Żerujące na pszenicy roztocze podróżują z wiatrem

Zachowania żerujących na pszenicy roztoczy świadczą o tym, że przenoszone są one przez wiatr – wynika z badań polskich naukowców. Ponieważ wraz z roztoczami przenoszony jest wirus mozaiki smugowatej, to w duecie mogą one powodować całkowite zniszczenie uprawy pszenicy.

\"rolnictwo,

Roztocze należące do szpecieli mają ogromne znaczenie ekonomiczne: nie tylko żerują na pszenicy, powodując różnego rodzaju deformacje, lecz również przenoszą rozmaite wirusy roślinne, w tym niebezpiecznego wirusa mozaiki smugowatej pszenicy.

– Roztocz Aceria tosichella jest dla tego wirusa jedynym wektorem – czyli organizmem przenoszącym go pomiędzy roślinami – tłumaczy w rozmowie z PAP prof. UAM dr hab. Anna Skoracka z Pracowni Ekologii Populacyjnej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM).

W duecie, roztocz i wirus mozaiki smugowatej pszenicy, mogą powodować całkowitą utratę plonów – takie straty były do tej pory odnotowywane w Kanadzie i USA, jak również w Brazylii i w Argentynie – dodaje badaczka. Wirus ten występuje również w Polsce.

Badania zachowań roztoczy

Zachowania pasożytujących na zbożach roztoczy przeanalizowali badacze z UAM we współpracy ze Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (SGGW) i kanadyjskim Uniwersytetem w Albercie.

– Aby poznać, jaki jest potencjał inwazyjny danego organizmu i jego możliwości do rozszerzania zasięgu, należy dobrze poznać jego biologię, w tym zachowania. Dzięki temu można powiedzieć coś więcej na temat tego, jak duże zagrożenie stanowi on dla upraw zbóż – mówi dr hab. Skoracka.

Badacze sprawdzali, jakie czynniki mogą wywoływać u tych roślinożernych roztoczy chęć do dyspersji – czyli rozprzestrzeniania.

– Dyspersja jest zazwyczaj związana z poszukiwaniem pokarmu i nowych miejsc do rozmnażania się – tłumaczy badaczka.

– Badane przez nas szpeciele nie mają takich możliwości przemieszczania się jak np. owady. Nie posiadają skrzydeł, nie są też w stanie poruszać się szybko pomiędzy roślinami, ponieważ są bardzo małe i dysponują jedynie dwiema parami bardzo krótkich odnóży – dodaje.

Przenoszenie szpecieli przez owady jest przypadkowe?

Naukowcy uważają, że roztocze te rozprzestrzeniają się "biernie".

Do biernego rozprzestrzeniania się niezbędny jest jednak jakiś dodatkowy czynnik. Dotychczas podejrzewano, że jednym ze sposobów przemieszczania się tych organizmów są owady – niejednokrotnie podczas badań znajdowano bowiem przyczepione do nich pojedyncze roztocze. Eksperymenty badaczy z UAM i SGGW wykazały jednak, że badane roztocze nie reagują na obecność owada, który potencjalnie mógłby przenieść je pomiędzy roślinami. To może świadczyć, że przenoszenie szpecieli przez owady jest przypadkowe.

– Zachowaniem ułatwiającym dyspersję może być np. podnoszenie ciała, stawanie na odnóżach czy tworzenie łańcuszków, czyli wzajemne łączenie się osobników w grupy – tłumaczy dr hab. Skoracka. W ten sposób roztocze łatwiej mogą wystawić się na działanie jakiegoś czynnika: mógłby nim być wspomniany już owad, obecność młodego źdźbła pszenicy bądź też wiejący wiatr.

Wpływ tych trzech czynników naukowcy zbadali za pomocą eksperymentu przeprowadzonego w specjalnie w tym celu skonstruowanym tunelu aerodynamicznym. Roztocze były umieszczane w nim na fragmencie liścia – następnie zaś poddawano je działaniu wspomnianych bodźców.

– Agnieszka Kiedrowicz, doktorantka w Pracowni Ekologii Populacyjnej UAM, wykonała bardzo trudne, długotrwałe eksperymenty i obserwacje tych mikroskopijnych stworzeń – ich długość wynosi jedynie ok. 200 mikrometrów! – opowiada rozmówczyni PAP.

Wyniki badania pokazały, że roztocz wykazuje zachowania umożliwiające skuteczne przemieszczanie się w obecności wiatru, nie reaguje natomiast ani na obecność owada, który mógłby przenieść go pomiędzy roślinami, ani też na obecność źdźbła pszenicy.

– Bierne przenoszenie z wiatrem jest więc główną drogą dyspersji u tego gatunku, co tłumaczy jego kosmopolityczność i olbrzymi potencjał inwazyjny – stwierdza dr hab. Skoracka.

– Niewątpliwie, wiedza na ten temat będzie pomocna w planowaniu badań o charakterze aplikacyjnym. Dzięki nim z kolei będziemy mogli tworzyć skuteczne strategie kontroli liczebności tego roztocza na obszarach rolniczych – dodaje badaczka.

Artykuł opisujący wyniki pracy naukowców został opublikowany pod koniec czerwca w czasopiśmie "Scientific Reports".

Redakcja AgroNews, fot. Kamila Szałąj

Źródło: Nauka w Polsce PAP

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Gospodarstwo zrównoważone w praktyce
08:16
Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,170FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,531ObserwującyObserwuj
5,450SubskrybującySubskrybuj

Pomysł inteligentnych uli rozwijany przez studentów z Politechniki Łódzkiej

Inteligentne ule wspierają pszczelarzy w prowadzeniu pasieki m.in. poprzez aplikacje umożliwiające doglądanie pszczół z dowolnego miejsca i o dowolnym czasie za pośrednictwem urządzeń mobilnych....

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE