System rozliczania energii z mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii ponownie znalazł się w centrum dyskusji. Krajowa Rada Izb Rolniczych (KRIR) zwróciła się do minister klimatu i środowiska Pauliny Hennig-Kloski z wnioskiem o analizę obecnych przepisów oraz rozważenie zmian w zasadach rozliczania energii elektrycznej oddawanej do sieci przez prosumentów.
Samorząd rolniczy wskazuje, że obecne rozwiązania mogą ograniczać zainteresowanie inwestycjami w instalacje fotowoltaiczne w gospodarstwach rolnych.
Net-billing zamiast opustów – zmiana, która zmieniła rynek
W 2022 roku w Polsce wprowadzono nowy system rozliczeń energii wytwarzanej w mikroinstalacjach OZE. Dotychczasowy model oparty na opustach (tzw. net-metering) został zastąpiony systemem net-billingu, czyli rozliczeń wartościowych.
W poprzednim systemie prosument oddawał nadwyżki energii do sieci i mógł je później odebrać w określonej proporcji. Rozliczenie odbywało się w sposób ilościowy – liczyła się liczba kilowatogodzin wprowadzonych i pobranych z sieci.
Obecny model działa inaczej. Energia oddawana do sieci jest sprzedawana po cenach rynkowych, a pobierana przez prosumenta kupowana według obowiązujących taryf. W praktyce oznacza to większą zależność opłacalności inwestycji od zmienności cen energii.
Rolnicy wskazują na mniejszą opłacalność inwestycji
Do samorządu rolniczego napływają sygnały, że obecny system jest przez wielu potencjalnych prosumentów postrzegany jako bardziej skomplikowany i mniej korzystny ekonomicznie niż wcześniejsze rozwiązania.
Problem szczególnie dotyczy gospodarstw rolnych, które rozważają inwestycje w instalacje fotowoltaiczne, aby obniżyć koszty energii wykorzystywanej w produkcji rolnej – m.in. w gospodarstwach mlecznych, przechowalniach czy suszarniach.
Zdaniem KRIR obecne przepisy mogą być jedną z przyczyn spadku zainteresowania częścią programów wsparcia dla prosumentów oraz inwestycjami w mikroinstalacje odnawialnych źródeł energii.
Energia z OZE ważna dla bezpieczeństwa gospodarstw
Samorząd rolniczy podkreśla, że rozwój energetyki prosumenckiej na obszarach wiejskich ma kluczowe znaczenie dla przyszłości sektora rolnego.
Instalacje OZE pozwalają nie tylko obniżyć koszty produkcji, ale także zwiększyć niezależność energetyczną gospodarstw. W dobie rosnących cen energii i niestabilnych rynków paliw staje się to coraz ważniejszym elementem funkcjonowania gospodarstw rolnych.
Jednocześnie rozwój mikroinstalacji wpisuje się w krajowe cele związane z transformacją energetyczną i zwiększaniem udziału odnawialnych źródeł energii.
KRIR chce analizy i możliwych zmian w przepisach
W swoim wystąpieniu do Ministerstwa Klimatu i Środowiska KRIR zwróciła się o szczegółową analizę funkcjonowania obecnego systemu net-billingu, zwłaszcza pod kątem jego wpływu na opłacalność inwestycji w mikroinstalacje OZE w gospodarstwach rolnych.
Samorząd rolniczy postuluje również rozważenie zmian legislacyjnych, które mogłyby:
- przywrócić bardziej przejrzysty system rozliczeń energii,
- wprowadzić mechanizmy zbliżone do wcześniejszego modelu opustów,
- zapewnić większą przewidywalność ekonomiczną dla prosumentów.
KRIR wskazuje także na potrzebę uwzględnienia specyfiki gospodarstw rolnych przy projektowaniu przyszłych systemów wsparcia i zasad rozliczania energii.
Stabilne zasady kluczowe dla rozwoju OZE na wsi
Zdaniem przedstawicieli samorządu rolniczego stabilne i przejrzyste reguły rozliczeń są jednym z najważniejszych czynników decydujących o dalszym rozwoju energetyki prosumenckiej.
Bez nich wielu rolników może wstrzymywać decyzje inwestycyjne, mimo rosnących kosztów energii i dostępnych technologii.
Dlatego – jak podkreśla KRIR – stworzenie stabilnych warunków dla prosumentów będzie kluczowe dla rozwoju odnawialnych źródeł energii na obszarach wiejskich i zwiększenia zainteresowania inwestycjami w mikroinstalacje OZE w polskich gospodarstwach rolnych.
Czas założyć liczniki na instalacje PV i zacząć pobierać podatek VAT od skonsumowanej energii. Luka w VAT się zmniejszy i poprawią się warunki konkurencji. Koniec z preferencyjnym traktowaniem prosumentów.