Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizuje możliwość wprowadzenia nowych instrumentów kredytowych dla rolników. To odpowiedź na wystąpienie Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych, która zwróciła się o działania zmierzające do rozszerzenia oferty finansowania dla gospodarstw rolnych.
Resort rolnictwa w piśmie z 20 maja 2026 r. wskazał, że obecnie producenci rolni mogą korzystać z kilku preferencyjnych form finansowania dostępnych w bankach współpracujących z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Chodzi m.in. o kredyty inwestycyjne, kredyty klęskowe, kredyty na zakup ziemi, finansowanie przetwórstwa oraz gwarancje z Funduszu Gwarancji Rolnych Plus.
Najważniejsza informacja dla rolników jest jednak taka: MRiRW prowadzi analizę nowych rozwiązań kredytowych, ale na razie nie ma gotowego projektu przepisów. Po opracowaniu propozycje mają trafić do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych.
KRIR chce nowego instrumentu kredytowego dla rolników
Krajowa Rada Izb Rolniczych zwróciła się do resortu rolnictwa o podjęcie działań w sprawie nowego instrumentu kredytowego skierowanego do producentów rolnych. W praktyce chodzi o poprawę dostępu gospodarstw do finansowania w sytuacji, gdy wielu rolników mierzy się z wysokimi kosztami produkcji, problemami płynnościowymi i koniecznością inwestowania w modernizację.
MRiRW w odpowiedzi przypomniało, że obecnie funkcjonuje już kilka linii kredytowych realizowanych przy udziale ARiMR. Są one dostępne w bankach współpracujących z Agencją i obejmują zarówno inwestycje, jak i wsparcie po wystąpieniu szkód spowodowanych niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi.
Kredyt inwestycyjny: do 5 mln zł dla gospodarstwa
Jednym z podstawowych narzędzi wsparcia jest kredyt na inwestycje w rolnictwie i rybactwie śródlądowym. Może on zostać przeznaczony na inwestycje realizowane w gospodarstwach rolnych oraz działach specjalnych produkcji rolnej.
Okres kredytowania może wynosić maksymalnie 15 lat. W przypadku inwestycji realizowanych w gospodarstwie rolnym kwota kredytu nie może przekroczyć 80 proc. wartości nakładów inwestycyjnych i jednocześnie nie może być wyższa niż 5 mln zł.
Dla działów specjalnych produkcji rolnej limit jest wyższy. Kredyt może pokryć do 70 proc. wartości nakładów inwestycyjnych, ale nie więcej niż 8 mln zł.
Oprocentowanie jest zmienne i nie może być wyższe niż WIBOR 3M powiększony o maksymalnie 2,5 punktu procentowego. Według informacji przekazanych przez MRiRW oprocentowanie płacone przez kredytobiorcę, w zależności od banku, wynosi obecnie około 4,20–4,22 proc.
Kredyty klęskowe K01 i K02 po szkodach pogodowych
Rolnicy, którzy ponieśli straty w wyniku niekorzystnych warunków atmosferycznych, mogą korzystać z kredytów na wznowienie produkcji i odtworzenie środków trwałych, czyli z linii K01 i K02.
Kredyt może zostać udzielony w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez zjawiska pogodowe. Warunkiem jest sporządzenie protokołu przez komisję powołaną przez wojewodę. Rolnik może ubiegać się o kredyt w terminie do 12 miesięcy od daty sporządzenia protokołu.
Przez wznowienie produkcji rozumie się ponoszenie nakładów inwestycyjnych i rzeczowych niezbędnych po wystąpieniu strat. Może chodzić więc o odtworzenie potencjału produkcyjnego gospodarstwa po suszy, gradzie, przymrozkach, powodzi lub innych zdarzeniach pogodowych.
Ubezpieczenie ma znaczenie dla oprocentowania
W przypadku kredytów klęskowych bardzo ważne jest to, czy gospodarstwo było ubezpieczone. Jeżeli w dniu wystąpienia szkód co najmniej 50 proc. powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, albo co najmniej 50 proc. liczby zwierząt gospodarskich było objętych ubezpieczeniem, oprocentowanie płacone przez kredytobiorcę wynosi 0,5 proc.
Dla pozostałych rolników oprocentowanie jest wyższe i wynosi 3,90 proc. w skali roku.
To wyraźny sygnał, że państwo mocniej premiuje gospodarstwa, które wcześniej zabezpieczyły produkcję polisą. Dla rolników oznacza to, że ubezpieczenie upraw i zwierząt może mieć znaczenie nie tylko przy wypłacie odszkodowania, ale również przy późniejszym dostępie do tańszego finansowania.
Kredyt na zakup ziemi: do 5 mln zł
W ofercie dostępny jest także kredyt na zakup ziemi. Może on zostać udzielony na zakup użytków rolnych, których przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jest rolnicze. Warunkiem jest to, aby inwestycja służyła poprawie struktury agrarnej.
Maksymalny okres kredytowania wynosi 15 lat. Kwota kredytu nie może przekroczyć 80 proc. wartości nakładów inwestycyjnych i jednocześnie nie może być wyższa niż 5 mln zł.
Łączna kwota kredytów udzielonych jednemu podmiotowi na kilka inwestycji realizowanych równocześnie również nie może przekroczyć 5 mln zł.
Pomoc w tym przypadku udzielana jest w formule de minimis. Oprocentowanie płacone przez kredytobiorcę wynosi, w zależności od banku, około 4,20–4,22 proc.
Finansowanie przetwórstwa: nawet do 16 mln zł
Rolnicy i podmioty związane z sektorem rolno-spożywczym mogą korzystać również z kredytu na inwestycje w przetwórstwie produktów rolnych, ryb, skorupiaków i mięczaków oraz na zakup akcji lub udziałów. To tzw. linia PR.
Kredyt może zostać udzielony na inwestycje w przetwórstwie produktów rolnych oraz przetwórstwie ryb, skorupiaków i mięczaków. Okres kredytowania również może wynosić maksymalnie 15 lat.
W przypadku inwestycji w przetwórstwie produktów rolnych kwota kredytu nie może przekroczyć 70 proc. wartości nakładów inwestycyjnych i jednocześnie nie może być wyższa niż 16 mln zł.
Dodatkowo możliwe jest finansowanie zakupu akcji lub udziałów. Grupa producentów rolnych może uzyskać kredyt do 80 proc. wartości akcji lub udziałów, nie więcej jednak niż 5 mln zł. W przypadku producentów rolnych kupujących akcje, udziały w spółkach lub udziały w spółdzielniach prowadzących przetwórstwo produktów rolnych limit wynosi 4 mln zł.
FGR Plus: gwarancja do 80 proc. kredytu
Ważnym narzędziem wspierającym inwestycje w gospodarstwach jest Fundusz Gwarancji Rolnych Plus. To instrument finansowany ze środków Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.
FGR Plus oferuje gwarancje do kredytów inwestycyjnych i obrotowych udzielanych przez banki komercyjne oraz spółdzielcze, które podpisały umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego.
Gwarancja może zabezpieczyć do 80 proc. kwoty kredytu pozostającego do spłaty, a jej udzielenie jest bezpłatne. W przypadku kredytów inwestycyjnych okres gwarancji może wynosić do 183 miesięcy.
Maksymalna kwota gwarancji wynosi 5 mln zł.
Kredyt obrotowy powiązany z inwestycją
W ramach FGR Plus możliwe jest również uzyskanie kredytu obrotowego powiązanego z kredytem inwestycyjnym. Taki kredyt może wynosić do 20 proc. wartości kredytu inwestycyjnego i zostać udzielony na okres do 51 miesięcy.
To rozwiązanie może mieć znaczenie dla gospodarstw, które nie tylko inwestują, ale równocześnie potrzebują pieniędzy na bieżące funkcjonowanie. W praktyce modernizacja gospodarstwa często wiąże się z dodatkowymi kosztami obrotowymi, zanim inwestycja zacznie przynosić realne efekty.
Dopłaty do odsetek nawet do 100 proc.
MRiRW przypomina również o możliwości uzyskania dotacji na spłatę odsetek od kredytu inwestycyjnego lub obrotowego przez okres 2 lat, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań.
Dopłata może wynieść do 50 proc. odsetek w przypadku gospodarstwa, którego wielkość ekonomiczna wynosi poniżej 25 tys. euro. Taki poziom wsparcia może dotyczyć także gospodarstw o wielkości ekonomicznej 25 tys. euro i więcej, jeżeli inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu.
Jeszcze korzystniejsze warunki przewidziano dla części rolników. Dopłata może wynieść do 100 proc. odsetek, jeżeli gospodarstwo ma wielkość ekonomiczną poniżej 25 tys. euro, a inwestycja przyczynia się do ochrony środowiska i klimatu. Pełna dopłata może przysługiwać również wtedy, gdy odbiorcą pomocy jest młody rolnik.
Nowe rozwiązania są analizowane, ale decyzji jeszcze nie ma
Najważniejsza część odpowiedzi resortu dotyczy przyszłości. MRiRW poinformowało, że obecnie prowadzona jest analiza wprowadzenia nowych rozwiązań w zakresie instrumentów kredytowych skierowanych do rolników.
Nie oznacza to jeszcze uruchomienia nowej linii kredytowej. Resort zapowiada, że po opracowaniu propozycji rozwiązania prawne będą przedmiotem konsultacji publicznych oraz uzgodnień międzyresortowych.
Dla rolników oznacza to, że temat nie jest zamknięty. Izby rolnicze zabiegają o nowe narzędzia finansowania, a ministerstwo przyznaje, że analizuje takie możliwości. Na konkretne warunki, terminy i zasady ewentualnego nowego instrumentu trzeba jednak jeszcze poczekać.
Rolnicy potrzebują kredytu, ale także przewidywalnych zasad
Obecne instrumenty kredytowe dają rolnikom dostęp do finansowania inwestycji, zakupu ziemi, odbudowy produkcji po szkodach oraz rozwoju przetwórstwa. Problem polega na tym, że sytuacja w gospodarstwach jest coraz bardziej zróżnicowana. Część rolników potrzebuje kredytów inwestycyjnych, inni przede wszystkim taniego finansowania obrotowego, a jeszcze inni instrumentów pomagających przetrwać okres spadku opłacalności produkcji.
Dlatego dyskusja o nowych kredytach dla rolników nie jest wyłącznie sprawą banków. To element szerszej debaty o bezpieczeństwie finansowym gospodarstw, zdolności do inwestowania i odporności rolnictwa na kryzysy pogodowe, rynkowe oraz kosztowe.
Jeżeli nowe instrumenty mają realnie pomóc, muszą być proste, dostępne i dopasowane do sytuacji gospodarstw. Rolnicy potrzebują nie tylko kolejnej linii kredytowej, ale finansowania, które będzie odpowiadało na rzeczywiste problemy: wysokie koszty produkcji, brak płynności, konieczność modernizacji i rosnące ryzyko prowadzenia gospodarstwa.
