Zanim sprzedasz słomę…

Byłoby wspaniale, gdyby wszystkie nasze gleby mogły być nawożone obornikiem np. raz na cztery lata. Wówczas materia organiczna sprzyjałaby rozwojowi bioróżnorodności w glebie i byłaby podstawowym źródłem składników pokarmowych oraz próchnicy glebowej. Również skutki suszy, tak bardzo obecnie odczuwalne przez rośliny, byłyby w znacznym stopniu niwelowane dzięki wilgoci zgromadzonej w warstwie próchnicznej.

Rzeczywistość jest jednak diametralnie inna. Specjalizacja w rolnictwie prowadzi coraz częściej do oddzielenia chowu zwierząt od polowej produkcji roślinnej. W praktyce rolniczej stosowany jest również bezściołowy chów zwierząt, co ogranicza rolę słomy jako prekursora próchnicy. Bardzo często zdarza się, że duże gospodarstwa specjalizujące się w produkcji roślinnej mają ponad 70% zbóż w strukturze zasiewów i nie mogąc przerobić słomy na obornik, sprzedają ją do spalania. Zboża uprawiane w monokulturze stają się szczególnym zagrożeniem dla żyzności i urodzajności gleb. Brak w płodozmianie roślin motylkowatych czy okopowych bardzo niekorzystnie wpływa na jakość gleby i obniża jej żyzność.

Spadek produkcji obornika, nieprawidłowy płodozmian, uprawa zbóż krótkosłomych oraz rosnące tendencje do spalania słomy z pól są głównymi przyczynami degradacji naszych gleb.

Zmniejszenie zasobów próchnicy w glebie prowadzi do obniżenia jej zdolności sorpcyjnej i żyzności, a w konsekwencji do spadku i pogorszenia jakości plonu. Dlatego brak powrotu materii organicznej do gleb zagraża zachowaniu jej zdolności produkcyjnych. Żyzność gleby uprawnej jest wartością, którą rolnicy budowali przez wieki; jej degradacja oznacza likwidację warsztatu pracy współczesnego rolnika. Spadek zawartości próchnicy w lekkiej glebie piaszczystej użytkowanej rolniczo poniżej 1,5% uznaje się za pierwszy etap jej degradacji i przesłankę do rozpoczęcia rekultywacji. Biomasę można wywieźć z pola dość łatwo, natomiast ponowne budowanie materii organicznej w glebie jest procesem złożonym i długotrwałym.

W dobie, kiedy brakuje obornika do nawożenia pól, istotnym czynnikiem warunkującym utrzymanie dodatniego bilansu materii organicznej w glebie staje się przyorywanie słomy. Jednorazowe przyoranie słomy w zmianowaniu dostarcza 60-70% substancji organicznej zawartej w pełnej dawce obornika. Właśnie z tej substancji powstaje próchnica – wskaźnik żyzności gleby. Ponadto przyorana słoma dostarcza do gleby składniki pokarmowe niezbędne dla rozwoju roślin. Jeżeli wywieziemy czy spalimy słomę pszenicy z powierzchni 1 hektara, to przy średnim jej plonie na poziomie 3,25 ton tracimy bezpowrotnie około 20,8 kg azotu, 4,9 kg fosforu, 34,5 kg potasu, 9,4 kg wapnia i 2,6 kg magnezu. Jeszcze większe straty składników pokarmowych występują podczas spalania słomy rzepakowej: przeciętnie na hektar tracimy 61 kg azotu, 1,4 kg fosforu, 102 kg potasu, 25,2 kg wapnia i 4,5 kg magnezu. Dlatego zysk ze sprzedaży słomy powinien być pomniejszony o wartość utraconej materii organicznej oraz składników pokarmowych, za które, w postaci nawozów mineralnych, płacimy coraz więcej.

Warunkiem skutecznego działania słomy jako nawozu jest staranne, odpowiednie jej rozdrobnienie i równomierne rozrzucenie na polu oraz wymieszanie jej z glebą.

Trzeba też pamiętać o tym, że ze względu na dużą zawartość związków nie zawierających azotu (celuloza, hemiceluloza, lignina), dojrzała słoma zbóż ma tzw. szeroki stosunek węgla do azotu (C : N), który wynosi aż 70-100 : 1 (dla porównania, C : N w przefermentowanym oborniku wynosi 15-20 : 1). Łatwo dostępny w słomie węgiel stymuluje rozwój drobnoustrojów, które do budowy swych organizmów wykorzystują azot zawarty w substancji organicznej, azot glebowy oraz azot dostarczany w postaci nawozów mineralnych. Proces ten prowadzi do okresowego blokowania azotu (po obumarciu bakterii staje się on znów dostępny dla roślin), co przy braku nawożenia azotowego może powodować "wygłodzenie" roślin uprawnych. Zatem przed wprowadzeniem słomy do gleby należy zastosować nawożenie azotowe, w dawce 7-10 kg N na 1 tonę słomy.

Biologiczne unieruchomienie azotu przez pewien czas po wprowadzeniu słomy do gleby ma również zaletę. Drobnoustroje, pobierając ten pierwiastek w charakterze swojego budulca, ograniczają jego wymywanie z gleby do wód gruntowych, co chroni środowisko przed zanieczyszczaniem związkami azotu.

Słoma jako prekursor próchnicy glebowej odgrywa ważną rolę w podtrzymywaniu kluczowych funkcji gleby. Aby utrzymać lub zwiększyć zawartość materii organicznej w glebie, należy racjonalnie zarządzać jej zasobami. Strategia związana z produkcją energii z biomasy powinna stanowić przykład integracji w realizowaniu celów ekologicznych, społecznych i gospodarczych. Dlatego wynoszenie z pola i spalanie słomy na cele energetyczne nie może ograniczać ekologicznych i gospodarczych funkcji gleby oraz prowadzić do degradacji zasobów glebowej materii organicznej.

Maria Sikora
KPODR Minikowo, Oddział w Przysieku

Źródło: www.kpodr.pl, fot.sxc.hu

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,174FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,877ObserwującyObserwuj
5,390SubskrybującySubskrybuj

Lewica proponuje 1 mld zł rocznie na dopłaty do ubezpieczeń upraw i zwierząt

Lewica przygotowała projekt nowelizacji ustawy, w której proponuje aby co roku na dopłaty do ubezpieczeń upraw i zwierząt przeznaczano 1 mld zł. Rolnictwo, a szczególnie...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE