Teledetekcja i dane IUNG. Concordia pracuje nad ochroną ryzyka suszy

Być może już w następnym roku Concordia Ubezpieczenia zaoferuje przystępne ubezpieczenia od ryzyka suszy. Firma zakłada, że będzie to możliwe dzięki połączeniu technologii zdjęć satelitarnych z danymi IUNG.

 

 

Susza – to słowo od kilku tygodni odmieniane jest chyba przez wszystkie przypadki. Poważny deficyt wody objął już 4 ml ha. Najbardziej ucierpiały zboża i rzepaki jare i ozime, źle wyglądają także plantacje krzewów owocowych, truskawek i drzew owocowych. Rolnicy już liczą straty i  zastanawiają się, jak w przyszłości zapobiec kłopotom finansowym spowodowanym przez to zjawisko.

Najłatwiej byłoby ubezpieczyć swoje uprawy od ryzyka suszy. Ale nie jest to prosta sprawa, ponieważ w Polsce system ubezpieczeń od suszy praktycznie nie funkcjonuje. Dlaczego? Bo polisy są bardzo drogie. Jak tłumaczą zakłady ubezpieczeń, cena ta wynika ze zbyt szerokiego zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Zakres ten przewiduje odpowiedzialność za ryzyko suszy od 25 proc. ubytku w plonie, na zasadzie franszyzy integralnej. Oznacza to, że jeżeli szkoda wystąpi na poziomie 27 proc. ubytku w plonie, ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie, natomiast jeśli np. ubytek w plonie wyniesie 23 proc. – rolnik nie otrzyma odszkodowania. Na tym tle, na przykładzie roku 2008, dochodziło do wielu nieporozumień z rolnikami i dlatego ubezpieczyciele praktycznie wycofali się z ubezpieczenia ryzyka suszy – wyjaśnia Andrzej Janc, Dyrektor Biura Ubezpieczeń Rolnych Concordii Ubezpieczenia.

I dodaje, że brak rzetelnych statystyk rolniczych na poziomie gospodarstwa czy gminy nie pozwala w sposób jednoznaczny ustalić faktycznego plonu zbieranego historycznie przez rolnika. A to powoduje, że system ten się nie rozwija.

19-hektarowe pole w Drzęczewie Drugim (Wielkopolska). Tu suszą zostało objęte 9 ha, fot. Concordia

Podpatrzone u innych. Jak działają systemy ubezpieczeń od suszy w krajach UE?

Concordia chce to zmienić, dlatego już od kilku lat przygląda się rozwiązaniom wykorzystywanym przez inne kraje europejskie w zakresie szacowania strat suszowych. Takie systemy bardzo dobrze funkcjonują np. w Austrii i Hiszpanii. Ok. 80 proc. tamtejszych rolników ubezpiecza swoje uprawy od tego ryzyka (dla porównania – w Polsce w 2016 roku polisy suszowe wykupiło 86 (!) rolników).

W przypadku systemu austriackiego stworzona została jedna organizacja, której zadaniem jest zarządzanie ryzykiem i likwidacja szkód. Zakłady ubezpieczeń uczestniczą wyłącznie w procesie sprzedaży ubezpieczeń. W skład oferty ubezpieczeniowej związanej z ochroną zbóż (głównie pszenicy) i kukurydzy, oprócz szeregu innych ryzyk (jak grad, przymrozki etc.) wchodzi także ryzyko suszy, sprzedawane w pakietach lub osobno. System austriacki opiera się na trzyetapowym rozwiązaniu ryczałtowym. Polega on na tym, że w pierwszej kolejności badany jest tzw. indeks pogodowy (uruchamiający procedurę kryzysową), później – plon, który w danym gospodarstwie musi być mniejszy niż wynika to z wcześniejszej umowy.

W Austrii mierzy się plon rzeczywisty. W przypadku zbóż poziom referencyjny został ustalony na 3 t/ha. Jeśli plon jest niższy, wówczas rolnik dostaje odszkodowania. Jest to bardzo prosty i sprawiedliwy system. Ale pamiętajmy, że Austriacy do jego stworzenia dochodzili 30 lat i w pracach nad jego powstaniem brali udział także rolnicy – mówi Michael Lösche, Członek Zarządu Concordii Ubezpieczenia.

Kolejny, dobrze funkcjonujący system opracowali Hiszpanie. Jest to model zabezpieczający przed ryzykiem suszy, przede wszystkim zboża. Rolnicy mogą skorzystać z dofinansowania z budżetu państwa, podobnie jak w Polsce, nawet do 65 proc. wysokości składki. Opiera się on wyłącznie na analizie plonu. Oznacza to, że hiszpańscy rolnicy ubezpieczają się w ramach tzw. pool-u koasekuracyjnego, stworzonego przez 22 ubezpieczycieli i działającego podobnie jak model austriacki, czyli na zasadzie klasycznych TUW-ów. Jego zadaniem jest ocena ryzyka i likwidacja szkód, zakłady ubezpieczeniowe natomiast mają w swojej gestii sprzedaż polis. Gdy dochodzi do suszy, rzeczoznawcy zajmują się procedurą likwidacyjną, bez względu na to, który ubezpieczyciel sprzedał polisę. Model ten oparty jest na szczegółowej analizie danych historycznych, przekazywanych przez rolników. Dzięki temu określany jest plon referencyjny, według którego ustalana jest suma ubezpieczenia na dany hektar. Następnie, w przypadku ryzyka suszy, oferowanego zawsze w pakiecie (od wszystkich ryzyk), gdy plon spada poniżej ustalonego plonu referencyjnego, rolnik otrzymuje odszkodowanie wysokości równej różnicy między plonem referencyjnym, a rzeczywistym.

26 czerwca 2018 roku Concordia Ubezpieczenia zorganizowała konferencję „Droga do zarządzania ryzykiem suszy w rolnictwie” w Pałacu Gola pod Gostyniem w Wielkopolsce.

Czy taki system mógłby powstać w Polsce? Oczywiście, jednak najpoważniejszą barierą w tej chwili jest brak danych o plonach historycznych. A bez nich nie można ustalić faktycznego poziomu strat w tym gospodarstwie.

– Nie mamy jeszcze gotowej recepty na stworzenie systemu ubezpieczeń od ryzyka suszy. Jesteśmy jednak przekonani, że w rozmowach dotyczących kształtu i zasad funkcjonowania systemu szacowania i likwidacji strat spowodowanych tym zjawiskiem powinni brać udział zarówno rolnicy, ubezpieczyciele, jak i przedstawiciele instytucji rządowych: resortu rolnictwa, ARiMR, IUNG, GUS, a także samorządy. Pierwsze czego potrzebujemy, by uruchomić sprawiedliwy system ubezpieczenia od ryzyka suszy, to dostęp do danych o plonach historycznych – w przypadku 98 proc. gospodarstw takich informacji po prostu nie ma. Są za instytucje, które mogłyby się tym zająć, np. gospodarstwa FADN, IERiGŻ czy GUS. Bo podstawę do systemu ubezpieczenia  już mamy. Jest nią prowadzony przez IUNG  system monitorowania suszy oparty na klimatycznym bilansie wodnym – mówi Janc.

Z kolei Krzysztof Mrówka z Biura Ubezpieczeń Rolnych Concordii zauważa, że należałoby w tym gronie przedyskutować również kwestię wysokości plonu referencyjnego.

– Trzeba ustalić, czy plon referencyjny ma być określony na poziomie województwa, czy powinniśmy gromadzić te dane  jeszcze dokładniej, a więc z powiatów i gmin – mówi Mrówka.

Dorny i teledetekcja, czyli technologia w szacowaniu strat suszowych

Do likwidacji szkód suszowych Concordia zamierza wykorzystywać najnowsze rozwiązania technologiczne – drony i zdjęcia satelitarne. Taką możliwość daje np. opracowany przez Holendrów system szacujący szkody w oparciu o wilgotność podłoża. Za pomocą zdjęć satelitarnych bada on poziom rozkład wilgotności gleby na danej powierzchni, nie mniejszej jednak niż 5 ha, co pozwala określić czy susza wystąpiła na danej działce.

– Dla Polski optymalnym rozwiązaniem byłoby połączenie technologii zdjęć satelitarnych z danymi IUNG. Moglibyśmy wówczas badać korelację pomiędzy plonem fizycznym, klimatycznym bilansem wodnym, a zdjęciami satelitarnymi – mówi Janc.

Ochrona ryzyka suszy w Polsce już w następnym roku

Obecnie Concordia pracuje nad uruchomieniem ubezpieczenia od skutków suszy w Polsce. Współpracuje w tym zakresie z reasekuratorem – Swiss Re.

– W realizowanym od około dwóch lat projekcie ze Swiss Re, zebraliśmy doświadczenia z międzynarodowego rynku tak, aby znaleźć optymalne rozwiązanie dla Polski. Gdy tylko będziemy w posiadaniu wymagań technicznych oraz odpowiednich warunków ubezpieczenia, być może już w 2019 r. będziemy mogli rozpocząć oferowanie ubezpieczenia od ryzyka suszy – wyjaśnia Michael Lösche.

Kamila Szałaj

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Gospodarstwo zrównoważone w praktyce
08:16
Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,170FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,365ObserwującyObserwuj
5,450SubskrybującySubskrybuj

Siewnik wkręcił dłoń kobiety

Do nieszczęśliwego wypadku doszło na polu w Olszownicy, gm. Baćkowice. Podczas zasiewów zbóż siewnik wciągnął rękę kobiecie. "Po przybyciu na miejsce zdarzenia jednostek ochrony przeciwpożarowej ...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE