IERiGŻ analizuje ceny

Czy naprawdę producenci windują ceny żywności ? Z analizy IERiGŻ – PIB wynika, że wręcz odwrotnie.

Ceny skupu surowców rolnych znacznie częściej rosną wolniej niż ceny detaliczne żywności. A warto przy tym pamiętać, że żywność od momentu urynkowienia (a więc od początku lat 90. XX wieku realnie staniała o blisko 40%). Co gorsza regułą jest, że istotnym źródłem podwyżek cen surowców rolniczych są znacznie szybciej drożejące środki produkcji.

Tab. Wskaźniki zmian cen otrzymywanych i płaconych przez rolników oraz cen detalicznych żywności.
 

 
1995-1999 2000-2003 2004-2008 1995-2008
Inflacja 211,2 119,3 114,0 287,4
Ceny detaliczne żywności 183,3 113,5 121,5 252,8
Ceny otrzymywane przez rolników 152,9 109,7 132,1 221,6
Ceny płacone przez rolników 194,7 123,9 134,1 323,5
Indeks nożyc cen 78,6 88,6 98,5 68,5

Mówiąc więc o udziale rolników w cenach detalicznych żywności o tych faktach należy pamiętać. Z analizy cen detalicznych żywności i udziału marż producenta, marż przetwórców i marż handlowych w cenach detalicznych żywności w latach 1995-2008 wynika, że na ogół nie odbiega on od obserwowanych w krajach o rozwiniętej gospodarce rynkowej.

Najniższy jest w przypadku chleba mieszanego (13-15%, w USA jest to tylko 5-8%). W przypadku mięsa i jego przetworów udział ten waha się od 30-40% w zależności od fazy cyklu świńskiego (w USA jest to około 30%), a w przypadku przetworów mlecznych waha się od 30-60%. Udział producentów mleka w cenach detalicznych przetworów mlecznych należy do najwyższych i w latach 2004-2008 odbiegał in plus od innych krajów, ponieważ działanie mechanizmu rynkowego na tym rynku było okresowo zakłócone wsparciem cenowym w ramach WPR, zniesieniem barier celnych w warunkach dużych różnic cenowych w momencie integracji oraz destabilizacją rynku światowego w latach 2007-2008. Obecnie udział ten zbliżył się do istniejących w innych krajach.

Generalnie można powiedzieć, że udział rolników w cenach detalicznych żywności w Polsce w latach 1995-2008 nie zmalał, aczkolwiek w krótkich okresach czasu ulega znacznym wahaniom w zależności od sytuacji rynkowej i sprawności działania mechanizmu rynkowego. Generalnie ceny skupu ulegają znacznie silniejszym wahaniom niż ceny detaliczne żywności, a reakcje cenowe na poszczególnych poziomach rynku są przesunięte w czasie o 4-6 do 12 miesięcy.

Udział marży przetwórczej i marży handlowej w cenach detalicznych żywności jest bardzo silnie zróżnicowany w zależności od produktu (poniżej 10% na rynku mięsa do prawie 60% w przypadku mąk i kasz). Generalnie można powiedzieć, że w dłuższym okresie czasu powoli rośnie udział marż handlowych w cenach większości przetworów. Aczkolwiek detaliści (zwłaszcza sieci handlowe) są w stanie zadowolić się bardzo niską marżą handlową przy bardzo wysokich obrotach (typowym produktem jest chleb) lub traktując produkt jako wabik dla konsumentów (przykładem jest np. żywy karp w okresie świąt Bożego Narodzenia).

Stopień skomplikowania problematyki cen i marż cenowych wymaga też dużej znajomości rzeczy. Relacje cen wielkość marż należy analizować w dłuższym horyzoncie czasowym i w różnych sektorach produkcji rolniczej. Ze względu na wagę społeczną i ciężar polityczny na pewno wymaga to przejrzystości rynku w czym może pomóc, powołany zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów, Międzyresortowy Zespół do spraw Zwiększenia przejrzystości Rynku Artykułów Rolno-Spożywczych i Poprawy Funkcjonowania Łańcucha Żywnościowego.

Problem podziału korzyści między producentów, przetwórców i handlowców na rynku żywnościowym budzi szereg kontrowersji, a kontrowersje te narastają w okresach destabilizacji rynków żywnościowych bądź to z tytułu zbyt szybkiego wzrostu cen detalicznych lub w okresach spadków cen otrzymywanych przez rolników. Nie można przedstawiać opinii publicznej wybiórczo tylko wybranych produktów. W takim przypadku można na podstawie poprawnych danych dojść do fałszywych wniosków.

Źródło: prof. dr hab. Andrzej Kowalski, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, www.minrol.gov.pl, fot. sxc.huprof. dr hab. Andrzej Kowalski

Poprzedni artykułKonkurs prosto z lasu
Następny artykułJa chcę jechać, a żubr śpi

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,174FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,518ObserwującyObserwuj
5,420SubskrybującySubskrybuj

15 martwych dzików wyłowiono z kanału Stary Nogat

Z kanału Stary Nogat w województwie mazurskim wyłowiono 15 martwych dzików. Służby weterynaryjne zbadają co było przyczyną śmierci zwierząt.  15 kwietnia 2021 r. o godz....

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE