Sadownicy – do skutków zmian klimatu można się przygotować!

Najnowsze dane wykazują, iż średnia temperatura powietrza na powierzchni Ziemi wzrośnie w XXI wieku od 1,8°C do 4,0°C dzięki rosnącej koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze.[1] Globalne ocieplenie ma znaczący wpływ na plony głównych upraw żywności, które prawdopodobnie zaczną spadać o 2% na dekadę.[2] Szybkie zmiany klimatyczne i bardziej ekstremalne warunki pogodowe będą mieć wpływ również na produkcję owoców w Polsce. Eksperci, z inicjatywy Stowarzyszenia Unia Owocowa, radzą jak się do nich przygotować.

Fenolodzy badający zależność pomiędzy zmianami czynników klimatycznych,
a periodycznymi zjawiskami w przyrodzie ożywionej, takimi jak kiełkowanie, kwitnienie, owocowanie, zrzucanie liści u roślin oraz ich zapadanie w sen zimowy deklarują, iż klimat
i pogoda wpływają na wszystkie elementy produkcji roślinnej – obejmujące obszary upraw, intensywność uprawy i rozmiar plonów. Także zmiany klimatu spowodują pewne opóźnienie w procesie produkcji jabłek i zbiorach owoców. W dodatku przeobrażenia klimatyczne wpływają na obfitość i różnorodność zapylaczy, zagrażając niezbędnej usłudze zapylania roślin przez owady.

Cieplejsze, wilgotniejsze powietrze od jesieni do wiosny może zwiększyć ryzyko grzybowych chorób wśród gatunków drzew z rodzaju jabłoni. Parch jest najpospolitszą i najgroźniejszą chorobą tych drzew. Powoduje znaczne obniżenie plonowania i zmniejszanie jego wartości oraz znaczne ich osłabienie. Na przykład porażone owoce odmian zimowych jabłoni gorzej się przechowują lub też nie nadają się do przechowywania. Ponadto prognozowane przez klimatologów, wilgotne wiosny oraz zimy bez mrozu mogą powodować wzrost występowania pleśni na drzewach owocowych. Ciepłe, wilgotne warunki sprzyjają również rozwojowi zarazy ogniowej, czyli najgroźniejszej bakteryjnej chorobie jabłoni.

Ocieplenie klimatu sprzyja również pojawianiu się nowych gatunków szkodników żerujących na uprawach, które dotychczas występowały w strefach klimatu podzwrotnikowego
i zwrotnikowego, tak jak to ma miejsce np. z kleszczami afrykańskimi, które zaobserwowano już w Polsce.

Badania wykazały również, że cieplejsze temperatury oznaczają ewolucję w smaku i fakturze jabłek.[3] Przeobrażenia klimatyczne powodują zmniejszenie kwasowości, jędrności i wodorozcieńczalności owoców, przy jednoczesnym wzroście stężenia cukru. Zbyt wysoka temperatura, zwłaszcza jesienią w trakcie dojrzewania drzew w nocy spowoduje, że jabłka będą zbyt słodkie. Choć w przypadku niektórych odmian, ta przemiana mogłaby się stać walorem, jednak jest on zdecydowanie mniej istotny w porównaniu z wymienionymi niebezpieczeństwami, jakie niesie ze sobą globalne ocieplenie.

Niektóre skutki zmian klimatu, takie jak niedobory wody spowodowane anomaliami
w strukturze opadów i parowania, będą odczuwalne szeroko we wszystkich gałęziach rolnictwa. W przypadku systemów produkcji jabłek te zmiany obejmą wpływ wyższych temperatur na kwitnienie, plony i jakość owoców. Niskie opady śniegu w zimie już teraz niosą niedobory wody dla roślin w sezonie letnim. W przypadku Polski największym zagrożeniem jest brak wystarczających zasobów słodkiej wody do nawadniania, co propagowane jest na szeroką skalę, np. w Hiszpanii, gdzie masowo nawadnia się uprawy rolne.

Według ekspertów zmiany klimatu mają istotny wpływ na uprawę owoców i warzyw na całym świecie. Najwięksi producenci jabłek prognozują gwałtowne rewolucje w sadownictwie, np. cieplejsze zimy w Wielkiej Brytanii nie zapewnią odpowiednio chłodu, którego potrzebują niektóre rośliny, aby produkować kwiaty i owoce. Dlatego, aby uzyskać przyzwoite plony, sadownictwo może przenieść się na północ wyspy. Z kolei w USA zmiany temperatury, nadmierna ilość emisji dwutlenku węgla (CO2) oraz częstotliwość i intensywność ekstremalnej pogody mogą mieć znaczący wpływ na plony. Wyższe temperatury sprawią, że wiele upraw będzie rosło szybciej, ale wyższe temperatury mogą również zmniejszyć plony powodując dosłowne spalanie owoców.

„Poprzez zmiany klimatyczne, których jesteśmy świadkami, zmieniają się warunki dla produkcji owoców i warzyw w Polsce, w Europie i na całym świecie. Tematami priorytetowymi na całym świecie są wyzwania, jakie czekają  cały rynek rolno-spożywczy, a także sposoby, jak najlepszego dostosowania do nich produkcji. Nie uciekniemy przed tymi zmianami klimatycznymi. Musimy wspólnie z innymi podmiotami w całej branży przygotować plan działań, korzystać z dostępnych środków, zasobów, aby zapewnić produkcję na zyskownym poziomie, jednocześnie dbając o środowisko.” – podkreśla Arkadiusz Gaik – Prezes Stowarzyszenia Unia Owocowa.

Temat zmian klimatu na plantacje jabłek i gruszek na całym świecie został podjęty już kilka lat temu przez WAPA, Światowe Stowarzyszenie Jabłek i Gruszek. Fakt ten podkreśla wielorakie skutki, jakie zmiany klimatu mogą mieć dla produkcji oraz handlu jabłkami i gruszkami na całym świecie, m.in. wpływ na fazę spoczynku drzewa, na plony, na ochronę sadów przed klimatycznymi zamarznięciami, na zapewnienie wysokiej jakości plonów lub nawet na dalszy wzrost produkcji ekologicznej. Chociaż nie wszyscy producenci odczują te skutki, ale wszyscy będą dotknięci nimi na pewnym poziomie.

Philippe Binard, Delegat Generalny Freshfel Europe, Europejskiego Stowarzyszenia ds. Świeżych Owoców i Warzyw, skomentował: „Na poziomie europejskim wiele działań i zobowiązań będzie wymaganych od plantatorów w celu złagodzenia wpływu ich działań na zmiany klimatu. Nie należy jednak lekceważyć narzędzi finansowych dostępnych w WPR, w szczególności w odniesieniu do owoców i warzyw m.in. w ramach programu operacyjnego organizacji producentów. Pomoc finansowa mogłaby zostać przyznana plantatorom w celu podjęcia niezbędnych kroków, by przygotować się do tych nowych wyzwań. Sady mogą wymagać lepszej ochrony przed ciężkimi gradami, silną suszą, silnymi wiatrami lub późnymi przymrozkami. Można również inwestować w inne nowe środki, takie jak oszczędność energii, oszczędność zużycia wody lub zapobieganie rozprzestrzenianiu się nowych szkodników i chorób lub dostosowywanie odmian do zmieniających się warunków klimatycznych”.

Eksperci apelują: Sadownicy mogą przygotować się na zmiany klimatyczne, stosując serię prostych zasad dotyczących pielęgnowania sadów”. – Maciej Majewski z FreshMazovia.

  1. Mokre i wietrzne zimy

Wykonywanie nawożenia organicznego lub prowadzenie uprawy roślin na nawozy zielone znacznie poprawia poziom substancji organicznej w glebie, która może zmagazynować dużą ilość wody (1% substancji organicznej więcej na 1 ha gleby może zatrzymać 150000 litrów wody). Dodatkowo jest to budowa kompleksu sorpcyjnego, który magazynuje składniki mineralne, a następnie powoli uwalnia, zapobiegając ich wymyciu.

  1. Cieplejsze i bardziej suche lata

Zwiększony poziom substancji organicznej w glebie pozwala zabsorbować wodę nawet
z intensywnych opadów, zapobiegając jej spływowi i utracie.

Stosowanie siatek przeciw gradowych nie tylko pozwala na ochronę produkowanych drzewek i owoców, ale jest także w stanie ograniczyć utratę wody poprzez transpirację, czyli czynne parowanie wody z nadziemnych części roślin. Stosowanie nawodnienia w godzinach wieczornych lub porannych także ogranicza straty wody poprzez transpirację w upalne dni.

  1. Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych

Branża sadownicza jest w stanie również ograniczyć emisje gazów cieplarnianych poprzez stosowanie odnawialnych źródeł energii: panele fotowoltaiczne i wykorzystanie drewna
z sadu. Zgodnie z przyjętym projektem zmiany ustawy o OZE rolnik ryczałtowy może mieć status prosumenta. W przypadku zainstalowania paneli fotowoltaicznych i licznika dwukierunkowego jego rozliczenie z zakładem energetycznym będzie odbywać się dwa razy w roku, a nadwyżkę prądu wyprodukowaną latem zużyje jesienią na schłodzenie owoców, dzięki czemu zadba o środowisko, ograniczy koszty. Zorganizowani rolnicy są w stanie zaopatrzyć lokalne ciepłownie w drewno opałowe, warunek to stałość dostaw, czyli karczowania sadu.

[1] IPCC (Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu)

[2] http://news.nationalgeographic.com/news/2014/04/140406-climate-change-ipcc-report-foods-chipotle-guacamole/

3 http://www.fruitnet.com/asiafruit/article/159381/climate-change-affecting-apple-crunch

Źródło: Stowarzyszenie Unia Owocowa

Zostaw komentarz

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Video thumbnail
Informator Agronomiczny: Wszystko o nawożeniu wiosennym
22:34
Video thumbnail
Jak poprawić tolerancję roślin na stres oksydacyjny?
05:03
Video thumbnail
Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w 2020 roku
05:28
Video thumbnail
Wyzwania na rynku mięsa
01:14:08
Video thumbnail
Owoce, hit eksportowy?
01:26:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #5
59:34
Video thumbnail
Rolnictwo zrównoważone wpływa na ekonomikę gospodarstw
07:03
Video thumbnail
Nowości w odmianach kukurydzy od Syngenta
05:22
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #4
01:00:26
Video thumbnail
Zbiór kukurydzy na kiszonkę 2020
04:11
Video thumbnail
Uroczyste wręczenie "Znaku Bezpieczeństwa KRUS"
04:59
Video thumbnail
Wirtualne Dni Kukurydzy PROCAM
56:30
Video thumbnail
Podsumowanie Konkursu dla dzieci: Dobrze się czuję, gdy o bezpieczeństwie rymuję!
03:14
Video thumbnail
Wirtualne Dni Warzyw PROCAM
01:00:03
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #3
01:02:05
Video thumbnail
Rekordowe plony pszenicy ozimej - Rekord Polski 2020
07:29
Video thumbnail
Ślimaki w uprawie rzepaku - wrześniowy PROCAM Alert Extra
01:53
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #2
44:53
Video thumbnail
Żniwa już za Wami? Pamiętajcie by dobrze zagospodarować słomę
05:00
Video thumbnail
PROCAM Cup - treningi 2020
02:12
Video thumbnail
Informator Agronomiczny #1
50:56
Video thumbnail
dr Aleksandra Hadzik, prezes KRUS apeluje o zachowanie bezpieczeństwa podczas żniw!
01:22
Video thumbnail
Jak rolnik powinien zabezpieczyć gospodarstwo by spać spokojnie?
03:23
Video thumbnail
Doglebowa czy nalistna? Ochrona herbicydowa rzepaku ozimego
14:54
Video thumbnail
KRUS zainaugurowała Strategię „Wizja Zero” w sektorze rolniczym w Polsce w 2020 r.
08:01
Video thumbnail
Ziemniaki pod najlepszą ochroną w PROCAM Alert
08:56
Video thumbnail
Ruszyła druga edycja konkursu filmowego dla młodzieży "Moja Wizja Zero"
02:04
Video thumbnail
Prof. Andrzej Kowalski przewodniczącym Kapituły Konkursu - Plebiscytu AgroWybór 2020
01:40
Video thumbnail
Zielony ład - szansa czy wyzwanie dla polskiego rolnictwa?
04:24
11,174FaniLubię
4,567ObserwującyObserwuj
3,882ObserwującyObserwuj
5,380SubskrybującySubskrybuj

MRiRW nie przewiduje dalszej pomocy rolnikom poszkodowanych przez Covid-19

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie przewiduje kontynuacji programów pomocowych dla rolników poszkodowanych przez Covid-19. Pomoc, którą rolnicy otrzymali w ubiegłym roku była jednorazowa. Zarząd...

Obserwuj nas na INSTAGRAMIE