Krajowa Rada Izb Rolniczych chce rozszerzenia wsparcia dla producentów fasoli i dyni oleistej oraz zmiany sposobu kwalifikowania tych upraw w ramach ekoschematów. Wniosek, popierający stanowisko Lubelskiej Izby Rolniczej, trafił do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi 5 sierpnia 2026 r. Resort odpowiedział kilka dni później. W przypadku obecnych zasad ekoschematów stanowisko ministerstwa jest jednoznaczne – na razie zmian nie będzie.
Jednocześnie MRiRW pozostawia otwartą kwestię wsparcia tych upraw w nowej Wspólnej Polityce Rolnej po 2027 r. Prace nad rozwiązaniami na lata 2028–2034 dopiero się rozpoczynają.
Rolnicy chcą zmian dla fasoli i dyni oleistej
Samorząd rolniczy zwrócił się do resortu z postulatem objęcia fasoli i dyni oleistej dodatkowym wsparciem oraz zmiany ich kwalifikacji w ramach ekoschematów.
Jednym z kluczowych elementów wniosku była propozycja zmiany załącznika nr 5 do rozporządzenia dotyczącego ekoschematów. Chodzi o sposób przyporządkowania poszczególnych upraw do grup wykorzystywanych przy realizacji praktyki „Zróżnicowana struktura upraw”.
Ministerstwo nie przychyliło się jednak do tego postulatu.
MRiRW: klasyfikacja opiera się na wpływie roślin na glebę
Resort wyjaśnia, że podział poszczególnych gatunków nie został ustalony przypadkowo. Podstawowym kryterium ma być wpływ danej uprawy na jakość gleby i zawartość materii organicznej.
Jak wskazało MRiRW, celem praktyki „Zróżnicowana struktura upraw” jest przede wszystkim poprawa jakości gleby oraz odbudowa zawartości materii organicznej poprzez wprowadzanie do zmianowania gatunków korzystnie wpływających zarówno na bilans materii organicznej, jak i różnorodność biologiczną.
Przy kwalifikowaniu roślin resort brał pod uwagę wartości współczynników reprodukcji i degradacji glebowej materii organicznej.
Według ministerstwa są to wskaźniki powszechnie wykorzystywane w literaturze fachowej oraz przez doradców rolniczych.
Dyni oleistej nie będą klasyfikować inaczej zależnie od zbioru
Istotna część odpowiedzi dotyczy dyni oleistej. Resort nie zamierza różnicować jej kwalifikacji w zależności od tego, w jaki sposób zbierane są poszczególne odmiany.
MRiRW podkreśla, że obowiązujący podział został oparty na ujednoliconych i obiektywnych kryteriach odnoszących się do poszczególnych upraw.
W konsekwencji ministerstwo stwierdziło, że obecnie nie ma podstaw do zmiany załącznika nr 5 w zakresie postulowanym przez samorząd rolniczy.
Dla producentów dyni oleistej oznacza to, że przynajmniej w obecnym systemie ekoschematów nie należy spodziewać się zmiany sposobu traktowania tej uprawy.
Co ze wsparciem dla fasoli i dyni po 2027 roku?
Więcej możliwości może pojawić się dopiero wraz z kolejną perspektywą Wspólnej Polityki Rolnej.
Ministerstwo poinformowało, że projektowane obecnie regulacje unijne dotyczące WPR po 2027 r. przewidują zasadniczo utrzymanie mechanizmów podobnych do tych, które obowiązują obecnie.
Nie jest to jednak jeszcze ostateczny kształt nowych zasad.
Prace legislacyjne na poziomie Unii Europejskiej nadal trwają, dlatego nie można obecnie przesądzić, jakie dokładnie instrumenty wsparcia będą dostępne dla poszczególnych sektorów i upraw od 2028 r.
Resort rozpoczął już analizy nowych dopłat
MRiRW potwierdziło jednocześnie, że rozpoczęło prace dotyczące sposobu ukierunkowania pomocy w przyszłej WPR.
Analizy prowadzone są wspólnie z instytutami podległymi resortowi. Ministerstwo zastrzega jednak, że są one obecnie na bardzo wczesnym etapie.
To oznacza, że postulaty producentów fasoli i dyni oleistej nie zostały definitywnie zamknięte. Mogą jeszcze wrócić podczas przygotowywania krajowych rozwiązań dla perspektywy 2028–2034.
Resort zapewnia, że propozycje napływające od organizacji i samorządu rolniczego mają być analizowane pod kątem możliwości oraz zasadności ich wprowadzenia.
Nowa WPR będzie konsultowana z rolnikami
Ministerstwo zapowiedziało również szerokie konsultacje przyszłych rozwiązań.
Ostateczne propozycje dotyczące systemu wsparcia na lata 2028–2034 mają być przedstawione zainteresowanym środowiskom, w tym organizacjom reprezentującym producentów rolnych.
Na dziś sytuacja jest więc jasna: w obowiązujących ekoschematach resort nie planuje postulowanej zmiany kwalifikacji dyni oleistej. Jednocześnie sprawa dodatkowego wsparcia dla fasoli i dyni może powrócić przy projektowaniu nowego systemu płatności po 2027 r.
Dla producentów tych upraw najważniejszy będzie zatem kolejny etap prac nad WPR 2028–2034. To właśnie wtedy może rozstrzygnąć się, czy fasola i dynia oleista otrzymają odrębne lub korzystniejsze instrumenty wsparcia.
