Jak zregenerować glebę po suszy?

Trwa zima. Dla rolników i ogrodników to spokojniejsza pora. Tradycyjnie to czas podsumowań, analiz i podejmowania decyzji dotyczących sposobu prowadzenia upraw.

susza, słoma, gleba, resztki pożniwne, próchnica

W minionym sezonie prawie wszyscy producenci rolni borykali się ze skutkami suszy. Deficyty opadów występowały w całym kraju. Niedoborom wody towarzyszyła bardzo wysoka temperatura. Rok 2018 był wyjątkowo suchy i ciepły. Te niekorzystne warunki pogodowe negatywnie przełożyły się na stan i kondycję większości upraw, a tym samym na wysokość plonów. W skrajnych wypadkach susza doprowadziła do całkowitej ich utraty.

Brak opadów ujemnie wpłynął także na glebę, mieliśmy do czynienia ze zjawiskiem suszy glebowej, czyli stanu, w którym gleba nie może zaspokoić potrzeb wodnych roślin. Skutkowało to nie tylko deficytem wody dostępnej dla roślin, ale także  niedoborem zawartych w roztworze glebowym składników pokarmowych. W takim podłożu zamarło życie mikrobiologiczne, ustały reakcje fizykochemiczne zachodzące w normalnych warunkach w ryzosferze. Jak maksymalnie zredukować skutki tego niekorzystnego zjawiska, z którym według klimatologów i meteorologów coraz częściej będziemy się mierzyć w naszym kraju? Jak zregenerować glebę po suszy i odpowiednio ją zabezpieczyć przed kolejnymi?

Zarządzanie glebą

Okres zimy do dobry moment na podjęcie decyzji dotyczących wyboru strategii zarządzania glebą –wyboru skutecznych narzędzi chroniących glebę – podstawowy warsztat pracy każdego producenta rolnego.

Przede wszystkim należy pamiętać, iż gleba nie służy tylko zaspokajaniu potrzeb pokarmowych roślin. Jej kondycja determinuje efektywność upraw. Gleba źle zarządzana ulega degradacji. Dotknięta suszą także. Powinno się postrzegać glebę jako dynamiczny układ wielu różnych elementów. Takie postrzeganie spowoduje inne podejście do produkcji. Świadomość rolników w tej dziedzinie jest zdecydowanie niedostateczna. Jedynie nieliczni myślą o swoim polu jako o agroekosystemie, swoim warsztacie pracy, od którego jakości zależy osiągany plon.

Problemem jest także niski poziom doradztwa rolniczego oraz chęć uzyskania przez właścicieli gruntów szybkiego wyniku finansowego, najlepiej w rocznym cyklu. Samo dostarczanie mikro i makroelementów jest działaniem niewystarczającym. Konieczne jest stosowanie preparatów, które poprawiają parametry gleby, determinują jej żyzność. Przede wszystkim zwiększają zawartość materii organicznej. Takie działanie jest sprzymierzeńcem rolników w niwelowaniu skutków suszy i przywracaniu wysokiego potencjału gleb. Na ilość opadów atmosferycznych wpływu żadnego nie mamy, jednak możemy zadbać o zdolność do retencji poprzez zwiększenie żyzności, przywrócenie odpowiedniej struktury oraz sprawności biologicznej gleb. To filary strategii zarządzania glebą i gwarancja maksymalnego ograniczenia strat w plonie w tak ekstremalnych warunkach, jak długotrwała susza glebowa.

Słoma sprzymierzeńcem

Problemem ostatnich lat jest sprzątanie słomy z pól. Jeśli robimy to regularnie, skutecznie redukujemy ilość substancji organicznej wracającej z resztkami pożniwnymi do gleby, a także ograniczamy ilość próchnicy. Gleba na takim polu będzie coraz bardziej wyjałowiona, a bez odpowiedniej zawartości próchnicy nie będzie miała odpowiedniej porowatości, pojemności wodnej i aktywności biologicznej. Plony będą niestabilne, a prowadzenie roślin trudne i nieprzewidywalne. Zawartość substancji organicznych w glebach w naszym kraju spada o około 2% w skali roku. To rezultat redukcji lub w skrajnych przypadkach eliminacji nawożenia organicznego. Dlatego właśnie zaleca się nawozy sztuczne zastępować preparatami poprawiającymi żyzność gleb, a tym samym znacząco zwiększającymi ilość składników pokarmowych, jakie rośliny mogą czerpać ze źródeł glebowych.

