Fala gorącego powietrza, która dociera do Polski, stawia przed hodowcami i właścicielami zwierząt nowe wyzwania. Temperatury przekraczające 30°C są nie tylko uciążliwe dla ludzi, ale mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia zwierząt. Stres cieplny prowadzi do spadku produkcyjności, pogorszenia dobrostanu, a w skrajnych przypadkach nawet do padnięć zwierząt.
Eksperci przypominają, że odpowiednie przygotowanie gospodarstwa i właściwa opieka nad zwierzętami podczas upałów mogą znacząco ograniczyć ryzyko strat.
Stres cieplny coraz większym problemem w gospodarstwach
Wysoka temperatura powoduje zaburzenia naturalnych procesów termoregulacji organizmu. Zwierzęta ograniczają pobieranie paszy, zwiększają spożycie wody i stają się mniej aktywne. Szczególnie narażone są bydło mleczne, trzoda chlewna, drób oraz zwierzęta utrzymywane w budynkach o niewystarczającej wentylacji.
Skutki stresu cieplnego są odczuwalne nie tylko przez zwierzęta, ale również przez producentów. W okresach upałów spada wydajność mleczna krów, pogarszają się przyrosty masy ciała u tuczników i brojlerów, a także mogą pojawiać się problemy z rozrodem.
Woda ważniejsza niż pasza
Podstawowym warunkiem ochrony zwierząt przed skutkami wysokich temperatur jest nieograniczony dostęp do świeżej i czystej wody.
W czasie upałów zwierzęta mogą wypijać nawet kilkadziesiąt procent więcej wody niż zwykle. Dlatego poidła powinny być regularnie kontrolowane, czyszczone i uzupełniane. Nawet krótkotrwały brak dostępu do wody może prowadzić do odwodnienia i gwałtownego pogorszenia stanu zdrowia zwierząt.
Cień i wentylacja mogą uratować zdrowie zwierząt
Na pastwiskach zwierzęta powinny mieć możliwość schronienia się przed słońcem. Naturalny cień drzew, wiaty czy zadaszenia pomagają ograniczyć przegrzewanie organizmu.
Równie ważna jest odpowiednia wymiana powietrza w budynkach inwentarskich. W nowoczesnych obiektach coraz częściej wykorzystuje się wentylatory, kurtyny wentylacyjne oraz systemy zraszające, które pozwalają skutecznie obniżyć temperaturę wewnątrz budynku.
Brak właściwej wentylacji może powodować szybki wzrost temperatury i wilgotności powietrza, co dodatkowo zwiększa ryzyko stresu cieplnego.
Objawy przegrzania, których nie wolno lekceważyć
Hodowcy powinni szczególnie uważnie obserwować zwierzęta podczas gorących dni.
Do najczęstszych objawów przegrzania należą:
- przyspieszony oddech,
- nadmierne ślinienie,
- apatia i osowiałość,
- ograniczenie pobierania paszy,
- problemy z poruszaniem się,
- oznaki odwodnienia.
Pojawienie się takich symptomów wymaga natychmiastowej reakcji. W przypadku nasilonych objawów konieczny jest kontakt z lekarzem weterynarii.
Prace przy zwierzętach najlepiej wykonywać rano lub wieczorem
Podczas upałów warto zmienić organizację pracy w gospodarstwie. Wypas, załadunek zwierząt, zabiegi weterynaryjne czy szczepienia najlepiej wykonywać w godzinach porannych lub wieczornych, gdy temperatura jest znacznie niższa.
Ograniczenie stresujących czynności w najgorętszej części dnia pomaga zwierzętom lepiej radzić sobie z wysokimi temperaturami.
Transport zwierząt w czasie upałów wymaga szczególnej ostrożności
Jednym z najbardziej ryzykownych momentów jest przewóz zwierząt podczas fali upałów. Temperatura wewnątrz środka transportu może bardzo szybko wzrosnąć do niebezpiecznych wartości.
Dlatego przewozy powinny być planowane z uwzględnieniem prognoz pogody, a załadunek realizowany najlepiej wieczorem lub nocą. Zwierzęta muszą mieć zapewniony dostęp do wody oraz odpowiednią wentylację.
Specjaliści zalecają również zmniejszenie obsady zwierząt w pojeździe, aby poprawić przepływ powietrza i ograniczyć ryzyko przegrzania.
Nie zapominajmy o zwierzętach domowych
Upały są równie niebezpieczne dla psów i kotów. Szczególnie groźne jest pozostawianie zwierząt w zaparkowanych samochodach. Temperatura wewnątrz pojazdu może wzrosnąć w ciągu kilku minut do poziomu zagrażającego życiu.
Właściciele psów powinni planować spacery wcześnie rano lub późnym wieczorem oraz unikać rozgrzanych chodników i asfaltu, które mogą powodować bolesne oparzenia opuszek łap.
Dobrostan zwierząt to obowiązek każdego opiekuna
Prognozowane na najbliższe dni upały wymagają szczególnej czujności. Dostęp do wody, cień, skuteczna wentylacja i ograniczenie stresu to podstawowe działania, które mogą uchronić zwierzęta przed groźnymi skutkami wysokich temperatur.
W przypadku zwierząt gospodarskich odpowiednia profilaktyka oznacza nie tylko lepszy dobrostan, ale również ochronę produkcji przed stratami ekonomicznymi. W czasie ekstremalnych upałów każda godzina reakcji może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia i życia zwierząt.
