Zmiany wartości hodowlanej u krów

Raport Centrum Genetyczne (CGen) przedstawia zmiany wartości hodowlanej u krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej na przestrzeni ostatnich lat. Wdrożenie selekcji genomowej spowodowało przyspieszenie postępu genetycznego. Zarówno buhaje jak i samice doskonalone są jeszcze szybciej i skuteczniej. Przekłada się to nie tylko na większą produkcyjność ale i funkcjonalność krów, pomagając producentom mleka zachować konkurencyjność. Analiza trendów genetycznych pozwala dokładniej określić zmiany potencjału genetycznego zwierząt będącego wynikiem selekcji.

Raport Centrum Genetyczne (CGen) - zmiany wartości hodowlanej u krów
Raport Centrum Genetyczne (CGen) – zmiany wartości hodowlanej u krów

Trendy genetyczne i Wartość Indeksu Ekonomicznego

Trendy genetyczne wyznacza się przez obliczanie średniej wartości hodowlanej
zwierząt urodzonych w danym roku. CGen uwzględniło w tych obliczeniach wszystkie krowy, które chociaż raz wycieliły się w kraju i informacja ta trafiła to systemu kontroli użytkowości. W analizie uwzględniono zwierzęta o znanej wartości Indeksu Ekonomicznego (IE), niezależnie od tego czy otrzymały one ocenę konwencjonalną czy genomową.

Wartości Indeksu Ekonomicznego są obliczane i udostępniane dopiero od grudnia 2019 jednak znane są dla zwierząt urodzonych dużo wcześniej. Analizę ograniczono do okresu ostatnich 10-ciu lat by skupić się na najnowszych kierunkach zmian. Analogiczne obliczenia wykonano też dla krów posiadających wartości indeksu PF. Warto zaznaczyć, że w żadnej grupie krowy z oceną genomową nie przekroczyły 5% wszystkich krów urodzonych w danym roku.

Każdy młodszy rocznik krów jest lepszy

Średnia wartość IE dla krów urodzonych w roku 2008 wynosiła -480zł a dla krów
urodzonych w 2017 445zł co wskazuje jednoznacznie, że każdy młodszy rocznik krów jest lepszy od krów starszych. Na uwagę zwraca stale zwiększające się tempo przyrostu wartości tego indeksu (Wykres 1). Zjawisko to widoczne jest szczególnie w ostatnich dwóch latach, kiedy dynamika zmian wzrasta. W okresie 2008-2017 zmiana wartości wynosiła średnio 96zł, czyli każdy kolejny rocznik krów był pod względem zysków z laktacji lepszy o niemal 100 zł od poprzedniego. Natomiast w okresie ostatnich 5-ciu lat ta zmiana była na poziomie 143 zł co wskazuje na coraz efektywniejsze, w ostatnich latach, doskonalenie cech o największym znaczeniu ekonomicznym dla polskich hodowców. Gdyby taki trend postępu utrzymywał się nadal oznaczałoby to, że każdy kolejny rocznik samic powinien być o 143 zł lepszy od poprzedniego. Każdy hodowca może odnieść do zmian w swoim stadzie, które może analizować choćby w oferowanych przez PFHBiPM raportach.

Wykres 1. Trend genetyczny dla Indeksu Ekonomicznego w populacji krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej.
Wykres 1. Trend genetyczny dla Indeksu Ekonomicznego w populacji krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej.

Widoczny na wykresie wzrost trendu obserwowany u krów urodzonych w 2015
wskazuje na pewne opóźnienie w przyspieszeniu, jakie na świecie obserwowano, krótko po wdrożeniu selekcji genomowej, tj. od roku 2009. Poślizg ten może wynikać z opóźnienia w dopuszczeniu do użytkowania w rozrodzie buhajów ocenionych genomowo w naszym kraju.