Jak zadbać o właściwy poziom próchnicy?

Skutki suszy są tym bardziej dotkliwe, iż większość gleb w Polsce to gleby lekkie, cechujące się niską zawartością próchnicy, a co za tym idzie małą zdolnością do retencji wody. Gleby piaszczyste charakteryzują się bardzo niską zdolnością magazynowania wody w profilu glebowym, szybciej ulegają przesuszeniu i szybciej uwidacznia się na nich deficyt wody dla roślin.

Na rynku dostępne są liczne, nowoczesne preparaty poprawiające jakość gleby, zwiększające zawartość próchnicy. Pamiętajmy, iż to właśnie próchnica zabezpiecza nasze uprawy przed suszą. Tworzące ją związki charakteryzują się dużą pojemnością wodną w stosunku do swojej masy i potrafią zatrzymać kilka razy więcej wody w formie dostępnej dla roślin, co sprzyja efektywnemu wykorzystaniu wody opadowej nawet do 90%. Gleby cechujące się niską zawartością próchnicy wykorzystują wodę deszczową jedynie w kilkunastu procentach. Jak zatem zwiększyć zawartość próchnicy w glebie?

Sprawdzonym sposobem jest stosowanie innowacyjnych preparatów opartych o wyselekcjonowane aktywne mikroorganizmy zdolne do uruchomienia procesów próchnicotwórczych. Taki zabieg zwiększa zawartość próchnicy w glebie, a tym samym podnosi jej zdolności do magazynowania wody i zabezpiecza uprawy przed niedoborami wody. Zawartość próchnicy decyduje o właściwościach fizykochemicznych gleby oraz o jej aktywności biologicznej. Najefektywniej jest zająć się poprawą kondycji gleb zaraz po żniwach. Przede wszystkim należy przyśpieszyć rozkład materii organicznej pozostawionej na polu w celu udostępnienia zawartych w niej składników pokarmowych oraz zwiększenia zawartości próchnicy, która wpływa między innymi na ograniczenie stresu suszy oraz lepszą gospodarkę składnikami pokarmowymi.

Materia organiczna pozostawiona na polu to nie tylko słoma, ale przede wszystkim systemy korzeniowe, których w glebie po zbiorach może być nawet kilkanaście ton. Ich prawidłowy rozkład może wnieść do gleby bardzo duże ilości substancji odżywczych pod warunkiem, że proces zajdzie szybko i efektywnie. Uwolnione składniki pokarmowe pochodzące z jej rozkładu bardzo dobrze odżywiają rośliny, szczególnie w początkowej fazie ich wzrostu.

W trakcie rozkładu resztek pożniwnych powstają substancje, z których w konsekwencji przemian biochemicznych tworzy się próchnica. Poprawia się struktura gleby, która jest istotnym czynnikiem wpływającym na wzrost roślin, a w konsekwencji na ich plonowanie.

Przyspieszenie rozkładu resztek pożniwnych umożliwia także oszczędności na zakupie nawozów doglebowych. Pamiętajmy, iż tempo rozkładu resztek pożniwnych determinowane jest aktywnością biologiczną gleby. To mikroorganizmy są odpowiedzialne za szybki i prawidłowy rozkład. Aby ten proces przyśpieszyć i zwiększyć jego efektywność należy zastosować odpowiedni preparat, który umożliwi szybki zwrot glebie części wywiezionych wraz z plonem składników pokarmowych.

Ubiegłoroczna susza i spowodowane przez nią straty powinny skłonić producentów rolnych do zastanowienia się nad wyborem odpowiedniej strategii zabezpieczenia gleby, a tym samym jakości upraw w kolejnych latach. To niezwykle istotne, tym bardziej że żyzność polskich gleb jest niewystarczająca, zaś deficyt opadów i wysokie temperatury są zjawiskami cyklicznymi, które zdaniem klimatologów będą się nasilać w nieodległej przyszłości.

Anna Rogowska, fot. pixabay.com

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,176FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,620ObserwującyObserwuj
5,410SubskrybującySubskrybuj

Fordem wbił się w ciągnik z przyczepą

21-letni kierowca nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu ciągnikowi rolniczemu z przyczepą i uderzył w bok zestawu pojazdów. Na szczęście nikt nie odniósł obrażeń. 21-latek jadący osobówką...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE