złagodzenie kosztów do momentu, gdy rozwój tańszych źródeł energii i inwestycje w transformację energetyczną zaczną wyraźniej wpływać na obniżenie cen prądu w Europie.
Europa przygotowuje się także na kryzys energetyczny
W analizach pojawia się także scenariusz awaryjny. Jeśli doszłoby do poważnych zakłóceń w dostawach energii, Unia Europejska może wrócić do mechanizmów ograniczających zużycie energii.
Podobne rozwiązania wprowadzono w 2022 roku, gdy po ograniczeniu dostaw gazu przez Rosję państwa UE zachęcano do zmniejszenia zużycia energii zarówno w gospodarstwach domowych, jak i w przemyśle.
Energia kluczowym tematem dla europejskiej gospodarki
Dla wielu branż przemysłowych – od hutnictwa po produkcję nawozów – koszty energii stały się jednym z najważniejszych czynników decydujących o opłacalności produkcji w Europie. Dlatego zapowiadane działania Brukseli mogą mieć ogromne znaczenie dla przyszłości europejskiego przemysłu.
Najbliższe tygodnie pokażą, czy Unia Europejska zdecyduje się na konkretne kroki, które pozwolą choć częściowo odciążyć firmy od rekordowych rachunków za energię.
