Choroby wirusowe zbóż – atakują jesienią

Przebieg warunków pogodowych jesienią bieżącego roku jest dość korzystny do siewu zbóż ozimych. Na dzień pisania artykułu ( 05. 10. br.) pomimo kilku dni z opadami deszczu, zawansowanie w siewie zbóż jest dobre. Po wschodach zbóż należy lustrować plantacje, pod kątem występowania mszyc i skoczków, które oprócz wysysania soków i osłabienia roślin przed zimowaniem, są nosicielami wielu groźnych chorób wirusowych. Choroby wirusowe w ostatnich latach stanowią coraz większe zagrożenie dla zbóż, szczególnie na plantacjach zasianych w terminach agrotechnicznych. Prognozy na ten rok także nie są optymistyczne. Już obecnie obserwuję występowanie mszyc na plantacjach pszenicy zasianej ok. 17 – 20 września. Występowanie mszyc stwierdzono szczególnie na plantacjach zbóż prowadzonych w sposób intensywny pod kątem agrotechnicznym.

Choroby wirusowe można podzielić między innymi, ze względu na sposób infekcji/wektory. Wirusy występujące w zbożach przenoszone są przez mszyce, skoczki oraz drogą doglebową przez pierwotniaka glebowego Polymyxa graminis. Dokładne zidentyfikowanie chorób wirusowych wymaga wykonania testów serologicznych ( Test ELISA ), ponieważ objawy często można pomylić z objawami niedoboru makro- lub mikroelementów. Największe zagrożenie w zbożach powodują następujące choroby wirusowe:
 
1. Żółta karłowatość jęczmienia – BYDV (Barley yellow dwarf wirus)

Jest to choroba wirusowa wszystkich zbóż i kukurydzy. Najczęstszymi wektorami tego wirusa jest mszyca czeremchowo-zbożowa oraz mszyca różano-trawowa i zbożowa. Wirus tej choroby powoduje zahamowanie wzrostu roślin oraz przebarwienia na liściach. Stopień wyrazistości objawów jest najczęściej zróżnicowany i występuje w sposób widoczny na starszych roślinach, na oziminach dopiero wiosną. Kolorystyka przebarwień liści uzależniona jest od gatunku zboża. Na pszenicy zmiany są pomarańczowo-czerwone, na jęczmieniu są intensywnie żółte, a liście owsa i kukurydzy zmieniają na czerwono-fioletowy. Przebarwienia na liściach pszenżyta i żyta są żółtawe ale mniej wyraziste niż u jęczmienia. Przebarwienia powstają na wierzchołkach liści i rozprzestrzeniają się w dół od strony brzegów liści. Porażone rośliny mają pokrój krzaczasty, a liście są suche, sztywne, przy dotyku pergaminowo-szeleszczące. Obniżenie plonu spowodowane tą chorobą sięga nawet do 90%.

Jedyną metodą na ochronę plantacji przed tym wirusem jest zwalczanie mszyc, które zaczynają żerować na roślinach już w fazie dwóch liści. Mszyce najczęściej żerują na dolnych częściach liści. Do ich zwalczania należy stosować jeden z następujących insektycydów: Bi 58 Nowy, Fury 100 EW, Karate Zeon 050 CS, Pirimor 500 WG, Sumi Alpha 050 EC i inne. Przy wykonywaniu zabiegów tymi preparatami należy pamiętać, że optymalna temperatura ich stosowania wynosi powyżej 150C. Zabiegi zwalczania mszyc można połączyć z zabiegami zwalczania chwastów, a koszty insektycydów to zaledwie kilkanaście złotych. Badania wykazały różną podatność odmian pszenicy na wirusy BYDV. Bardziej zagrożone są odmiany pszenic jakościowych klasy A, szczególnie ostre objawy wykryto u odmian Zyta, Sukces, ale również odmiany Kris i Mewa.
 
2. Wirus karłowatości pszenicy (Wheat dwarf virus) WDV.

Głównym objawem jest zahamowanie wzrostu. Obserwuje się zarówno skarlenie jak i miniaturyzację chorych roślin. Wirus karłowatości pszenicy występuje na pszenicy, życie i jęczmieniu. Rozwój objawów przebiega najintensywniej, gdy do porażenia zbóż ozimych dochodzi jesienią. Wektorem WDV jest skoczek zgłobik smużkowany. Badania nad przenoszeniem WDV przez zgłobika wykazały, że w temperaturach niższych niż 150C traci aktywność. Jest to owad występujący w pobliżu zarośli i lasów. Owad ten jest bardzo ruchliwy (skacze) i z tego powodu trudniejszy do chemicznego zwalczania. Niemniej stosowanie ww. insektycydów może ograniczyć ich występowanie, a tym samym zmniejszenie ryzyka porażenia przez wirusa karłowatości pszenicy. Ocenia się że choroba ta może powodować obniżkę plonu nawet o 20 – 40%.

Podsumowując, należy stwierdzić ze choroby wirusowe są dużym zagrożeniem dla wielu roślin, w tym szczególnie dla zbóż. Przenoszone są przez wektory, w tym szczególnie przez mszyce. Długa i ciepła jesień sprzyja rozwojowi mszyc. Dlatego należy systematycznie lustrować zasiewy zbóż na obecność występowania mszyc i skoczków. Nawet pojedyncze sztuki tych szkodników są sygnałem do wykonania zabiegów ich zwalczania. Gdy utrzymuje się długo ciepła pogoda, zabieg zwalczania szkodników należy powtórzyć.

Źródło: Janusz Dąbski , Lubelski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, www.wodr.konskowola.pl, fot. sxc.hu
 

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Gospodarstwo zrównoważone w praktyce
08:16
Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,168FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,356ObserwującyObserwuj
5,470SubskrybującySubskrybuj

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE