Rolnicy coraz częściej pytają o możliwość oficjalnego badania jakości płodów rolnych. W odpowiedzi na wystąpienie Krajowej Rady Izb Rolniczych resort rolnictwa przedstawił szczegółowe informacje dotyczące funkcjonowania laboratoriów urzędowych w Polsce. Wskazano nie tylko miejsca, ale także zakres badań i kompetencje poszczególnych instytucji.
Badania jakości tylko w akredytowanych laboratoriach
Ministerstwo podkreśla, że badania jakości handlowej płodów rolnych wykonywane są wyłącznie przez akredytowane laboratoria działające w ramach IJHARS. Analizy realizowane są na wniosek zainteresowanych podmiotów, najczęściej w ramach oceny jakości handlowej surowca.
Zakres badań oraz stosowane metody są ściśle określone i podlegają akredytacji, a ich szczegóły można znaleźć w systemie Polskiego Centrum Akredytacji
Lista laboratoriów dla zbóż i rzepaku
W przypadku podstawowych płodów rolnych, takich jak zboża, kukurydza czy rzepak, badania prowadzone są w kilku wyspecjalizowanych jednostkach w kraju. Resort wskazał konkretne lokalizacje:
- Białystok (woj. podlaskie) – zboża, w tym rzepak
- Gdynia (woj. pomorskie) – zboża, kukurydza i rzepak
- Kielce (woj. świętokrzyskie) – zboża, kukurydza i rzepak
- Lublin (woj. lubelskie) – zboża, w tym rzepak
- Poznań (woj. wielkopolskie) – zboża, w tym kukurydza
Szczegółowe informacje na temat zakresu badań dostępne są na stronie internetowej IJHARS:
https://www.gov.pl/web/ijhars/laboratoria
To właśnie te laboratoria odpowiadają za oficjalną ocenę jakości handlowej najważniejszych surowców roślinnych.
Nie wszystkie produkty można tam zbadać
W odpowiedzi wyraźnie zaznaczono, że laboratoria IJHARS nie prowadzą badań dotyczących buraków cukrowych. To ważna informacja dla producentów, którzy często poszukują możliwości analizy tego surowca w systemie urzędowym.
Różne instytucje – różne kompetencje
Resort przypomina, że system badań w Polsce jest rozproszony i obejmuje różne instytucje:
- Inspekcja Weterynaryjna – zajmuje się badaniami związanymi z bezpieczeństwem żywności pochodzenia zwierzęcego,
- PIORiN – nie wykonuje badań jakościowych płodów rolnych, np. wilgotności ziarna.
To oznacza, że wybór właściwej instytucji zależy od rodzaju surowca i celu badania.
Rolnictwo ekologiczne – osobne przepisy
W przypadku produkcji ekologicznej obowiązują dodatkowe regulacje. Wykaz laboratoriów oraz zasady ich działania określa specjalne rozporządzenie ministra rolnictwa.
Dotyczy to analiz, badań i diagnostyki w ramach systemu rolnictwa ekologicznego, gdzie wymagania są bardziej szczegółowe i ściśle kontrolowane.
Praktyczne znaczenie dla rolników
Odpowiedź resortu porządkuje ważną kwestię: gdzie i na jakich zasadach można oficjalnie badać jakość płodów rolnych. Dla producentów ma to znaczenie m.in. przy:
- sprzedaży surowca,
- sporach jakościowych z odbiorcami,
- dokumentowaniu parametrów handlowych.
