Co o siewie zbóż rolnik wiedzieć powinien?

Gdy podejmiemy decyzję o tym, jaki gatunek zboża uprawiać na danym polu, musimy ustalić, gdzie najlepiej pozyskać nasiona oraz ile, czym, kiedy i jak je wysiać. Pomocne powinny być przy tym następujące zasady:

  1. Zawsze należy wysiewać nasiona sprawdzone, o znanej sile i energii kiełkowania, zdrowe, dobrze wykształcone – spełnienie tych wymogów jest jednym z podstawowych warunków uzyskania dobrych, wyrównanych wschodów. Zasada ta dotyczy wszystkich gatunków zbóż.
  2. Najlepiej wysiewać w każdym roku nasiona kwalifi kowane zakupione w specjalistycznych fi rmach hodowlano-nasiennych. Jeśli jesteśmy w stanie sami wyprodukować ziarno nadające się do siewu, a jednocześnie mamy możliwość odpowiednio je doczyścić oraz sprawdzić siłę i energię kiełkowania, możemy wymieniać materiał siewny co drugi rok, a niekiedy nawet co trzeci. Dłuższego wykorzystywania własnych nasion jednak nie polecamy.
  3. Ile wysiewać? Na to niezmierne ważne pytanie odpowiedź wcale nie jest łatwa. Na ilość wysiewu wpływa szereg czynników, dlatego:
  • Przy wczesnym terminie siejemy rzadziej, a przy siewie opóźnionym – nieco gęściej (zmiany gęstości oscylować powinny w zakresie 5-15% wokół optymalnej).
  • Każdy gatunek zboża (a także każda odmiana) ma własną zdolność krzewienia. Dlatego żyto czy jęczmień siejemy znacznie rzadziej i w mniejszej masie niż pszenicę czy pszenżyto.
  • Zawsze należy uwzględniać siłę kiełkowania nasion.
  • Optymalna liczba nasion wysiewanych w optymalnym terminie, dla uzyskania optymalnej obsady roślin zbóż ozimych, według najnowszych danych IUNG powinna oscylować wokół następujących ilości: pszenica ozima 380 ziaren/m2 pszenżyto ozime 330 ziaren/m2 żyto ozime 250 ziaren/m2 jęczmień ozimy 300 ziaren/m2

Uwaga: W opracowaniach starszych lub innych autorów (np. w publikacjach akademickich, COBORU, w zaleceniach hodowców) normy wysiewu są wyższe, np. dla jęczmienia ozimego 350-450 ziaren/m2 w zależności od rodzaju gleby, dla pszenic ozimych i pszenżyta 400-550 ziaren/m2. Moim zdaniem, normy te odpowiadają bardziej warunkom ekstensywnego, a nie intensywnego użytkowania odmian.

Aby obliczyć faktyczną ilość wysiewu danej odmiany i gatunku, należy pomnożyć optymalną liczbę nasion przez masę 1000 nasion wyrażoną w gramach i podzielić przez 100. Uzyskamy wtedy wielkość wyjściową, którą następnie należy skorygować dzieląc ją przez ułamek dziesiętny wartości siły kiełkowania (np. 0,95). Na koniec zmniejszamy (wczesny siew) bądź zwiększamy (siew opóźniony) o 5-15% uzyskaną wielkość, w zależności od terminu siewu. Jeżeli nie można zapewnić prawidłowej głębokości siewu, a przy tym gleba jest słaba i źle przygotowana – trzeba dodatkowo skorygować ilość wysiewu, zwiększając ją o dalsze 10%.

PRZYKŁAD: Rolnik sieje pszenicę ozimą o przeciętnej krzewistości, w terminie optymalnym, posiada materiał siewny o sile kiełkowania 97% i masie 1000 ziaren 42 gramy.
Obliczenie: (380 x 42) : 100 = 159,6 kg – wyjściowa ilość wysiewu 159,6 : 0,97 = 164,5 kg – uwzględniona siła kiełkowania (164,5 x 100) : 100 = 165 kg – optymalny termin siewu
Na drugim polu rolnik opóźni siew o 2 tygodnie, a przy tym stanowisko jest gorsze (zła uprawa gleby).
Dlatego: (380 x 42) : 100 = 159,6 kg – wyjściowa ilość wysiewu 159,6 : 0,97 = 164,5 kg – uwzględniona siła kiełkowania (164,5 x 110) : 100 = 181 kg – opóźniony termin siewu (181 x 110) : 100 = 199 kg – uwzględnione słabe stanowisko

Warunkami koniecznymi dla uzyskania dobrych, równych wschodów są także:

  • prawidłowe przygotowanie pola (agregat uprawowy lub uprawowo-siewny powinien zapewnić położenie nasion na odpowiednio zagęszczone podłoże na prawidłowej głębokości i pełne ich przykrycie);
  • prawidłowa głębokość wysiewu, która powinna wynosić 2-4 cm (zbyt płytko wysiane nasiona są narażone na negatywne czynniki zewnętrzne, a wysiane zbyt głęboko opóźniają wschody i tworzą mniej korzystną strukturę siewek – co w efekcie daje mało liści i słabsze krzewienie).
  • Zawsze należy pamiętać, że zbyt gęsty siew prowadzi do zwiększania wysokości łanu i większej jego gęstości, a więc także do mniejszego naświetlenia wewnątrz i gorszego przewietrzania, co sprzyja rozwojowi chorób (regułą jest szybkie pojawianie się mączniaka) oraz zwiększa podatność roślin na wyleganie. Często też mniejsza jest masa 1000 nasion i zwiększa się udział ziarna pośledniego.
  1. Optymalne terminy siewu zbóż ozimych w naszym regionie:
  • jęczmień i żyto do końca 2 dekady września
  • pszenica i pszenżyto do końca 3 dekady września Możliwe jest opóźnienie terminu siewu do 2 tygodni, jednak zawsze jest to związane z ryzykiem utraty części plonu.
  1. Ważnym czynnikiem uzyskania wysokiego plonu i dobrej jego jakości jest właściwy dobór odmiany. Poniżej podajemy najnowsze tabele wartości gospodarczej odmian pszenicy ozimej i pszenżyta zalecanych do uprawy w naszym województwie.

Źródło: Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, www.kpodr.pl, fot. sxc.hu

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here