Naukowiec z Krakowa zbada, jak smog szkodzi pszczołom

Jak bardzo szkodzą pszczołom obecne w smogu węglowodory aromatyczne, a jak na ich rozwój wpływają zanieczyszczenia w formie metali ciężkich? Larwa pszczoły miodnej otrzymuje pszczele mleczko, czy zatem ma większe szanse niż samotnie żyjąca murarka ogrodowa, której potomstwo żywi się zanieczyszczonym pyłkiem? Badania na ten temat prowadzi dr Hajnalka Szentgyörgyi z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie (UR).

\"rolnictwo,

 

„Murarka ogrodowa występuje powszechnie na terenie Polski i w całej Europie. Jest to gatunek pszczoły samotniczej. W przeciwieństwie do pszczoły miodnej nie tworzy ona rodziny, nie ma tu podziału na matki, robotnice i trutnie. Są po prostu samice i zapładniające je samce – wyjaśnia w rozmowie z PAP badaczką z Wydziału Biotechnologii i Ogrodnictwa UR. – W przypadku pszczoły miodnej wychowanie potomstwa jest aktywne, larwy są dokarmiane w czasie swojego rozwoju. U murarki wszystko jest uproszczone, jest to gatunek, który zbiera pyłek, składa jajo, zamurowuje jajo z pokarmem w gnieździe i pozostawia je własnemu losowi. Młoda larwa musi radzić sobie sama.”

W naturze wśród pszczół przeważają gatunki samotnicze, takie jak murarka ogrodowa. Jest ich ok. 20 tys. gatunków. Murarki pojawiają się w okresie wiosenno-letnim.

Dr Hajnalka Szentgyörgyi jest jednym z wybranych ekspertów ONZ, którzy przygotowali raport na temat zaniku zapylaczy na świecie. Jak zaznacza, ginięcie pszczół to zjawisko powszechne, ale nie wszędzie tak samo nasilone.

W Polsce jeszcze nie ma silnych zaników pszczół. W Europie ich spadek nie jest tak wyraźny jak w Ameryce czy w Chinach, gdzie na całych połaciach terenu w ogóle nie występują żadne pszczoły. Na takie tereny trzeba pszczoły sprowadzać, albo zapylać uprawy ręcznie. W Polsce ten problem jeszcze nie jest tak widoczny. Ale są czynniki, i to głównie zawinione przez człowieka, które powodują zanik pszczół na całym świecie” – mówi badaczka.

Przyznaje, że nie wszystkie czynniki są dobrze znane naukowcom. Wiadomo, że pszczoły chorują, że przez intensywne rolnictwo są narażone na pestycydy, ale okazuje się, że niewiele wiadomo o wpływie zanieczyszczonego środowiska na rozwój pszczół. Nie ma prawie żadnych badań pokazujących, jak takie typowe zanieczyszczenia środowiska oddziałują na pszczoły.

"Metale ciężkie pojawiają się w środowisku w związku z prowadzoną przez człowieka działalnością przemysłową. Węglowodory aromatyczne to składniki smogu, chodzi o tak proste związki jak benzen czy toluen. Zostają w powietrzu w przypadku niepełnego spalania spalin samochodowych czy podczas palenia w kominku. Mówiąc prościej – to powszechnie znany smog" – mówi dr Hajnalka Szentgyörgyi, która na swoje trzyletnie badania otrzymała grant Narodowego Centrum Nauki w wysokości ponad 367 tys. zł.

Analizy będą prowadzone w terenie, na dwóch tzw. gradientach stężeń zanieczyszczenia metalami ciężkimi oraz węglowodorami aromatycznymi. Jeden z tych gradientów znajduje się w okolicach Olkusza, rozpoczyna się przy hucie cynku i rozciąga na północ. Warto zaznaczyć, że dotąd prowadzone tam badania koncentrowały się na metalach ciężkich, nie badano jeszcze zanieczyszczenia węglowodorami aromatycznymi. Drugi gradient jest skierowany na węglowodory aromatyczne i badania będą odbywały się na terenie Krakowa, gdzie zanieczyszczenia powietrza jest bardzo wysokie.

Prace pokażą, jak pszczoły reagują na różne zanieczyszczenia i jak wpływa to na strategie życiowe pszczół – socjalność lub samotne wychowywanie potomstwa.

„Pewne przesłanki mówią, ze życie w grupie, w rodzinie, może chronić organizmy przed negatywnym wpływem zanieczyszczeń. W przypadku pszczół miodnych larwa nie dostaje pokarmu bezpośrednio ze środowiska, jest on przerobiony przez robotnice, produkujące mleczko pszczele, którym karmione są młode osobniki. W ten sposób może dojść do przefiltrowania pewnych zanieczyszczeń w ciele robotnicy. Larwy karmione takim czystszym pokarmem mogą być zdrowsze, niż larwy murarki, które takiego filtru nie mają. Te ostatnie wychowują się na pyłku zebranym przez samicę. Młody osobnik musi sobie radzić z takim poziomem zanieczyszczeń, jaki występuje w środowisku, w którym pokarm został zebrany. Owad może być gorszej jakości, a może w ogóle nie rozwinąć się na takim programie” – tłumaczy rozmówczyni PAP.

Pszczołę miodną chętnie wykorzystuje się jako wskaźnik w monitoringu środowiska – można zebrać pyłek, miód, czy nawet same osobniki i badać zanieczyszczenie w danym miejscu. Ale nie ma badań, które pokazują, jak te zanieczyszczenia wpływają na rozwój pszczoły. Tej wiedzy brakuje. Badania dr Hajnalki Szentgyörgyi mają to zmienić. Projekt badawczy ma zaowocować kilkoma publikacjami. Analizy chemiczne będą wykonywane wraz z Zakładem Chemii Środowiska Uniwersytetu Jagiellońskiego.

PAP – Nauka w Polsce, Karolina Duszczyk

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,176FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,619ObserwującyObserwuj
5,410SubskrybującySubskrybuj

Fordem wbił się w ciągnik z przyczepą

21-letni kierowca nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu ciągnikowi rolniczemu z przyczepą i uderzył w bok zestawu pojazdów. Na szczęście nikt nie odniósł obrażeń. 21-latek jadący osobówką...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE