Zwalczanie zarazy ziemniaka – skuteczne sposoby

Zaraza ziemniaka wywołana przez Phytophthora infestans [Mont.] de Bary, stanowi najważniejszą gospodarczo i najgroźniejszą chorobę ziemniaka. Charakteryzuje się ona dużą szkodliwością porażając liście, pędy oraz bulwy a jej zewnętrznym, odczuwalnym wynikiem dla producenta jest obniżenie plonu.

Leimay 0,5 l-ha w fazie późniejszej niż 70 w skali BBCH

Szczególnie bardzo duże szkody powoduje w przechowalnictwie ziemniaka. Bulwy zakażone przez P. infestans gniją w czasie przechowywania oraz jednocześnie są wtórnie atakowane przez inne grzyby i bakterie, zwiększając dodatkowo straty. Szacuje się że wielkość strat w przechowalnictwie ziemniaków mieści się w zakresie 8-10 %[3]

W celu uniknięcia dużego porażenia ziemniaków przez P. infestans poszukuje się coraz to nowszych rozwiązań agrotechnicznych, które maja na celu ograniczyć lub całkowicie wyeliminować występowanie porażenia na plantacjach. Jednym  ze znanych sposobów jest właściwe określenie tempa rozwoju P. infestans w uprawie poprzez właściwe określnie zależności pomiędzy panującymi warunkami atmosferycznymi, odpornością odmian na patogena, a odpowiednio dobraną technologią ochrony.


Kontrola w fazie późniejszej niż 70 w skali BBCH

Wśród czynników, które wywierają znaczny wpływ na termin pojawiania i tempo szerzenia się tego patogena można wymienić:

  • zmiany mikro i ekoklimatu,
  • lokalizację ognisk pierwotnych infekcji,
  • środowisko glebowe
  • podatność odmian ziemniaka na P. infestans,
  • czynniki agrotechniczne oraz warunki przechowywania[1,2].

Charakteryzując każdy z powyższych determinantów rozwoju P. infestans, trzeba mieć na uwadze, że stopień porażenia jest wypadkową ich wszystkich. Przykładowo,  odpowiednia kwasowość gleby może zmniejszyć akumulację materii organicznej w tkankach roślin, co odgrywa znacząca rolę w tempie rozwoju patogena. Z kolei odpowiednia zawartość przyswajalnych makro i mikroskładników w glebie może sprzyjać obniżeniu wilgotności w łanie rośliny uprawnej, a tym samym opóźniać termin pojawiania się Phytophthora infestans[4]. Wpływ zmian mikro- i ekoklimatu na rozwój P. infestans nie jest do końca poznany i stanowi temat badań z zakresu ekonomii produkcji oraz ochrony roślin.


Cyjazofamid 160 g-l w fazie późniejszej niż 70 w skali BBCH

Jedną z metod stanowiących ochronę plantacji przed zarazą ziemniaka jest stosowanie fungicydów. Odpowiednio dobrana strategia ochrony chemicznej, polegająca na zastosowaniu substancji o różnych mechanizmach działania jest obecnie podstawowym sposobem walki z rozwojem P. infestans na dużych plantacjach. Jedną z najnowszych substancji aktywnych, która pojawiła się na polskim rynku jest amisulbrom. Jest to związek chemiczny, należący do grupy sufonoamidów. Występuje postaci zawiesiny wodnej, działającej na roślinie powierzchnio i translaminarnie. Amisulbrom jest substancją o charakterze zapobiegawczym. Fizjologiczny aspekt mechanizmu działania amisulbromu opiera się na blokowaniu mechanizmu oddychania grzyba P. infestans, co przedstawia poniższy schemat.

Schemat 1. Mechanizm oddychania

Mechanizm działania amisulbromu opiera się na blokowaniu protonów, które mają przemieszczać się do przestrzeni międzybłonowej. Powoduje to zaburzenie przepływu elektronów do dalszego IV etapu cyklu, co w konsekwencji uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie całego cyklu oddychania. Wynikiem zewnętrznym mechanizmu działania jest obumieranie komórek P. infestans przed potencjalną infekcją, co przekłada się na wymierne korzyści dla producenta. Na poniższym schemacie nr 2 przedstawiono działanie amisulbromu na różne stadia rozwojowe grzyba P. infestans.

Schemat 2. Blokowanie różnych stadiów rozwoju zarodników przez amisulbrom

Działanie kontaktowo –  translaminarne amisulbromu opiera się na zwalczaniu czterech rodzajów zarodników powodując kompleksową ochronę przed rozwojem P. infestans.

Obecnie na polskim rynku dostępny jest jeden produkt zawierający powyższą substancję aktywną: Leimay 200 SC. Środek należy stosować zapobiegawczo, od fazy rozwoju pędów bocznych na pędzie głównym do fazy początku żółknięcia liści (BBCH 21 – BBCH 91).

Zgodnie z etykietą produktu pierwszy zabieg należy wykonać zgodnie z sygnalizacją lub z chwilą wystąpienia zagrożenia infekcją. Zwykle pierwszy zabieg powinien być wykonany z chwilą zwierania się międzyrzędzi. W okresie wysokiego nasilenia choroby i szybkiego rozwoju zielonych części ziemniaka kolejne zabiegi należy wykonywać w odstępie co 7 dni. Przy mniejszym nasileniu choroby, zabiegi można powtarzać w maksymalnym odstępie 10 dni.


Chlorowodorek propamokarbu 375 g-l +fenamidon 75 g-l w fazie późniejszej niż 70 w skali BBCH

Rekomendowaną oraz zalecaną dawką produktu jest 0,5 l/ha. Potwierdzeniem jakości działania produktu są wyniki przedstawione przez EuroBlight czyli niezależne oceny europejskich ekspertów gdzie amisulbrom ma jedną z najwyższych not 4,5 w przypadku ochrony liści, jak również  liczne obserwacje oraz badania przeprowadzone w Polsce.

Dodatkowo, Preparat Leimay 200 SC może być stosowany w mieszaninach z preparatami na bazie mankozebu, skutecznie ograniczając ryzyko wyselekcjonowania ras odpornych oraz zmniejszając ilość zabiegów.

1. Schlenzig A., Habermayer J., Zinkernagel V.: Serological detection of latent infection with
Phytophthora infestans in potato stems. Zeitschrift für Pflanzenkrankheiten und Pfl., 105 (1),
22-33, 1999.
2. Kapsa J.: Incidence of late blight (Phytophthora infestans) at potato crops and its control in
Poland in 1995-1999. Proceedings of the Workshop on the European network for development of
an integrated control strategy for potato late blight. Kristiansand, Sweden, 3-6.10, 119-126, 2000.
3. Rudkiewicz F.: Terminy pojawu i epidemicznego rozwoju zarazy ziemniaka (Phytophthora
infestans [Mont] de Bary) w warunkach środkowej Polski. Biul. Inst. Ziemn., 25, 153-168, 1980.
4. Kapsa J.: Wykorzystanie postępu biologicznego w ochronie plantacji ziemniaka przed zarazą.
Mat. Konf. Nauk. „Ochrona roślin”. Bonin, 19-20.04, 23-28, 2001b.

Dr Sławomir Doniec
TPVV Crop Manager HUB PL
Crop/Product Manager Leaf Fertilizers Wuxal PL

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

19 + thirteen =