Wartości indeksu PF podlegają zmianom zbliżonym do zmian w IE

W okresie ostatnich 10 lat kolejne roczniki krów były lepsze średnio o 2 punkty, podczas gdy w okresie ostatnich 5-ciu lat o 2,9, co wskazuje na to, że w okresie ostatnich 5 lat tempo doskonalenia krów pod względem PF wzrosło, podobnie jak w przypadku IE, o ok. 50%. Źródeł tych pozytywnych tendencji należy przede wszystkim upatrywać w coraz wyższej wartości hodowlanej ojców krów czyli rosnącej efektywności doskonalenia na ścieżce męskiej. Stosunkowo niewielki udział krów z oceną genomową potwierdza, że doskonalenie na ścieżce żeńskiej napotyka na ograniczenia.

Wykres 2. Trend genetyczny dla indeksu PF w populacji krów rasy polskiej holsztyńskofryzyjskiej.
Wykres 2. Trend genetyczny dla indeksu PF w populacji krów rasy polskiej holsztyńskofryzyjskiej.

Znajomość wielkości zmian IE z roku na rok pozwala ocenić na ile zmiany obserwowane
w danym gospodarstwie, województwie czy regionie podążają lub wyprzedzają
ogólnokrajowe trendy. Poziom IE krów z najmłodszego rocznika (445 zł) można też odnieść do analiz Indeksów Rodowodowych (IR), obliczanych przez CGen (cgen.pl/indeksy-rodowodowe).

Przyjmując tempo postępu na poziomie 143 zł IE to obecnie użytkowane jałówki do dwóch lat (urodzone w roku 2019 i 2020), powinny mieć przeciętnie wartość ok. 800 zł (445zł dla krów urodzonych w 2017 + 2 lub 3*143zł), Tymczasem, jak pokazują średnie wartości IR (patrz mapka na stronie (cgen.pl/indeksy-rodowodowe), jest to wartość typowa dla najgorszych województw. W zdecydowanej większości regionów średnie IR jałówek przewyższa nasze Raport – trendy genetyczne – CGen – styczeń 2021 4 oczekiwanie o kilkaset złotych. Wskazuje to na dalsze jeszcze wyraźniejsze zwiększenie poziomu genetycznego jakiego należy się spodziewać u samic, które niebawem rozpoczną laktacje.

Groźna choroba może zaatakować bydło

Z kolei odnosząc średnie wartości hodowlane najmłodszych krów do wartości nasienia dostępnych buhajów, których wartości najlepszych 20% są w przedziale 2136-3059zł (cgen.pl/indeks-ekonomiczny), moglibyśmy się spodziewać jeszcze większego przyspieszenia tempa doskonalenia. Gdyby hodowcy wykazali determinację do używania tylko takiego nasienia do krycia swoich samic, skutkowałoby to jeszcze większymi wartościami IE przyszłych cieląt.
Podsumowując należy stwierdzić, że populacja krów rasy polskiej holsztyńsko fryzyjskiej jest doskonalona coraz skuteczniej. W okresie ostatnich 5-ciu lat każdy kolejny
rocznik krów był lepszy od poprzedniego o 143 zł Indeksu Ekonomicznego i 2,9 punktu indeksu PF. Odniesienie obserwowanych trendów do poziomu indeksów rodowodowych jałówek wskazuje, że należy oczekiwać jeszcze większego tempa przyrostu wartości hodowlanej krów. W populacji istnieje dalszy spory potencjał dalszego zwiększania tempa doskonalenia krów, zarówno na ścieżce męskiej, na co wskazuje wysoki poziom wartości hodowlanej buhajów z dostępnym na rynku nasieniem, jak i na ścieżce żeńskiej, co potwierdza liczba genotypowanych samic.

Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,173FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,521ObserwującyObserwuj
5,420SubskrybującySubskrybuj

Podrabiane pestycydy z Ukrainy zatrzymane na granicy

Funkcjonariusze podkarpackiej Krajowej Administracji Skarbowej przechwycili kolejne nielegalne środki ochrony roślin. Chemikalia niewiadomego pochodzenia próbowano przemycić przez przejścia graniczne w Medyce i Budomierzu. 96 opakowań...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE