Jak zrobić dobre kiszonki?

Gospodarstwa nastawione na towarową produkcję mleka wiele uwagi poświęcają jesienią na produkcję dobrych jakościowo kiszonek. Produkujemy je głównie z kukurydzy (całe rośliny), mieszanek traw z koniczyną i lucerną, mieszanek zbożowo-strączkowych. Coraz rzadziej produkuje się kiszonki z liści buraczanych i wysłodków.

Jesienią przy zakiszaniu pasz musimy zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenie dobrych surowców do zakiszania. Również krótszy dzień pracy oraz duża wilgotność powietrza i niższe temperatury, a nawet przymrozki nie ułatwiają zakiszania.

Jesienią kiszonki należy produkować wyłącznie z zielonek uprawianych na ten cel, a nie z surowców przypadkowych lub odpadowych, względnie z niedosuszonego siana. Biorąc pod uwagę panującą wiosną i latem tego roku suszę i mocno zróżnicowane plony uzyskane na użytkach zielonych (w pierwszym i drugim pokosie), ze szczególną troską należy podejść do takiego sposobu zakonserwowania zbiorów z ostatniego pokosu, aby wyeliminować straty. Termin ostatniego pokosu zazwyczaj przypada na okres deszczowej pogody, długo występującej rosy i krótkiego dnia. Dlatego też uzyskanie siana dobrej jakości jest bardzo trudne i nie jest to metoda zalecana.

Zbiór runi z użytków zielonych należy przeprowadzać w fazie "dojrzałości kiszonkowej", to znaczy przy optymalnej wartości pokarmowej i dobrej przydatności do zakiszania. Jesienią fermentacja może przebiegać w materiale o zróżnicowanej zawartości suchej masy. Stąd warto przypomnieć podział kiszonek w oparciu o kryterium suchej masy:

  • a) świeże, charakteryzujące się zawartością suchej masy do 30%,
  • b) podsuszone, wykonane z przewiędniętej zielonki, zawierające 31-40% suchej masy,
  • c) sianokiszonki, których zawartość suchej masy wynosi powyżej 40%, maksymalnie 70%, a najczęściej do 50%.

Kiszonki świeże ze względów żywieniowych i środowiskowych (możliwości przedostawania się soków kiszonkowych) nie są godne polecenia. Również obecnie istniejące uregulowania prawne powodują, że kiszonki takie nie są zalecane. Ograniczone zostały także możliwości budowania pryzm kiszonkowych bezpośrednio na gruncie.

Soki z zakiszanych roślin powinny być zabezpieczone przed wyciekami do gruntu, aby nie przedostawać się do wód i gleby powodując ich skażenie.

Jednoczesne zakiszanie różnych roślin, czy nawet dodatek słomy, stosujemy gdy chcemy ograniczyć straty łatwostrawnych składników pokarmowych z wyciekających soków.  Wszystkie produkty zawierające łatwo fermentujące węglowodany, dodawane do zielonek trudno się kiszących (wysokobiałkowych) i nie kiszących się, dzięki dużej zawartości cukru ułatwiają powstanie kwasu mlekowego, który jest szczególnie pożądany i decyduje o jakości kiszonki.

Zawsze należy przestrzegać podstawowych zasad zakiszania, takich jak: ograniczenie dostępu powietrza, właściwe ugniecenie i przykrycie. Czas napełnienia, ugniecenia i okrycia silosu lub pryzmy nie powinien przekraczać 2-3 dni. Przy temperaturze 10-20oC czas między owinięciem a sprasowaniem powinien wynosić 2-4 godziny. Każda bela powinna być owinięta czterema warstwami folii. Jeśli chodzi o preparaty ułatwiające zakiszanie, to należy wybierać dodatki o sprawdzonej skuteczności. W Polsce dominują dwa typy dodatków kiszonkarskich: chemiczne oparte na kwasach (głównie mrówkowym) i ich pochodnych oraz biologiczne. Preparaty chemiczne zawierające w swoim składzie kwasy organiczne oraz ich sole bądź estry, zakwaszają natychmiast konserwowaną masę roślinną i hamują intensywność wszystkich typów fermentacji, z mlekową łącznie. Jednocześnie obniżają one liczebność pleśni i drożdży, ale wymagają ostrożności w trakcie stosowania. Poleca się je do stosowania w przypadku, gdy w okresie zbioru zielonki panuje przekropna pogoda. Dodatki bakteryjne i enzymatyczne (biologiczne) są bezpieczne, ale mniej trwałe i wymagają bardzo precyzyjnego doboru do rodzaju konserwowanego materiału. Na ogół nie mają właściwości konserwujących kiszonkę w okresie skarmiania. Dlatego dobrze sprawdzają się przy produkcji kiszonek w balotach lub rękawach. Proces zakiszania trwa od 6 do 8 tygodni.

W przypadku wystąpienia przymrozków należy rośliny wrażliwe (kukurydza) zebrać i zakisić w okresie dwóch następnych dni. 

Po wszystkich zbiorach, zakiszeniu pasz w dobrze zorganizowanym gospodarstwie i prowadzącym produkcję zwierzęcą, należy opracować bilans paszowy, czyli dwustronne zestawienie zapotrzebowania na paszę dla posiadanego inwentarza oraz możliwości jego pokrycia z produkcji własnej w gospodarstwie czy z ewentualnego zakupu.

Piotr Mantycki
KPODR w Minikowie

Źródło: Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, www.kpodr.pl, fot. morguefile.com

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,174FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,517ObserwującyObserwuj
5,420SubskrybującySubskrybuj

15 martwych dzików wyłowiono z kanału Stary Nogat

Z kanału Stary Nogat w województwie mazurskim wyłowiono 15 martwych dzików. Służby weterynaryjne zbadają co było przyczyną śmierci zwierząt.  15 kwietnia 2021 r. o godz....

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE