UE upraszcza przepisy WPR. Co zmieni się dla rolników?

Państwa członkowskie Unii Europejskiej osiągnęły porozumienie w sprawie kolejnych uproszczeń przepisów dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Zmiany mają ułatwić rolnikom funkcjonowanie w systemie unijnym, przy jednoczesnym zachowaniu celów środowiskowych i klimatycznych. Propozycje zostały przyjęte przez Radę UE i obecnie czekają na negocjacje z Parlamentem Europejskim.

Zakres proponowanych zmian

Projektowane regulacje obejmują kilka kluczowych obszarów:

• Wsparcie za realizację normy GAEC 2 – dotyczącej ochrony torfowisk i obszarów podmokłych. To odejście od czysto obowiązkowego charakteru wymogów na rzecz modelu, w którym rolnicy będą wynagradzani za podejmowane działania prośrodowiskowe.
• Zmiany w zasadach dotyczących trwałych użytków zielonych (TUZ):
  • wydłużenie z 5 do 7 lat okresu, po którym grunt orny obsiany trawą uznawany jest za TUZ,
  • zwiększenie z 5 do 10% dopuszczalnych wahań wskaźnika TUZ (GAEC 1) względem wartości referencyjnej.
• Ułatwienia dla gospodarstw ekologicznych – rolnicy prowadzący produkcję w systemie ekologicznym będą mogli korzystać ze zwolnień z większości wymogów warunkowości środowiskowej. Ma to zmniejszyć biurokrację i premiować zrównoważone praktyki rolne.

Podstawa prawna

Zmiany obejmują rozporządzenia UE nr 2021/2115 (dotyczące planów strategicznych WPR) oraz nr 2021/2116 (w sprawie finansowania WPR). To właśnie w tych aktach prawnych znajdą się znowelizowane przepisy.

Terminy wdrożenia

• Część nowych zasad zacznie obowiązywać bezpośrednio w całej UE.
• Polska planuje pełne wdrożenie uproszczeń od kampanii 2026 r.
• Aby zmiany stały się prawem, konieczne jest jeszcze uzgodnienie treści regulacji z Parlamentem Europejskim.

Co oznacza to dla rolników?

Przyjęte propozycje pokazują, że Unia Europejska stopniowo przechodzi od systemu restrykcyjnych obowiązków do podejścia bardziej motywacyjnego i elastycznego. Dla rolników oznacza to:

• mniej biurokracji,
• większą przewidywalność w gospodarowaniu gruntami,
• premiowanie wysiłków na rzecz ochrony środowiska zamiast sankcji za niedopełnienie norm.