Od 20 lipca 2026 r. obowiązują nowe zasady programu „Czyste Powietrze”. Zmiany mają ułatwić dostęp do dofinansowania, usprawnić rozliczanie inwestycji i zwiększyć maksymalne wsparcie na część prac termomodernizacyjnych.
Pakiet zmian obejmuje między innymi zasady własności nieruchomości, wysokość dotacji, terminy realizacji prac, dokumentację techniczną oraz listę urządzeń kwalifikowanych do wsparcia. Jednocześnie bez zmian pozostają podstawowe zabezpieczenia wprowadzone podczas reformy programu w marcu 2025 r.
Nowe zasady dotyczą wniosków składanych od 20 lipca
Zmiany obejmują wnioski o dofinansowanie składane od 20 lipca 2026 r. Są efektem konsultacji prowadzonych z właścicielami domów, samorządami, operatorami programu, wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska oraz przedstawicielami branży wykonawczej.
Celem modyfikacji jest uproszczenie procedur bez rezygnacji z kontroli jakości inwestycji i ochrony beneficjentów przed nierzetelnymi wykonawcami.
Więcej właścicieli będzie mogło skorzystać z programu
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy wymaganego okresu posiadania nieruchomości. Program nadal co do zasady wymaga, aby wnioskodawca był właścicielem lub współwłaścicielem domu przez co najmniej trzy lata. Rozszerzono jednak katalog wyjątków.
Od 20 lipca wyjątek obejmuje także osoby, które nabyły nieruchomość w drodze zasiedzenia. Nadal obowiązuje odstępstwo dotyczące nieruchomości odziedziczonych w spadku.
W niektórych przypadkach wystarczy roczny okres własności. Dotyczy to osób posiadających co najmniej 50 proc. udziałów w nieruchomości, które nabyły ją:
– poprzez zakup, na przykład na rynku wtórnym,
– w drodze darowizny od rodziców, dziadków lub innych wstępnych,
– na podstawie umowy o dożywocie.
Doprecyzowano również przepisy dotyczące lokali powstałych wskutek podziału lub połączenia nieruchomości.
Nie zmienia się natomiast zasada, zgodnie z którą dofinansowanie można otrzymać tylko na jeden budynek lub lokal mieszkalny.
Dotacje na ocieplenie i stolarkę wzrosły o 10 proc.
Program zwiększa maksymalne jednostkowe kwoty dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne. Limity wzrosły o 10 proc.
Wyższe wsparcie obejmuje przede wszystkim:
– ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych,
– wymianę okien,
– wymianę drzwi zewnętrznych,
– wymianę bram garażowych.
Zmiana ma lepiej odpowiadać aktualnym kosztom materiałów budowlanych i usług wykonawczych. Nie oznacza jednak automatycznego zwrotu całej wartości inwestycji. Ostateczna wysokość dotacji nadal zależy od poziomu dofinansowania, zakresu prac i obowiązujących limitów kosztów kwalifikowanych.
Więcej czasu na prace finansowane zaliczką
Istotna zmiana dotyczy beneficjentów korzystających z prefinansowania. Termin na realizację prac objętych zaliczką został wydłużony ze 120 do 180 dni.
Z nowych zasad mogą skorzystać również osoby, które zawarły już umowę w ramach naboru prowadzonego od 31 marca 2025 r. Konieczne będzie jednak wprowadzenie odpowiedniej zmiany do umowy.
Po zakończeniu prac beneficjent nadal będzie miał dodatkowe 30 dni na złożenie wniosku o płatność rozliczającego otrzymaną zaliczkę.
Wydłużenie terminu ma ograniczyć problemy wynikające z opóźnień w dostawach urządzeń, dostępności ekip wykonawczych oraz trudności w przeprowadzeniu prac w określonych warunkach pogodowych.
Dokumenty będzie mogło wystawiać więcej specjalistów
Nowe zasady mają również uprościć kompletowanie dokumentacji technicznej.
Dotychczas część dokumentów mogła być wystawiana przede wszystkim przez mistrzów kominiarskich. Od 20 lipca potwierdzenia dotyczące:
– trwałego odłączenia starego źródła ciepła,
– dostosowania przewodów kominowych,
mogą przygotowywać także osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.
Rozszerzenie grupy uprawnionych specjalistów powinno skrócić czas oczekiwania na dokumenty i przyspieszyć rozliczanie zakończonych inwestycji.
Wnioskodawca sam przygotuje roboczą wersję wniosku
Ułatwienie wprowadzono również dla osób korzystających ze wsparcia operatora programu.
Wnioskodawcy mogą samodzielnie przygotować roboczą wersję wniosku w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie. Następnie dokument może zostać sprawdzony i uzupełniony przy udziale operatora.
Rozwiązanie ma usprawnić obsługę beneficjentów i ograniczyć liczbę błędów wynikających z niekompletnych danych.
Zmiany na liście ZUM. Ważna będzie data faktury zaliczkowej
Doprecyzowano także zasady dotyczące Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów, czyli listy ZUM.
Jeżeli urządzenie zostało zawieszone lub usunięte z listy przed wystawieniem faktury końcowej, nadal może zostać objęte dofinansowaniem. Warunkiem jest jednak to, aby znajdowało się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej za zakup lub montaż.
Do rozliczenia inwestycji konieczne będzie przedstawienie faktury końcowej dotyczącej tego samego urządzenia.
Zmiana ma chronić beneficjentów, którzy podjęli decyzję o zakupie urządzenia znajdującego się na liście, ale jego status zmienił się w trakcie realizacji inwestycji.
Od 2027 r. koniec dotacji na część ogrzewania elektrycznego
Program zapowiada także istotne ograniczenie, które zacznie obowiązywać od 2027 r.
Dofinansowanie ma obejmować wyłącznie najbardziej efektywne energetycznie źródła ciepła. Wsparcia nie otrzyma ogrzewanie elektryczne inne niż pompy ciepła.
Oznacza to koniec dotacji między innymi na:
– kotły elektryczne,
– maty grzewcze,
– grzejniki elektryczne,
– inne bezpośrednie systemy ogrzewania wykorzystujące energię elektryczną.
Zmiana ma skierować środki programu na technologie zapewniające większą efektywność energetyczną i niższe zużycie energii.
Najważniejsze zasady programu pozostają bez zmian
Pakiet obowiązujący od 20 lipca nie oznacza kolejnej pełnej reformy „Czystego Powietrza”. Podstawowe zasady wprowadzone 31 marca 2025 r. nadal obowiązują.
Beneficjenci w dalszym ciągu muszą uwzględnić:
– audyt energetyczny,
– świadectwo charakterystyki energetycznej,
– system operatorów,
– limity kosztów kwalifikowanych,
– zasadę „jeden beneficjent – jeden budynek”,
– brak dotacji do kotłów gazowych,
– dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.
NFOŚiGW podkreśla, że kolejne zmiany mają poprawiać dostępność programu, ale jednocześnie utrzymywać kontrolę nad jakością wykonywanych prac i bezpieczeństwem osób korzystających z dotacji.
Dla właścicieli domów najważniejsze są obecnie trzy elementy: wyższe limity dotacji na termomodernizację, wydłużenie czasu na realizację prac z zaliczki oraz łatwiejsze spełnienie części wymogów własnościowych i dokumentacyjnych. Przed złożeniem wniosku warto jednak dokładnie sprawdzić, które zasady dotyczą konkretnej nieruchomości i planowanego zakresu inwestycji.
