Rolnicy i firmy sektora rolno-spożywczego mają zyskać dostęp do tańszego finansowania. Senat 7 maja 2026 r. przyjął bez poprawek ustawę, która umożliwi uruchomienie dopłat do oprocentowania kredytów dla sektora rolnego.
To ważna zmiana dla gospodarstw, które zmagają się z wysokimi kosztami produkcji, drogim kapitałem obrotowym i presją płynności finansowej. Nowe przepisy pozwolą nie tylko udzielać gwarancji spłaty kredytów, ale również dopłacać do odsetek. W praktyce ma to oznaczać niższe oprocentowanie kredytów obrotowych.
– Chcemy, żeby rolnicy i przedsiębiorcy sektora rolno-spożywczego mieli łatwiejszy dostęp do finansowania i niższe koszty kredytów. To rozwiązanie pozwoli wykorzystać środki, które wracają po spłacie wcześniejszych zobowiązań, ponownie na wsparcie polskiego rolnictwa – podkreśla minister Stefan Krajewski.
Tańsze kredyty dla gospodarstw i firm przetwórczych
Nowe rozwiązania mają poprawić dostęp do kredytów dla dwóch grup: gospodarstw rolnych oraz przedsiębiorstw działających w sektorze rolno-spożywczym. Chodzi przede wszystkim o finansowanie bieżącej działalności, czyli wydatków, których nie da się odłożyć na później.
Dla rolników mogą to być m.in. zakupy środków produkcji, paliwa, pasz, nawozów, materiału siewnego czy opłacenie usług. Dla przetwórstwa – koszty surowca, energii, transportu i utrzymania produkcji.
Dopłaty do oprocentowania mają sprawić, że kredyt obrotowy będzie mniej obciążający dla budżetu gospodarstwa lub firmy. To szczególnie istotne w czasie, gdy wielu producentów pracuje na niskich marżach, a płatności z rynku często przychodzą z opóźnieniem.
Pieniądze z PROW wrócą do rolnictwa
Przyjęta ustawa umożliwi ponowne wykorzystanie środków pochodzących z instrumentów finansowych Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020. Chodzi o pieniądze, które wracają do systemu wraz ze spłatą kredytów wcześniej objętych gwarancjami.
Zgodnie z nowymi przepisami Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostanie dysponentem tych środków. Oznacza to, że pieniądze nie zostaną wycofane z obszaru rolnictwa, lecz ponownie trafią na wsparcie gospodarstw i przedsiębiorstw rolno-spożywczych.
Pomoc będzie mogła być udzielana w dwóch formach: gwarancji spłaty kredytów oraz dopłat do oprocentowania kredytów.
Gwarancje i dopłaty do odsetek. Co to oznacza w praktyce?
Gwarancja spłaty kredytu zmniejsza ryzyko po stronie banku, a więc może ułatwić rolnikowi lub przedsiębiorcy uzyskanie finansowania. Dopłata do oprocentowania działa inaczej – obniża koszt kredytu po stronie kredytobiorcy.
Najważniejsza zmiana polega na tym, że system będzie mógł wspierać nie tylko samo zabezpieczenie kredytu, ale także jego koszt. Dla gospodarstw to istotne, bo przy wysokich stopach procentowych sama dostępność kredytu nie wystarcza. Liczy się jeszcze to, czy rolnik będzie w stanie obsłużyć raty i odsetki bez utraty płynności.
Nawet 2,5 mld zł akcji kredytowej
Szacowana wartość środków, które mają wrócić do ponownego wykorzystania z instrumentów finansowych PROW 2014–2020, wynosi około 500 mln zł.
Nie oznacza to jednak, że tylko taka kwota trafi do obrotu kredytowego. Według szacunków środki te mogą pozwolić na uruchomienie akcji kredytowej o wartości około 2,5 mld zł.
To efekt mechanizmu finansowego, w którym pieniądze publiczne nie są jednorazowo wydawane jako dotacja, ale pracują jako instrument wspierający kredyty. Dzięki temu ta sama pula środków może wygenerować znacznie większą skalę finansowania.
Wsparcie ma działać przez co najmniej osiem lat
Zgodnie z założeniami, wsparcie będzie dostępne przez co najmniej osiem lat. To ważna informacja, bo sektor rolny potrzebuje nie tylko doraźnych działań, ale też stabilnych instrumentów finansowania.
Po tym okresie środki nadal będą mogły być wykorzystywane na wsparcie gospodarstw rolnych i przedsiębiorstw sektora rolno-spożywczego. Oznacza to, że mechanizm może stać się jednym z długoterminowych narzędzi poprawy płynności i finansowania produkcji.
Kiedy ruszą preferencyjne kredyty?
Preferencyjne kredyty mają zostać uruchomione w drugiej połowie 2026 r. Termin będzie zależał przede wszystkim od tego, jak szybko będą uwalniane środki z gwarancji udzielonych wcześniej w ramach instrumentów finansowych PROW 2014–2020.
Środki będą wracały stopniowo, wraz ze spłatą zobowiązań wynikających z umów kredytowych zawartych do końca 2025 r. Dlatego uruchomienie pełnej skali wsparcia będzie procesem rozłożonym w czasie.
Dlaczego to ważne dla rolników?
Dostęp do tańszego kredytu może mieć duże znaczenie dla gospodarstw, które muszą finansować produkcję zanim uzyskają przychody ze sprzedaży. W rolnictwie koszty często pojawiają się dużo wcześniej niż wpływy. Trzeba kupić środki produkcji, wykonać zabiegi, opłacić paliwo, pasze, energię i usługi, zanim gospodarstwo otrzyma pieniądze za plon, mleko, żywiec czy surowiec.
W takich warunkach kredyt obrotowy bywa koniecznością, ale jego koszt może mocno obciążać gospodarstwo. Dopłaty do oprocentowania mają złagodzić ten problem i pomóc utrzymać płynność finansową.
Sektor czeka na szczegóły uruchomienia programu
Przyjęcie ustawy przez Senat bez poprawek to ważny krok formalny, ale rolnicy i przedsiębiorcy będą czekać na szczegóły praktyczne: warunki kredytów, banki uczestniczące w programie, zasady dopłat do oprocentowania oraz harmonogram uruchamiania środków.
Dla gospodarstw najważniejsze będzie to, czy preferencyjne finansowanie będzie dostępne szybko, prosto i na warunkach realnie obniżających koszt kredytu. Jeśli mechanizm zadziała sprawnie, może stać się jednym z istotnych narzędzi wsparcia sektora rolnego w okresie wysokich kosztów produkcji i napiętej płynności finansowej.
